How Albania separated economically from the Ottoman Empire, the little-known acts of Ismail Qemali

2023-11-29 09:45:28 / JETË ALFA PRESS

How Albania separated economically from the Ottoman Empire, the little-known

The raising of the flag on November 28, 1912 was the main symbolic act of the separation of Albania from the Ottoman Empire. But this act would be accompanied by a series of other measures, sometimes undertaken in international coordination and sometimes unilaterally, to create the separation of the independent country from the Empire it had been a part of for 5 centuries.

How Albania separated economically from the Ottoman Empire, the little-known

Separation of Albanian soldiers from Ottoman soldiers

After the election of the government cabinet, one of the first steps would be the creation of the Armed Forces of independent Albania. At the end of 1912, there were numerous Ottoman army garrisons in Albania. Immediately after the declaration of Independence, the Albanian soldiers of these garrisons abandoned their Ottoman uniform and went to Vlora to be put in the service of the new government.

Their new uniform was provided by the Italians while the reorganization was to be assisted by the Dutch general, De Veer. Likewise, the Albanians who came from the United States of America would also become part of the armed forces of the new government.

The new armed forces would take control of the armaments that the Ottoman government had in Berat, adding to them some armaments that came from Italy. In this way, Albania created its first army.

How Albania separated economically from the Ottoman Empire, the little-known

Albanian language, the official language of the state administration

After the formation of the Government and the important directorates, another act undertaken by Ismail Qemali was that the Albanian language was the official language for every employee, putting an end to the use of Ottoman in state offices. Every Albanian civil servant had to master the Albanian language, in writing and reading, in order to continue his work.

For this purpose, all employees were tested for their knowledge. For those who did not pass the test, the decision provided for a second opportunity to learn the Albanian language in order to continue with the exercise of the task

"Nationalization" of the properties of the Ottoman Empire in Albania

One of the most dynamic steps of the government of Vlora would be to place property under control. With the declaration of Independence, the new Albanian state did not touch the manors or large private properties, nor the endowments. In 1912 they occupied an area of ​​210 thousand hectares or 55% of the country's arable land.

They remain in the hands of the previous owners. But an important measure was the transfer into her hands of state manors that were the property of the Ottoman Empire. The fiefdoms of the Ottoman Empire that passed to the Albanian state occupied an area of ​​56 thousand hectares and stretched along the Western Lowlands of the country, mainly in Myzeqe, Elbasan, Kavajë, etc.

Në këtë mënyrë, duke shtetëzuar tokat e Perandorisë, shteti shqiptar u bë zotëruesi më i madh i pronave. Nga ana tjetër, mes dy vendeve do të krijohej një ngërç sa i përket pronave të shqiptarëve në Turqi dhe pronave të shtetasve turq në Shqipëri. Gjatë periudhës së regjimit komunist, do të ngrihej një zyrë e posaçme që do të ndiqte trashëgimitë e shtetasve shqiptarë në Turqi.

Mbyllja e Bankës Agrare Osmane

Një ndër masat e menjëhershme të qeverisë së Ismail Qemalit për t’u shkëputur nga sistemi osman ishte likujdimi i Bankës Bujqësore Osmane që kishte degët e saj në Shqipëri. Perandoria Osmane ishte një perandori ku modeli ekonomik ishte i bazuar te bujqësia e blegtoria e ku shkëmbimet ende bëheshin me mallra e ku taksat paguheshin, po me mallra.

Në këtë kontekst ekonomik, roli i kësaj banke kishte marrë rol të madh në Shqipëri. Si rrjedhojë e vendimit të qeverisë së Ismail Qemalit u mbyllën degët e saj në Leskovik, Gjirokastër, Berat, Vlorë, Delvinë, Përmet e Tepelenë.

Kjo ishte një bankë që merrej kryesisht me kreditimin e bujqësisë, hua afatshkurtëra dhe shitblerje pronash. Me rastin e likujdimit, të gjithë punonjësit e kësaj banke në Shqipëri u urdhëruan që të deklaronin me saktësi dhe me detaje llogaritë e tyre dhe të bënin transferimet në strukturën e re që zotërohej nga shteti i ri shqiptar.

Me likujdimin e Bankës Bujqësore Osmane, të gjithë degët dhe arkat e saj kaluan në varësi të ministrisë së Bujqësisë që asokohe varej nga Pandeli Cale.

Ngritja e Bankës Kombëtare, akti i dytë pas ngritjes së Flamurit

Pas mbylljes së bankave osmane, u ndërmor hapi i ngritjes së bankës së parë shqiptare që u cilësua edhe si akti i dytë më i rëndësishëm i Pavarësisë, pas atij të ngritjes së flamurit. Akti i koncesionit u nënshkrua në tetorin e vitit 1913 nga qeveria shqiptare dhe përfaqësuesit e bankave italiane dhe austriake.

