Dy samite, dy kampe dhe një rend i ri botëror! Xi, Trump dhe Putin sfidojnë Perëndimin, Europa kërkon të ruajë unitetin

Samitet paralele të zhvilluara në Shenzhen dhe Berlin kanë nxjerrë në pah ndarjet gjithnjë e më të thella gjeopolitike dhe ideologjike në skenën ndërkombëtare.
Në njërën anë, Kina, Rusia dhe Shtetet e Bashkuara, me Xi Jinping, Vladimir Putin dhe Donald Trump në qendër të zhvillimeve, ndërsa në anën tjetër liderët europianë, të cilët përpiqen të ruajnë kohezionin perëndimor dhe të mos mbeten jashtë vendimmarrjes për të ardhmen e sigurisë globale, shkruajnë mediat e huaja.
Paralelizmi mes dy takimeve rikthen në vëmendje një pyetje thelbësore: A po hyn bota në një fazë të re të rishpërndarjes së fuqisë, ku rendi ndërkombëtar i krijuar pas Luftës së Dytë Botërore po vihet gjithnjë e më shumë në diskutim?
-Xi Jinping, nga fuqia ekonomike në qendrën e diplomacisë globale
Takimi në Shenzhen, me pjesëmarrjen e Xi Jinping, Donald Trump dhe Vladimir Putin, simbolizon ambicien e Pekinit për të marrë një rol më të drejtpërdrejtë në përcaktimin e zhvillimeve ndërkombëtare.
Për vite me radhë, Kina ka ndërtuar ndikimin e saj kryesisht përmes fuqisë ekonomike, tregtisë, investimeve dhe përparimit teknologjik. Tashmë, megjithatë, Pekini duket se kërkon ta shndërrojë këtë kapital ekonomik në ndikim më të madh politik dhe diplomatik.
Vendosja e Xi Jinping në qendër të takimit nuk është thjesht një element protokollar. Ajo përçon edhe mesazhin se Kina synon të jetë një aktor i barabartë në diskutimet që përcaktojnë arkitekturën e re të sigurisë ndërkombëtare.
Referenca ndaj Jaltës së vitit 1945 është domethënëse, pasi rikthen kujtesën e një periudhe kur fuqitë e mëdha përcaktuan në tryezë ekuilibrat e botës së pasluftës. Megjithatë, realiteti i vitit 2026 është shumë më kompleks. Kina nuk është më një fuqi në ngritje që kufizohet te zgjerimi ekonomik, por një konkurrent strategjik i Shteteve të Bashkuara në teknologji, tregti dhe ndikim ndërkombëtar.
Për Pekinin, sfida është të zgjerojë rolin global pa cenuar objektivin e tij kryesor: ruajtjen e ritmit të zhvillimit ekonomik dhe teknologjik.
-Trump mes Pekinit dhe Moskës, paqartësi për rolin amerikan
Prania e Donald Trump në takimin trepalësh krijon një tjetër dimension të rëndësishëm. Presidenti amerikan synon të paraqitet si një negociator i aftë të komunikojë me dy prej rivalëve më të mëdhenj strategjikë të Uashingtonit.
Çështjet e diskutuara, nga kërcënimi bërthamor dhe inteligjenca artificiale te lufta në Ukrainë, tregojnë se administrata amerikane kërkon të krijojë hapësirë për marrëveshje mes fuqive të mëdha.
Megjithatë, mungesa e rezultateve konkrete në fund të takimit ngre pikëpyetje mbi efektivitetin e kësaj qasjeje. Veçanërisht për Ukrainën, interesat e palëve mbeten larg njëra-tjetrës.
Në këtë kontekst, shqetësimi në Uashington lidhet edhe me mënyrën se si Trump po e trajton marrëdhënien me Moskën dhe Pekinin. Për një pjesë të analistëve dhe kundërshtarëve të tij politikë, afrimi diplomatik me Putin dhe Xi mund të krijojë hapësirë për dobësimin e ndikimit amerikan në rendin ndërkombëtar.
Kjo nuk do të thotë se Shtetet e Bashkuara kanë humbur pozicionin e tyre si fuqi globale, por tregon se ruajtja e këtij pozicioni kërkon një strategji më të qartë përballë një bote gjithnjë e më shumëpolare.
-Berlini dhe sfida e Europës për të mos mbetur jashtë lojës
Ndërsa në Shenzhen diskutohej mes fuqive të mëdha, në Berlin zhvilloheshin përpjekje diplomatike për të koordinuar qëndrimin europian mbi luftën në Ukrainë.
