It is not Rama, Berisha, Meta against SPAK, it is something systemic

2024-04-17 13:45:28 / IDE NGA FITIM ZEKTHI

It is not Rama, Berisha, Meta against SPAK, it is something systemic

For some time, the Albanian political debate, in a very ugly way, revolves around the SPAK special prosecution. More or less, the main issue of Albanian politics seems to be SPAK at a time when it is "stupid" to make an institution like the prosecution a fundamental issue of politics.

The prime minister criticizes him, attacks him and then says he supports him. The Prime Minister calls an extraordinary congress, the one in December, and says that we will not become a republic of SPAK. The Prime Minister attacks the actions of the BKH that block offices or take documents. The Prime Minister says, to make it worse, that he made the reform in justice while it is the work of great pressure from the USA.

Former Prime Minister Berisha calls SPAK a tool of Rama, a tool of organized crime. The other former prime minister, Meta, also calls SPAK a tool of Rama and a tool of tenders or a tenderer. Only a part of the opposition, the Democratic Party led by Basha, or what many are calling the official Democratic Party, does not attack SPAK and constantly states that justice must be supported unconditionally.

Is this a coincidence or is it an indication that something systemic defines the positions of the prime minister, the two former prime ministers and their political forces?

Are we dealing with a reaction of the system, with a war of the system against SPAK and if so, what does this system represent?

Are Rama and Berisha opponents, are Rama and Meta opponents or are they allies?

Douglas North (Nobel Prize), John Willis and Berry Weingast in their monumental work "Violence and Social Order: A Conceptual Framework for Interpreting Human History" to understand the nature of a system pose the question of who or who are allowed to form an organization or any institution to compete with powerful economic and political interests?

Is it possible to have an organization or an institution that competes or endangers these interests?

They say that there are societies, which they call "restricted access" in which powerful groups with the potential for organized violence, powerful political and economic groups with the potential for violence or power come together in a coalition to rule the country. This coalition excludes others, fights to exclude and prevent others from playing a role in key economic and political activities and gives itself rents and privileges in economics and politics. Satisfied with the rents and privileges in the economy and in politics, the members coordinate in the coalition and protect the existing situation. They receive rents and privileges in direct proportion to the potential for violence and the potential to fight anything that threatens their economic and political status, the authors of the book say.

Pra sipas North, Willis, Weingast njerëz të krimit, të ekonomisë dhe biznesit dhe të politikës në një shqoëri me akses për kufizuar, të cilën e kanë ndertuar vetë ata,  janë në koalicion dhe bëjnë gjithçka, përdorin të gjithë potencialin e tyre për të ruajtur gjendjen.  Ata nuk lejojnë asnjë organziatë të hyjë dhe të konkurojë me ta dhe ti rrezikojë ata, ata nuk lejoijnë asnjë kompani të hyjë në gara dhe të rrezkojë tu marrë atyre renta apo të mira publike, ata nuk lejojnë asnjë institucion ti luftojë ata dhe tu prishë atyre sistemin, habitatin, statusin.

Kjo është ajo që ndodh sot në Shqipëri. Kjo është që ka ndodhur me vite dhe tani ka mbërritur në një pikë vlimi. Gjatë viteve ka qenë e pamundur që një organizatë të kishte akses në sistemin tonë politik dhe ekonomik dhe të konkuronte partitë apo organizatat e sistemit. Gjatë viteve ka qenë e pamundur që një grup apo biznes të hynte në sistem dhe të konkuronte bizneset  apo grupet dhe biznesit të sistemit. Gjatë vieteve ka qenë e pamundur që një institucion si prokuroria apo një degë pushteti si drejtësia të mund të luftonte dhe të rrezikonte sistemin.

Siç thotë Ilvo Diamanti, një politolog i njohur Italian,  në një sistem të tillë prokurori i përgjithshëm, drejtuesit e lartë të pushtetit të drejtësisë apo edhe policisë zgjidhen nga sistemi. Nga disa kandidatë, ta zemë gjashtë të tillë, thotë ai, sistemi  në fillim heq atë që është më i miri, pastaj atë që është i dyti më i mirë e kështu me radhë derisa sistemi (koalicionmi politico-ekonomiko-kriminal)  zgjedh atë që do.

Kjo ka ndodhur pak a shumë gjatë viteve me mënyrën se si sistemi ynë politik i kryeministrit dhe i ish-kryeministrave ka zgjedhur prokurorët e përgjithshëm, prokurorët e lartë dhe gjyqtarët e lartë.

Është hera e parë që vendi ka një prokurori si SPAK , të pazgjedhur nga ata, është hera e parë që një institucion po sfidon sistemin ose po tenton të prishë koalicionin politiko-ekomnomio-kriminal që mban në këmbë në sistemin. Është hera e parë gjithashtu që vendi ka një parti politike, si partia demokratike zyrtare  që nuk është në koalicion me sistemin dhe që sulmon koalicionin si autor të këtij me akes të kufizuar.

Në një farë mënyre SPAK-un nuk po e sulmon kryeministri Rama dhe ish kryeministrat Berisha dhe Meta. SPAK-un po e sulmon rendi me akses të kufizuar që përfaqësohet nga ata, po e sulmon koalicioni i përbashkët që mban këtë sistem. Edhe PD-në nuk e sulmon as fare Rama, Berisha dhe Meta. PD-në e sulmon po ky sistem sepse siç thamë ai nuk lejon askënd të tentojë te hyje në sistem me terma ndryshe nga ato të sistemit.

This is a very fierce war, it is a war of a system that receives rents and privileges in the economy and politics for many, many years, of a system or coalition that has a high potential for violence (not necessarily physical but also blackmailing, buying , defamatory, murderous character, defamatory, etc.). All this potential is being used in different ways every day. Of course, this is a useless war of the system. Now he fights not against SPAK but against time, against logic and against history.

Happening now...

ideas