FLASH NEWS
Tirana covered in mortar and construction sites, empty towers, skyrocketing prices
2026-02-16 19:08:30 / EKONOMI&SOCIALE
By Francesca Barca and Federico Caruso, VOXEUROP
The center of Tirana is densely packed with people, cars, bicycles, scooters, and a wide range of architectural forms.
At rush hour, the area is so packed with traffic that it's hard to appreciate the width of the boulevards. Architectural styles from different historical periods clash with each other, but it's the many skyscrapers that stand out – all new, all impressive, all more or less attractive.
These are the projects of the so-called “architects”: names like Stefano Boeri (best known in Italy for the Vertical Forest in Milan), Marco Casamonti, the Dutch studio MVRDV and the Belgian studio 51N4E. These are big, prestigious names, who build innovative and ecologically conscious projects, or so the saying goes.
These names are being used by Prime Minister Edi Rama to give a layer of legitimacy to the latest wave of construction, says Erblin Vukaj, a journalist for the independent portal Citizens, as we stand at an intersection that symbolizes this perspective. We are in the central neighborhood of Blloku, where our walk begins in the company of Vukaj and his colleague, journalist Elira Kadriu, between Brigada e VIII Street and Vaso Pasha Street.
The same area includes small villas that may have belonged to party leaders during the socialist regime (1944–1991), buildings built after the regime’s fall, and more impressive structures like Stefano Boeri’s Cube Block, the Credins Bank headquarters designed by Albanian studio Atelier 4, and two other skyscrapers under construction, designed by Marco Casamonti’s studio. A large banner attacking the government’s construction policies stands on one of the older buildings. A little further on, Vukaj points to a building that is set to be demolished to make way for another tower. There are no signs of parks or bike paths in the surrounding area.
Behind this imposing architectural façade, however, lies a void. According to INSTAT data, in 2023, one in three apartments in Albania was empty. In 2024, journalist Ola Xama reported that there were over 85,000 empty houses in the Tirana area, 52,000 of which in the capital. At the current rate of population growth, “it would take 45 years” to fill these apartments, Xama explains.
This number is much higher than in the previous census (2011), when one in five (21.6%) apartments were empty. Behind these figures lies a country that is emptying: between 2011 and 2023, Albania lost approximately 500,000 people.
Megjithatë, ndërtimet vazhdojnë pa ndërprerje. Në 2015, u dhanë leje për ndërtimin e ndërtesave të reja të banimit që zinin një sipërfaqe prej 50 kilometra katrorë; në 2022 ky numër u rrit mbi 40 herë, në 2.071 kilometra katrorë, dhe ky trend ka vazhduar edhe në vitet pasuese. Në vitin 2024, gazetarja Ola Xama raportoi se kishte mbi 85,000 shtëpi bosh në provincën e Tiranës, 52,000 prej të cilave ishin në kryeqytet. Me ritmin aktual të rritjes së popullsisë, “do të duheshin 45 vjet” për të mbushur këto apartamente, shpjegon Xama.
Kjo shifër është shumë më e lartë se në regjistrimin e mëparshëm (2011), kur një në pesë (21.6 përqind) apartamente ishte e pabanuar. Në themel të këtyre shifrave qëndron një vend që po zbrazet: midis viteve 2011 dhe 2023, Shqipëria humbi pothuajse 500,000 njerëz.
Megjithatë, ndërtimi vazhdon pa u pakësuar. Në vitin 2015, u dhanë leje për ndërtimin e ndërtesave të reja banimi që mbulonin një sipërfaqe prej 50 kilometrash katrorë; në vitin 2022 ky numër u rrit, më shumë se 40 herë, në 2,071 kilometra katrorë, dhe ky trend ka vazhduar vetëm në vitet që pasuan.
Rritja e ofertës, e shoqëruar nga ulja e kërkesës, do të pritej të shkaktonte një ulje të çmimeve. Përkundrazi, çmimet e shtëpive kanë vazhduar të rriten, ndërsa të njëjtat nuk mund të thuhet për pagat.
Në Tiranë, sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë, çmimet e banesave u rritën me 5.1 për qind gjatë gjashtë muajve të parë të 2025, dhe me 32.6 për qind në bazë vjetore.
Në 2011, një apartament në lagjet më qendrore të qytetit mund të kushtonte midis 700 dhe 2.500 euro për metër katror; sot, shifra ka shkuar në 2.500–4.500 euro për metër katror.