Prania e Volodymyr Zelenskyt përkrah liderëve europianë, mes tyre Friedrich Merz, Emmanuel Macron dhe Keir Starmer, kishte një rëndësi të veçantë politike. Europa kërkon të dëshmojë se nuk mund të jetë thjesht spektatore e negociatave që përcaktojnë të ardhmen e kontinentit.
Shqetësimi kryesor i kryeqyteteve europiane është mundësia që një marrëveshje mes Uashingtonit dhe Moskës të arrihet pa marrë parasysh plotësisht interesat e Ukrainës dhe sigurinë afatgjatë të Europës.
Sipas raportimeve të Politico, gjatë një telefonate me liderët europianë, Trump ka shprehur rezerva për vazhdimin e shpenzimeve amerikane për armatosjen dhe mbështetjen financiare të Ukrainës, duke i konsideruar ato një barrë të madhe.
Ndërkohë, vendet europiane po diskutojnë një paketë të re ndihme prej 45 miliardë eurosh dhe kërkojnë të jenë pjesë e çdo procesi negociues për paqen.
Propozimi për një takim katërpalësh, me mundësinë e zhvillimit të tij në Abu Dhabi, tregon përpjekjen europiane për të ruajtur një rol në negociatat që mund të përcaktojnë të ardhmen e luftës.
-Neni 5 i NATO-s, garancia që mbetet paqartë
Një nga çështjet më të ndërlikuara në diskutimet për përfundimin e luftës është siguria e ardhshme e Ukrainës.
Në tryezën diplomatike është diskutuar mundësia e një modeli garancish të ngjashëm me Nenin 5 të NATO-s, i cili parashikon mbrojtjen kolektive të vendeve anëtare në rast sulmi.
Megjithatë, mbetet e paqartë se çfarë do të përfshinte konkretisht një mekanizëm i tillë për Ukrainën dhe deri ku do të shkonte angazhimi amerikan.
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka ngritur pikërisht këtë pikëpyetje, duke kërkuar sqarime nëse garancitë do të përfshinin edhe praninë e trupave amerikane në territorin ukrainas.
Kjo është një çështje thelbësore, pasi Kievi kërkon garanci reale dhe afatgjata, jo vetëm zotime diplomatike që mund të ndryshojnë me kalimin e kohës.
Nga ana tjetër, kancelari gjerman Friedrich Merz ka theksuar se mbështetja për Ukrainën nuk synon zgjatjen e luftës, por krijimin e kushteve për përfundimin e saj.
Kryeministri polak Donald Tusk ka shprehur gjithashtu rezerva për besimin e Trumpit te vullneti i mirë i Vladimir Putinit, duke shpresuar që optimizmi amerikan për një zgjidhje paqësore të mos rezultojë i pabazuar.
-Një rend ndërkombëtar në tranzicion
Dy samitet nxjerrin në pah një realitet të ri: vendimmarrja globale po bëhet gjithnjë e më e ndërlikuar dhe fuqitë e mëdha po përpiqen të rishikojnë pozicionet e tyre në një sistem ndërkombëtar që nuk funksionon më sipas të njëjtave ekuilibra të dekadave të mëparshme.
Kina kërkon të zgjerojë ndikimin e saj politik në përputhje me fuqinë ekonomike dhe teknologjike. Rusia synon të ruajë pozicionin e saj si fuqi ushtarake dhe të fitojë avantazhe strategjike nga lufta në Ukrainë. Ndërsa Shtetet e Bashkuara përballen me dilemën e ruajtjes së rolit udhëheqës, pa u përfshirë në angazhime të kushtueshme dhe afatgjata.
Në këtë konfigurim, Europa përballet me një sfidë të dyfishtë: të ruajë aleancën transatlantike dhe njëkohësisht të ndërtojë kapacitete më të mëdha për të garantuar sigurinë e saj.
Nëse samiti i Shenzhenit shfaqi ambicien e fuqive të mëdha për të diskutuar të ardhmen e rendit botëror, takimi i Berlinit evidentoi frikën europiane se kjo e ardhme mund të përcaktohet pa praninë dhe pëlqimin e saj.
Prandaj, çështja nuk është vetëm se kush do të fitojë ndikim në rendin e ri ndërkombëtar, por edhe nëse Perëndimi do të jetë në gjendje të ruajë një qëndrim të përbashkët përballë ndryshimeve që po ndodhin.
Po ndodh...
What are the socialists without Rama, "shit"?!
ide
The protest is bigger than the parties
Soros, Berisha and political hypocrisy
top
receta Alfa
TRENDING 
shërbime
- POLICIA129
- POLICIA RRUGORE126
- URGJENCA112
- ZJARRFIKESJA128


