NASA warns: 2026 El Niño could be stronger than 1997, causing extreme rainfall and flooding

2026-11-15 20:33:00 / BOTA ALFA PRESS
NASA warns: 2026 El Niño could be stronger than 1997, causing extreme

Sea levels are higher than normal in the central and eastern equatorial Pacific in October 2026 (right), a hallmark of the El Niño phenomenon.

This pattern closely resembles that of October 1997 (left), during another of the strongest El Niño events recorded by sea surface height satellites. Credit: Maps from NASA Earth Observatory/Lauren Dauphin, using sea surface height data provided by NASA/JPL-Caltech.

NASA scientists are monitoring an unusually strong El Niño that could become even stronger than the historic 1997 event that brought extreme weather to regions around the world. Using 35 years of satellite observations, researchers can now compare the rapidly developing 2026 El Niño to some of the strongest events ever recorded, revealing striking similarities but also important differences.

El Niño is a climate phenomenon that typically occurs every two to seven years, when ocean temperatures rise above normal levels in parts of the equatorial Pacific. These changes can disrupt atmospheric circulation and alter weather patterns far beyond the Pacific Ocean.

How El Niño gains strength in the Pacific

The development of the El Niño phenomenon depends on a complex interaction between ocean temperatures and atmospheric winds.

Under normal conditions, steady trade winds push warm surface waters toward the western Pacific Ocean. This causes the warm waters to accumulate in the west, where the ocean surface is slightly higher than in the eastern part.

When the trade winds weaken, some of these warm waters begin to move eastward across the Pacific. This change can further weaken the winds or, in some cases, cause them to change direction. This allows the warm waters to spread further eastward, reinforcing the process and raising ocean temperatures and sea levels in the central and eastern Pacific.

Although the basic process is similar in each case, no two El Niño events develop in exactly the same way. Its behavior depends in part on where the warmest water accumulates and how the atmosphere responds to changing ocean conditions.

"Kërkimi për një El Niño 'tipik' është shumë i vështirë për t'u realizuar", tha Josh Willis, shkencëtar përgjegjës për projektet e misioneve të matjes së nivelit të detit në Laboratorin e Propulsionit Reaktiv të NASA-s (JPL). "Ato janë të gjitha të ndryshme për sa i përket zonave ku shfaqen dhe mënyrës se si zhvillohen ndikimet e tyre."

Satelitët e NASA-s zbulojnë ngjashmëri të habitshme me vitin 1997

Për të kuptuar se si krahasohet fenomeni aktual El Niño me ngjarjet e mëparshme, shkencëtarët po shqyrtojnë matjet satelitore të nivelit të sipërfaqes së oqeanit, të mbledhura gjatë disa dekadave.

Kjo teknikë, e quajtur altimetri satelitore, mat ndryshimet e vogla në lartësinë e sipërfaqes së oqeanit. Meqenëse uji i detit zgjerohet kur ngrohet, nivelet jashtëzakonisht të larta të detit në pjesën qendrore dhe lindore të Paqësorit ekuatorial mund të tregojnë se ku po grumbullohet nxehtësia gjatë fenomenit El Niño.

Hartat krahasuese të NASA-s tregojnë ndryshimet në lartësinë e sipërfaqes së Oqeanit Paqësor më 13 tetor 1997 (majtas) dhe më 12 tetor 2026 (djathtas). Matjet e mëparshme u mblodhën nga sateliti TOPEX/Poseidon, ndërsa vëzhgimet më të reja vijnë nga sateliti Sentinel-6 Michael Freilich. Shkencëtarët në JPL përpunuan të dyja grupet e të dhënave për t'i bërë ngjarjet më të lehta për t'u krahasuar.

Hartat përdorin ngjyrën e kuqe për të identifikuar zonat ku sipërfaqja e oqeanit është më e lartë se niveli i zakonshëm, ndërsa ngjyra e bardhë përfaqëson kushtet normale dhe ngjyra blu tregon zonat ku niveli i detit është nën mesataren. Për të veçuar më mirë ndikimet e El Niño-s dhe të ndryshimeve të tjera të përkohshme natyrore, studiuesit kanë hequr luhatjet që lidhen me modelet sezonale dhe tendencat afatgjata.

Një nga përparësitë kryesore të këtyre vëzhgimeve është qëndrueshmëria e tyre e jashtëzakonshme. Misionet e njëpasnjëshme satelitore kanë ndjekur pothuajse të njëjtat trajektore, me periudha të mbivendosura funksionimi, të cilat u mundësojnë shkencëtarëve të krahasojnë matjet përgjatë disa dekadave.

"Ajo që e bën unike altimetrinë është se kemi një regjistër 35-vjeçar nga satelitë pothuajse identikë, që fluturojnë pothuajse përgjatë së njëjtës trajektore mbi sipërfaqen e Tokës, ku çdo mision mbivendoset me atë pasardhës", tha Willis. "Kjo na lejon të kthehemi pas në kohë dhe ta krahasojmë këtë El Niño me atë që ndodhi në vitin 1997. Dhe, aktualisht, ky fenomen po zhvillohet në mënyrë të tillë që mund të jetë edhe më i madh."

