FLASH NEWS
REL Analysis: With which countries does Serbia exchange secret data?
2026-05-06 16:20:19 / BOTA
The signing of an agreement on the exchange of secret data in the field of defense has brought military cooperation between Serbia and Israel back into focus.
Authorities say the new agreement creates conditions for cooperation between the two states in the field of the defense industry, but they do not provide details.
The opposition has criticized the deepening of cooperation with Israel, assessing that it is happening at an inappropriate time, considering this state's military operations in Gaza, and its involvement in the conflict with Iran.
Commenting on these assessments, Serbian President Aleksandar Vučić said on May 5 that he does not want to be accountable to anyone, and that the state cooperates with both Iran and Israel.
Security and geopolitical consultant Nikolla Llunic says that such agreements are the first step that states take when exporting sophisticated military technology, and he assumes that this is the case here as well.
"No defense industry company with modern products will come to a third country if its technology is not properly protected," Llunic told Radio Free Europe/Radio Liberty's (REL) Balkan Service.
The Serbian government and the Serbian Ministry of Defense did not respond to REL's questions about what this agreement brings to cooperation between the two countries. By the time of publication of this text, the Israeli Ministry of Defense had not responded either.
Israel is not the only country with which Serbia exchanges and protects secret data.
Belgrade has such agreements with more than 20 countries and international organizations.
What was signed with Israel?
The Serbian and Israeli Ministries of Defense signed the General Security Agreement on the exchange and mutual protection of classified data in the field of defense.
"The goals of this agreement are to ensure the protection of secret data transmitted or exchanged between the parties, to ensure the protection of facilities, the safety of personnel and other issues that the parties mutually agree on," said the representative of the Serbian Ministry of Defense, Marko Jovanović, at a meeting of the Parliamentary Committee on Defense.
He did not specify which projects were in question, but added that the initiative for the agreement had come from the Israeli side.
Implementation before ratification
The agreement with Israel entered into force before the deputies of the Serbian Parliament voted for its ratification.
At the request of the Government of Serbia, the Parliamentary Committee for Defense and Internal Affairs gave its consent on April 29 to the temporary implementation of the agreement, until its official entry into force.
According to the law, this is possible if the Government justifies immediate implementation with the need for urgency.
I pyetur nga përfaqësuesit e opozitës se pse po insistohet në procedura urgjente, përfaqësuesi i Ministrisë së Mbrojtjes, Marko Jovanoviq, tha se zbatimi i marrëveshjes do të mundësojë hyrjen sa më të shpejtë në fuqi të kontratave për “pajisjen me armatim dhe përmirësimin e aftësive operative të Ushtrisë së Serbisë”.
Ai nuk iu përgjigj pyetjes nëse kjo lidhet me fabrikën e paralajmëruar të dronëve.
Çfarë dihet për fabrikën e dronëve?
Presidenti i Serbisë, Vuçiq, paralajmëroi më 14 prill se shteti serb do të ndërtojë në territorin e vet, së bashku me Izraelin, një fabrikë të “dronëve më të mirë në këtë pjesë të botës”.
Rrjeti Ballkanik për Gazetari Hulumtuese dhe gazeta izraelite Haaretz kanë raportuar se Beogradi është marrë vesh për ndërtimin e fabrikës me gjigantin izraelit të prodhimit të pajisjeve ushtarake, Elbit Systems.
Sipas të dhënave që REL-i i ka marrë nga Ministria serbe për Tregti të Brendshme dhe të Jashtme, Serbia edhe më herët ka blerë armatim dhe pajisje ushtarake nga e njëjta kompani.
Në gusht të vitit 2025, mediat izraelite raportuan se Serbia kishte lidhur me këtë kompani një kontratë për blerjen e armatimit dhe pajisjeve të sofistikuara ushtarake në vlerë prej 1.64 miliard dollarësh.
Autoritetet në Serbi as nuk e kanë konfirmuar, as nuk e kanë mohuar këtë.
Me kë ka Serbia marrëveshje për shkëmbimin e të dhënave sekrete?
Shkëmbimi i të dhënave sekrete me shtete të tjera në Serbi parashihet me ligj, por vetëm nëse ekzistojnë marrëveshje dypalëshe të nënshkruara.
Dokumente të tilla Beogradi ka që nga viti 2011 me NATO-n, me Bashkimin Evropian dhe disa shtete anëtare të tij, me Rusinë, Emiratet e Bashkuara Arabe, Algjerinë, si dhe me shtetet fqinje: Maqedoninë e Veriut, Bosnje e Hercegovinën, Malin e Zi, Kroacinë dhe Hungarinë.
Konsulenti për siguri dhe gjeopolitikë, Lluniq, thotë se marrëveshje të tilla janë veçanërisht të rëndësishme në industrinë e mbrojtjes, në mënyrë që të dhënat të mos përfundojnë te vendet e treta.
“Nëse dy kompani pajtohen për zhvillimin e një projekti, atëherë të dhënat, teknologjia, zhvillimi dhe hulumtimi mbrohen në hollësi përmes procedurave operative dhe rregulloreve, të cilat si bazë ligjore i referohen marrëveshjes mes dy vendeve”, thotë Lluniq për REL-in.
Marrëveshjet për mbrojtjen e të dhënave që në titull nuk e përmbajnë “fushën e mbrojtjes” janë të përgjithshme dhe nuk lidhen ekskluzivisht me bashkëpunimin ushtarak, por përfshijnë të gjitha sektorët ku ka informacione konfidenciale.
Kryesisht bëhet fjalë për sektorin e sigurisë dhe policisë, në rastet e shkëmbimit të të dhënave për krimin e organizuar, terrorizmin, trafikimin e qenieve njerëzore dhe narkotikëve.