Firmëtarët ishin Baroni Karol Piter dhe Oskar Pollak, në emër të “Wienner Bank Verein” dhe Pietro Fenoglio e Guido Ansbacher, në emër të “Banka Commerciale Italiana”. Vendimi përcaktonte se Banka Kombëtare e Shqipërisë do të ishte do të ishte i vetmi agjent financiar i qeverisë shqiptare brenda dhe jashtë vendit.

Për shkak të shpërthimit të Luftës së Parë Botërore, veprimtaria e bankës u kufizua vetëm në një transaksion bankar duke mos mundur të realizonte misionin e emetimit të kartëmonedhës apo të kreditimit të ekonomisë.

How Albania separated economically from the Ottoman Empire, the little-known

Bllokimi i detyrimeve ndaj “Dette Publique Ottomane”

Qeveria e Ismail Qemalit ndodhej, jo vetëm para një shtetit të ri që lindte i rrënuar ekonomikisht por edhe përballë disa nevojave emergjente siç ishte financimi i aktivitetit të saj por edhe sigurimi i ushqimit për qindra emigrantë që ishin instaluar në Vlorë. Në këto kushte, qeveria merr vendim që të vinte nën kontroll taksat dhe çdo të ardhur që deri në atë kohë shkonte në arkën e qeverisë së Perandorisë Osmane e të kreditorëve të saj.

E një prej këtyre vendimeve ishte që çdo e ardhur nga doganat dhe taksat të mos paguheshin më për llogari të Perandorisë Osmane por për llogari të qeverisë së Shqipërisë. Një akt jo pak delikat diplomatikisht ishte vendosja nën kontroll e të ardhurave që mblidheshin për të shlyer borxhin publik osman. Administrata e Borxhit Publik Osman ishte krijuar vite më parë për të shlyer borxhet që shteti osman u kishte bankave europiane.

Borxhet ishin marrë në kohën e sulltan Azisit për të realizuar disa projekte publike e mospagimi i tyre kishte sjellë krijimin e administratës ndërkombëtare që menaxhonte të ardhurat nga monopolet e kripës, duhanit e peshkut etj në të gjitha vendet që ishin pjesë e Perandorisë Osmane.

Në Shqipëri, të ardhurat kryesore për shlyerjen e këtij borxhi siguroheshin nga Administrata e Kripores së Vlorës.

Menjëherë qeveria e Ismail Qemalit ndryshoi drejtorin e Administratës dhe ndërpreu dërgimin e parave në buxhetin e qeverisë osmane, e cila më pas një pjesë e paguante si shlyerje detyrimi ndaj kreditorëve europiane. Ky hap i njëanshëm i Ismail Qemalit do të sillte reagim diplomatik nga ana e Italisë dhe Austro-Hungarisë por do të përbënte nga ana tjetër një të ardhur të konsiderueshme për të financuar aktivitetin e qeverisë dhe përballimin e emergjencave.

Në këtë rast, Ismail Qemali përdori të njëjti precedent që kishte përdorur Kreta me borxhin osman. 10 vite më vonë, në Konferencën e Lozanës, kur u diskutua borxhi publik osman, përfaqësuesit e Shqipërisë do të përdornin në mbrojtje, të njëjtin arsyetim që kishte përdorur Ismail Qemali.

Shpërthimi i Luftës së Parë Botërore do të bënte që Shqipëria të kalonte në administrimin e ushtrive të huaja e si rrjedhojë deri në vitet ’20 nuk do të kishte më diskutime për çështje të borxhit osman, edhe pse gjatë kësaj periudhe sistemi i taksave dhe disa privilegje vijonin të ushtroheshin si në periudhën kur vendi ishte pjesë e Perandorisë Osmane. Procesi i riorganizimit shtëtëror shqiptar pas Luftës së parë Botërore do të përkonte me shpërbërjen terësore të Perandorisë Osmane e me lindjen e shteteve të reja. E në këto kushte do të ridiskutohej borxhi që perandoria nuk kishte paguar ende ndaj kreditorëve europianë.

Diskutimet për këtë çështje do të nisnin në fundin e vitit 1922 në Lozanë të Zvicrës e do të zgjasnin deri në mesin e vitit 1923 kur do të arrihej marrëveshja.

Diskutimet fillestare ishte që borxhi të ndahej në proporcion mes shteteve të krijuara nga shpërbërja e Perandorisë.

Por pala shqiptare argumentoi se insvestimet që kishte bërë Perandoria Osmane në Shqipëri ishin në shproporcion me atë që kishte siguruar nga të ardhurat që kishte mbledhur.

Në këtë mënyrë, vendimi i Ismail Qemalit rezultoi i drejtë 10 vite më vonë. Si rrjedhojë, Shqipëria doli nga shpërbërja e Perandorisë Osmane pa pasur asnjë borxh të prapambetur.