Pse El Niño i vitit 2026 i ngjan një fenomeni gjigant historik klimatik

El Niño i vitit 2026 u intensifikua shumë më papritur sesa fenomeni i fuqishëm i viteve 1997-1998. Pavarësisht këtij ndryshimi në kohën e zhvillimit, matjet satelitore të NASA-s për muajin tetor zbulojnë ngjashmëri të habitshme në mënyrën se si po zhvillohen të dyja ngjarjet.

Në të dyja rastet, Paqësori paraqet një ndryshim të theksuar të nivelit të detit (i ulët në perëndim dhe i lartë në lindje). Vëzhgimet tregojnë gjithashtu ujëra të ngritura dhe jashtëzakonisht të ngrohta, të cilat shtrihen drejt lindjes përgjatë ekuatorit, deri në brigjet e Amerikës së Jugut.

Këto ngjashmëri sugjerojnë se fenomeni i vitit 2026 mund të prodhojë ndikime atmosferike të ngjashme me ato të përjetuara gjatë El Niño-s së viteve 1997-1998. Kjo ngjarje e mëparshme solli reshje të konsiderueshme në Kaliforni dhe në pjesë të tjera të jugut të Shteteve të Bashkuara, duke rritur mundësinë e kushteve të ngjashme gjatë dimrit që po vjen.

Megjithatë, fenomeni i fuqishëm El Niño i viteve 2015-2016 tregon pse ngjashmëritë në fuqinë e përgjithshme nuk përkthehen domosdoshmërisht në ndikime identike në kushtet atmosferike.

Për këtë krahasim, shkencëtarët e NASA-s shqyrtuan gjithashtu matjet e lartësisë së sipërfaqes së oqeanit të datës 12 tetor 2015, të regjistruara nga sateliti Jason-2. Të dhënat u vendosën përkrah vëzhgimeve të periudhave afërsisht të njëjta të vitit 1997 dhe 2026.

Megjithëse ngjarja e vitit 2015 u karakterizua gjithashtu nga ujëra jashtëzakonisht të ngrohta dhe nivele të larta të detit përgjatë ekuatorit, këto ujëra të ngrohta nuk u shtrinë drejt brigjeve të Amerikës së Jugut aq fuqishëm sa gjatë dy ngjarjeve të tjera.

Edhe modelet e reshjeve që pasuan ishin të ndryshme. Gjatë dimrit të viteve 2015-2016, pjesa më e madhe e reshjeve të lidhura me El Niño u përqendrua mbi Amerikën Qendrore dhe juglindjen e Shteteve të Bashkuara, ndërsa Meksika përjetoi përmbytje të konsiderueshme.

A do të sjellë El Niño kushte ekstreme të motit gjatë dimrit 2026-2027?

Vëzhgimet më të fundit i kanë nxitur shkencëtarët të monitorojnë nga afër zhvillimin e fenomenit El Niño të vitit 2026 dhe ndikimin që ai mund të ketë në kushtet atmosferike gjatë muajve të ardhshëm.

Në parashikimin e publikuar më 8 tetor 2026, Administrata Kombëtare e Oqeanit dhe Atmosferës (NOAA) vlerësoi një probabilitet prej 83 për qind që gjatë tre muajve të parë të vitit 2027 të shfaqen kushte të forta deri në shumë të forta të fenomenit El Niño.

Ky parashikim tregon mundësinë e një ngjarjeje klimatike veçanërisht të rëndësishme, por nuk përcakton saktësisht se në cilat zona do të ndodhin ndikimet më të rënda.

El Niño mund të ndikojë në kushtet atmosferike në pjesën më të madhe të planetit, duke ndryshuar lëvizjen e nxehtësisë dhe lagështisë në atmosferë. Megjithatë, këto ndikime bëhen gjithnjë e më të vështira për t'u parashikuar sa më larg zonës tropikale të Paqësorit, ku procese të tjera atmosferike mund të ndryshojnë ose dobësojnë modelet e pritshme.

Për këtë arsye, edhe ngjashmëria e madhe midis ngjarjeve të viteve 2026 dhe 1997 nuk garanton që dimri i ardhshëm do të zhvillohet në të njëjtën mënyrë.

"There's always an element of uncertainty ," Willis said. "The fact that this El Niño resembles the one in 1997 doesn't mean it's going to be exactly the same — that's just our best estimate at this point."

The extraordinary persistence of satellite data offers researchers a valuable way to identify known patterns and assess the magnitude of the developing El Niño. However, whether the 2026-2027 period will ultimately reach the levels of extreme weather conditions of previous historical events will depend on how the ocean and atmosphere interact over the coming months./ ScienceDaily

Po ndodh...