Të ardhurat mesatare mujore bruto në Shqipëri janë rreth 82.000 lek (850 euro). Në janar 2026, paga minimale mujore u rrit nga 40.000 në 50.000 lek (518 euro), duke e bërë vendin me pagën minimale më të ulët në Evropë pas Moldavisë dhe Ukrainës.
Në Tiranë tani është shumë e vështirë, nëse jo e pamundur, të gjesh një apartament dydhomësh për qira nën 600 euro.
Histeria e ndërtimeve u nxit nga një politikë e nisur gjatë mandateve të kryebashkiakut Edi Rama në vitet 2000–2011 – i cili u bë kryeministër në vitin 2013 – për Partinë Socialiste, dhe më pas vazhdoi nga pasardhësi dhe kolegu i tij i partisë, Erion Veliaj (tani në burg nën akuza për korrupsion dhe pastrim parash).
Në 2017 u miratua plani urban “Tirana 2030” – 2030 është viti kur Shqipëria synon të bëhet anëtare e BE-së. I projektuar nga Stefano Boeri Architetti, plani prezanton idenë e zhvillimit vertikal për të liruar hapësirë për sheshe dhe zona të gjelbra, dhe për të lehtësuar trafikun përmes zhvillimit të transportit publik dhe rrugëve për biçikleta.
Fatkeqësisht, realiteti është shumë larg paraqitjeve arkitekturore.
Planet urbane italiane për Tiranën
“Plani Tirana 2030 ka hapur qytetin ndaj ndërtimit dhe dendësimit,” shpjegon arkitektja dhe studiuese Dorina Pllumbi, e cila ka reflektuar gjatë mbi këtë çështje. “Më parë, ndërtesat mund të kishin deri në shtatë kate, nëntë maksimumi.” Sot, ndërtesa më e lartë e përfunduar është Downtown One me 40 kate, por kjo do të zbehet nga projektet e miratuara që tejkalojnë 70 kate.
“Nuk u kushtua vëmendje ndërtesave historike,” vijon Pllumbi, “kishte vila të bukura që u prishën pa mëshirë. Qyteti, duke ndryshuar shumë shpejt, njerëzit kanë problem të njohin lagjen dhe fqinjët e tyre.”
Ndërsa gjentrifikimi është fenomen i njohur në shumë qytete evropiane, në Tirana ka një shije tjetër. Jemi mësuar të shohim qytete që humbasin pjesë të popullsisë për t’i hapur rrugë një klase sociale tjetër ose ndoshta turistëve – por rasti i Tiranës është ndryshe. Për kë po ndërtohet qyteti?
“Përshtypja ime është se Rama dëshiron të ndryshojë fytyrën e këtij qyteti, të ‘lërë gjurmën e tij,’” tha Vukaj, duke na udhëhequr në qendër të qytetit. “Është problem egoje – pa plan urban të vërtetë, pa kujdes për balancën estetike, duke shkatërruar kujtesën tonë kolektive. Dhe gjithë këtë duke lehtësuar pastrimin e parave.”
Akuza për pastrim parash dolën nga të gjitha bisedat tona në Tiranë, por askush nuk dha prova konkrete.
Në shtatorin e kaluar, u publikua një raport i Friedrich Ebert Foundation me titull emblemë: “Pastrimi i parave në sektorin e pasurive të paluajtshme: ndikimi i tij në jetën socio-ekonomike në Shqipëri.” Raporti, bazuar në të dhëna që nuk mund të verifikohen gjithmonë, vlerëson se korrupsioni dhe shmangia e taksave në Shqipëri kanë gjeneruar “të paktën 8.168 miliardë euro të ardhura për periudhën 2015–2024”, kryesisht në sektorin e ndërtimit.
“Sektori i pasurive të paluajtshme ka krijuar në vitet e fundit një situatë që nuk mund të shpjegohet nga mekanizmat normalë të një tregu të lirë dhe konkurrues,” thotë raporti.
“Çmimet e pasurive të paluajtshme janë rritur më shpejt gjatë 10 viteve të fundit, veçanërisht midis 2021 dhe 2024. Teorikisht dhe logjikisht, një rritje e tillë e çmimeve, ndërsa oferta në treg rritet, ndodh kur tregu është i ndikuar nga faktorë kaq të fuqishëm sa që shtrembërojnë marrëdhëniet tipike mes kërkesës, ofertës dhe çmimit.”