How Albania separated economically from the Ottoman Empire, the little-known

Ndërprerja e taksave për buxhetin osman

Sa i përket sistemit fiskal, Ismail Qemali nuk do të ndërmerrte ndërhyrje thelbësore për ndryshimin e tyre. Përjashtim do të bënte një taksë lufte që ishte vendosur mbi kripën nga Perandoria Osmane, të cilët do të hiqte.

Po ashtu, një taksë tjetër që do të ndryshonte do të ishte ajo për duhanin e importit, të cilin e rriti me argumentin që të mbështeste prodhimin vendas të tij. Nga ana tjetër, qeveria e re vendosi nën kontroll të ardhurat që mblidheshin nga çdo taksë duke financuar në këtë mënyrë buxhetin e tij e duke ndërprerë derdhjen e tyre për llogari të qeverisë osmane.

Po ashtu, të njëjtin hap ndërmori edhe me të ardhurat nga doganat. Administrata doganore u riorganizua, edhe pse e kufizuar vetëm në doganën e Vlorës dhe të Durrësit. Edhe për doganat u vijua të zbatohej i njëjti legjislacion që përdorej gjatë Perëndorisë Osmane, por iu kushtua rëndësi mbledhjes së tyre dhe luftës kundër korrupsionit dhe abuzimeve që bënin funksionarët osmane. Brenda dy muajve, edhe falë drejtorit Spiro Koleka, administrata doganore e Vlorës arriti të siguronte 7400 lira, nga 4200 që kishte arritur administrata osmane që të siguronte për 1 vit. Të njëjtën praktikë të vendosjes së kontrollit, qeveria e aplikoi edhe të vakëfet nga të cilat siguroi të ardhura shtesë.

Refuzimi i koncesioneve osmane

Një hap tjetër i ndarjes administrative mes Shqipërisë dhe Perandorisë Osmane, ishte refuzimi i njohjes së koncesionit të fanarëve ndriçues të bregdetit, që qeveria osmane e kishte dhenë që prej vitit 1860 për një kompani franceze. Kompania kishte ndërtuar fanare dhe zyra nëpër të gjithë vijën bregdetare të vendeve që bënin pjesë në Perandorinë Osmane, përfshirë dhe Shqipërinë.

Anijet paguanin një tarifë, që mblidhej nga këto zyra e një pjesë të të ardhurave i merrte koncesionari dhe pjesën tjetër e merrte arka e Perandorisë. Në vitin 1913, qeveria osmane miratoi vendimin për zgjatjen e koncesionit por qeveria e Ismail Qemalit nuk e njohu këtë kontratë dhe as zgjatimet e saj.

Kompania franceze kishte ndërtuar një linjë fanarësh ndriçues në vijën bregdetare të Shqipërisë, përkatësisht në Vlorë, Durrës, Shëngjin dhe në Velipojë e Bunë. Pavarësisht se Shqipëria shkëputi marrëdhëniet financiare dhe ligjore me Perandorinë Osmane, Administrata e Fareve dhe kompania franceze vijoi të ushtrojë veprimtarinë e saj në vijën bregdetare shqiptare, ku kisha zyrat e saj që vijonin të mblidhnin tarifat nga anijet që kalonin.

Këto të ardhura në fakt nuk arritën të arkëtoheshin nga qeveria e Vlorës.

“Ngërçi” i pensioneve 

Një nga pikat më delikate të shkëputjes së Shqipërisë nga Perandoria Osmane do të ishte edhe njohja e pensioneve. Perandoria Osmane e më vonë republika e dalë prej saj, Turqia do të kërkonte që Shqipëria të paguante pensionet e shtetasve osmane që kishin punuar e vijonin të punonin në Shqipëri.

For this purpose, discussions were held where Albania agreed to pay pensions for those Albanians who had exercised functions in the Ottoman Empire, but with the only condition that they had left their service in the Ottoman administration and had contributed after 1912 to the Albanian state. .

Establishing diplomatic relations with Turkey

In diplomatic terms, the Conference of Ambassadors in London in 1913 would confirm the political and diplomatic separation of Albania from the Ottoman Empire.

The First World War would bring not only a military administration of Albania but also a dissolution of the Ottoman Empire, the birth of new independent states and the birth of the Republic of Turkey.

In 1921, before the establishment of the Republic of Turkey, an Albanian Passport Office was opened by the Albanian government in Istanbul.

The focus of this office was to take care of the Albanians who lived and worked in Turkey for years and for their assets there.

After the establishment of the Republic of Turkey with Ankara as its capital, in 1923, the Turkish authorities did not take into account the activity of the Albanian Consulate in Istanbul with the argument that diplomatic relations had not yet been established between Albania and the Turkish Republic. In this context, diplomatic relations were restored on December 15, 1923, where the Treaty of Friendship between Albania and Turkey was signed in Ankara, which also marks the formal act of establishing diplomatic relations between the two countries.