Nesër zgjedhjet në Hungari/ A do të humbasë "kali i trojës" brenda BE-së, Viktor Orban?

11 Prill 2026, 21:05 / BOTA ALFA PRESS
Nesër zgjedhjet në Hungari/ A do të humbasë "kali i

Qëndrimi i The Guardian për zgjedhjet në Hungari: Një garë treguese për të djathtën ekstreme globale.

Hungaria ka një popullsi prej më pak se 10 milion banorësh dhe një ekonomi që përbën një shifër modeste, 1.1% të PBB-së së Bashkimit Evropian. Por të dielën do të zhvillojë zgjedhjet më të rëndësishme në Evropë këtë vit. Pas 16 vitesh si kryeministër, gjatë të cilave ka çmontuar mekanizmat e kontrollit dhe balancës të zakonshëm në një demokraci, Viktor Orbán përballet me kërcënimin më serioz ndaj pushtetit të tij në këtë periudhë. Sondazhet e vendosin vazhdimisht partinë e qendrës së djathtë, të drejtuar nga rivali i tij kryesor, Péter Magyar, përpara me një diferencë të konsiderueshme.

Z. Orbán dikur është përshkruar nga ish-këshilltari i Donald Trump, Steve Bannon, si “Trump përpara Trump”. Në momentin e tij politik më të vështirë, figura të njohura të së djathtës ekstreme globale janë shfaqur në masë për ta mbështetur. Muajin e kaluar, Marine Le Pen, Matteo Salvini dhe Geert Wilders bënë një “pelegrinazh” në Budapest. Këtë javë, zëvendëspresidenti i SHBA-së, JD Vance, bëri një vizitë të zhurmshme në prag të zgjedhjeve, ndërkohë që shefi i tij lëshoi kërcënime apokaliptike për ta “shkatërruar Iranin brenda një nate”. Në mënyrë qesharake, duke pasur parasysh qëllimin e qartë të udhëtimit të tij, Z. Vance kaloi një pjesë të madhe të kohës duke sulmuar ndërhyrjen e pretenduar të BE-së në votimin e ardhshëm.

Duke pasur parasysh papëlqyeshmërinë e luftës katastrofike dhe të paligjshme SHBA-Izrael në Lindjen e Mesme, prania e Z. Vance në fushatë mund të rezultojë një bekim i përzier për mikpritësin e tij. Por gjesti pasqyron si statusin e Z. Orbán si pararendës i nacionalizmit kristian në stilin Maga, ashtu edhe vlerësimin e SHBA-së për rolin e Hungarisë si një gjemb euroskeptik në anën e Brukselit. Strategjia e sigurisë kombëtare e Shtëpisë së Bardhë synon në mënyrë aktive të promovojë forca të përkushtuara për të destabilizuar BE-në e përbuzur; Z. Orbán është destabilizuesi kryesor. Zbulime të jashtëzakonshme të fundit kanë nxjerrë gjithashtu në pah entuziazmin me të cilin Budapesti ka zbatuar interesat e Kremlinit në përpjekjet e tij për të minuar mbështetjen evropiane për rezistencën e Ukrainës ndaj Vladimir Putin.

Përputhja e interesave midis Uashingtonit të Z. Trump dhe Moskës së Z. Putin thekson qartë rëndësinë e këtyre zgjedhjeve për Brukselin. Në kundërshtim me pretendimet e pabaza të Z. Vance, liderët e BE-së kanë qenë të kujdesshëm të qëndrojnë në distancë, pavarësisht një fushate të turpshme nga partia Fidesz e Z. Orbán, e cila ka demonizuar Volodymyr Zelenskyy dhe e ka paraqitur Ukrainën si një kërcënim për interesat kombëtare të Hungarisë. Por një mandat i pestë për Z. Orbán do të detyronte një përballje me një lider që ka përdorur dhe abuzuar me shuma të mëdha fondesh të BE-së, ndërkohë që ka përqeshur vlerat e saj dhe ka vepruar si “kali i Trojës” i Z. Putin.

Ndërsa zhvillimet gjeopolitike marrin formë, për qytetarët hungarezë fokusi është natyrisht kryesisht i brendshëm. Përveç ngacmimit të vazhdueshëm ndaj grupeve minoritare, “demokracia joliberale” e vetëshpallur e Z. Orbán ka kanalizuar pushtetin, ndikimin dhe pasurinë drejt një rrethi të ngushtë aleatësh të besuar, të cilët ushtrojnë një kontroll mbytës mbi shtetin, shoqërinë civile dhe ekonominë. Z. Magyar, një ish-anëtar i Fidesz dhe konservator i moderuar, ka avancuar në sondazhe duke bërë fushatë mbi korrupsionin e lidhur me qeverinë dhe erozionin gradual të normave demokratike.

Një palë zgjedhje nuk do të mund të përmbysin një sistem të ndërtuar për të forcuar pushtetin afatgjatë të Fidesz në institucionet kyçe. Po ashtu, një qeveri e re e drejtuar nga Z. Magyar nuk do të ishte domosdoshmërisht shumë liberale. Por fundi i padrejtësive të gjata të sundimit të Z. Orbán mund të shërbejë si një sinjal i rëndësishëm për të djathtën ekstreme globale, përpara zgjedhjeve të vështira të ndërmjetme për Z. Trump. Siç e dëshmoi vizita e minutës së fundit e Z. Vance në Budapest këtë javë, rëndësia e votimit të së dielës do të rezonojë shumë përtej kufijve të Hungarisë.

Po ndodh...

ide