Po ashtu, me marrëveshje të tilla mbrohen raportet konfidenciale që shkëmbejnë ministritë e jashtme të shteteve, sekretet afariste në projekte strategjike si energjetika dhe infrastruktura, si dhe të dhënat në kuadër të ndihmës juridike ndërkombëtare.
E tillë është, për shembull, marrëveshja me BE-në, e nënshkruar më 2011, gjatë qeverisjes së mëparshme të demokratëve.
Ajo mundëson bashkëpunimin në kuadër të politikës së përbashkët të jashtme dhe të sigurisë, si dhe qasjen në të dhëna të rëndësishme për reformën e sektorit të sigurisë dhe drejtësisë. Marrëveshje të ngjashme ka edhe me Slloveninë, Çekinë, Spanjën, Rumaninë dhe Luksemburgun.
Me marrëveshjen me NATO-n të vitit 2008 u vendosën rregullat për trajtimin e informacioneve konfidenciale në kuadër të programit të bashkëpunimit Partneriteti për Paqe, pjesë e të cilit është Serbia, ndonëse nuk i përket kësaj aleance ushtarake.
Ky dokument ishte kusht për stërvitjet e përbashkëta ushtarake që Serbia zhvillon me anëtaret e aleancës dhe për pjesëmarrjen në misione ndërkombëtare paqeruajtëse.
Pas ardhjes në pushtet të Partisë Përparimtare Serbe, në tetor të vitit 2014 u nënshkrua me Rusinë marrëveshja për mbrojtjen e ndërsjellë të të dhënave sekrete në bashkëpunimin ushtarak dhe ekonomik.
Një muaj më vonë, në Serbi u mbajt stërvitja e parë e përbashkët ushtarake.
Që nga atëherë, Beogradi ka blerë nga Moska avionë të përdorur MiG-29, tanke, automjete të blinduara, helikopterë, sisteme kundërajrore dhe raketa.
Në dhjetë vjetët e fundit, Serbia ka blerë armatim edhe nga Kina, përfshirë sisteme të mbrojtjes kundërajrore, dronë luftarakë dhe raketa balistike supersonike. Çmimi nuk dihet.
Beogradi nuk ka me Pekinin marrëveshje ombrellë për mbrojtjen e ndërsjellë të të dhënave sekrete; konfidencialiteti i informacioneve rregullohet me klauzola të veçanta për sekretin brenda kontratave konkrete.
Edhe pse BE-ja dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës i kanë paralajmëruar disa herë autoritetet në Serbi për rreziqet e thellimit të bashkëpunimit ushtarak me Kinën dhe Rusinë, deri më tani kanë munguar masa më konkrete.
As SHBA-ja nuk ka me Serbinë marrëveshje dypalëshe për mbrojtjen e të dhënave sekrete.
Bashkëpunimi zhvillohet në mënyrë të tërthortë përmes marrëveshjeve të veçanta, si Marrëveshja për statusin e forcave e vitit 2006, që rregullon qëndrimin e personelit ushtarak; Marrëveshja për kontrollin e narkotikëve dhe zbatimin e ligjit e vitit 2014; si dhe Traktati për ekstradim i vitit 2016. Beogradi nuk ka blerë armatim modern nga SHBA-ja, ndërsa pala amerikane e ka ndihmuar ushtrinë në Serbi me donacione të automjeteve për terren.
Në marrëveshjen mes Francës dhe Serbisë për shkëmbimin dhe mbrojtjen e ndërsjellë të të dhënave sekrete, të vitit 2018, thuhet se qëllimi është përcaktimi i rregullave të sigurisë që mund të zbatohen në të gjitha marrëveshjet e bashkëpunimit.
Që nga atëherë, të dy vendet kanë forcuar bashkëpunimin në fushën e mbrojtjes, ndërsa Serbia ka blerë nga Franca sisteme kundërajrore dhe radarë, si dhe helikopterë.
Me një kontratë të vitit 2024, në vlerë prej 2.7 miliardë eurosh, Beogradi porositi nga Parisi 12 avionë luftarakë Rafale.
Arms Export to Israel
The agreement signed with Israel is specific because it focuses on the field of defense.
Ammunition shipments from Serbia to Israel, according to Serbian President Vučić, have been accelerated since October 2023.
Then Israel was attacked by Hamas, a Palestinian organization that the United States and the European Union consider terrorist.
Israel then launched a ground offensive in the Gaza Strip, which led to numerous Palestinian civilian casualties, the destruction of cities, and a humanitarian crisis.
Despite calls from the United Nations for a suspension of military equipment sales to the country, international teams of investigative journalists have reported that arms exports from Serbia to Israel have increased 30-fold.
After Israel's attack on Iran in June 2025, Vučić assessed that both countries are "friendly" with Serbia, while the Serbian Ministry of Defense announced that the export of weapons and military equipment, according to his instructions, had been suspended.
REL has found that during February and March of this year alone, two cargo planes from a private Israeli airline have been to Belgrade at least nine times.
These are aircraft specialized for transporting cargo, including weapons.
According to information confirmed to REL by two state-owned weapons factories, arms exports abroad have resumed since February.
REL has requested several times, under the law on free access to information of public importance, data on arms import and export permits to Israel. The data has not been submitted.
According to data from the Republican Statistical Office in Serbia, in 2025, weapons and ammunition worth about $1.3 million were exported to Israel.
This does not mean that these are the final amounts, because they only show a portion of arms exports.
The exact data is not publicly available, as the state has not published for several years what weapons and military equipment it has exported, to whom, in what quantity and at what price./REL
Happening now...
Sali Llapa
Nga Bato Kosova
ideas
top
Alfa recipes
services
- POLICE129
- STREET POLICE126
- AMBULANCE112
- FIREFIGHTER128