Afro një shekull më parë, në 1925, u nis një plan zhvillimi për qendrën e Tirana, duke përfshirë arkitektë dhe planifikues urban italianë të dërguar nga regjimi fashist. Emrat e Armando Brasini dhe Gherardo Bosio janë të njohur mirë në këtë qytet. Duke ecur në rrugë, nuk është sfidë të njohësh stilin arkitekturor të asaj periudhe, tek zyra e Kryeministrit, Sheshi Nënë Tereza (ish-Sheshi Vittorio Emanuele III) apo Universiteti Politeknik (ish-Casa del Fascio). Të gjitha u projektuan nga Bosio dhe ndodhen vetëm disa hapa larg njëra-tjetrës.
Sot, historia po përsëritet, dhe jo pa një ironi të caktuar, siç tregon Vukaj. Për Dorina Pllumbin, kjo është një formë “një lloj kolonializmi, […] jo në kuptimin klasik, natyrisht, por një ‘kolonialitet i fuqisë’ më të butë, që vepron sot midis vendeve.” Gjatë bisedës sonë, Pllumbi përmend një “inferioritet të internalizuar” që Shqipëria ka zhvilluar ndaj të huajve, veçanërisht “Perëndimorëve.”
Një shembull i këtij fenomeni është pavijoni në Bienalen e Venecias 2025. I dedikuar arkitekturës shqiptare, ai u kurua nga zvicerania Anneke Abhelakh dhe përfshinte gjithçka përveç kontributeve nga arkitektët shqiptarë. Pavijoni titullohej “Building Architecture Culture”, “Si të mos ketë fare arkitekturë në Shqipëri, sikur të mos ketë asgjë aty, sikur gjithçka të jetë tabula rasa.”
Në fund të ecjes sonë, Vukaj na tregon disa paraqitje nga festivali Bukë dhe Zemër për të na dhënë një ide se sa jo-realiste janë këto projekte të pasurive të paluajtshme. Përvoja qëndron tek ndjesia se qyteti, si dhe vendi vetë, janë bërë një fushë loje për kreativitetin (dhe portofolët) e arkitektëve dhe ndërtuesve.
Kryeministri Edi Rama ka deklaruar se vala e fundit e zhvillimit arkitekturor, me hapjen e tregut dhe hyrjen e investitorëve dhe dizajnerëve të huaj, ka të bëjë me “rikthimin e individualizmit” për shqiptarët. Kjo është retorikë që Pllumbi e refuzon fuqishëm:
“Në Shqipëri ka rezistencë për të folur për kolektivitetin dhe kolektivizmin sepse duket si, ‘oh, ne e provuam. Ishte katastrofë. Dështuam.’ Dhe tani nuk ka rrugë tjetër veçse të shkojmë drejt individualizmit. Çfarë përpiqem të bëj me punën time – dhe studiues të tjerë dhe aktivistë, përfshirë grupin ATA, për shembull – është të sfidojmë këtë narrativë dominante. Ajo që prindërit tanë përjetuan ishte kolektivizëm shtetëror. Shteti përdori ideologjinë e kolektivizmit për të imponuar fuqinë e tij mbi popullsinë, mbi vendin dhe mbi çdo aspekt të jetës së përditshme. Por mënyrat komunale dhe më të sinqerta të organizimit kolektiv gjithashtu vuajtën pasi u përthithën dhe u kapën brenda këtij ombrellë ideologjike të kolektivizmit shtetëror. Prandaj duhet të praktikojmë këto mënyra më të sinqerta për të pretenduar qytetin, jo si një forcë totalizuese që vjen nga lart, por si akte kolektive të përditshmërisë.”
Qasja “muskulore” ndaj zhvillimit urban e imponuar nga Partia Socialiste po ndryshon fytyrën e qytetit, por nuk po zgjidh problemet e tij të thella.
Pllumbi sjell shembullin e depozitave të ujit që duken në fasadat e të gjitha shtëpive, duke treguar mungesat e shpeshta të ujit në qytet. Për Pllumbin, kjo është një “protestë e përhershme.” “Nëse një planifikues do të donte vërtet të shihte problemet e qytetit, është kaq e dukshme. Nëse nuk adreson trafikun, nëse nuk adreson shërbimet dhe çdo gjë që njerëzit kanë nevojë për të jetuar në një qytet normal, atëherë nuk ke bërë shumë.”
The resources to resist this process are lacking: "Protests have been very rare here. Because that's what they teach us: don't go to protests."
Armen Sula is an activist with the Tek Bunkeri association, which manages a space in downtown Tirana where film screenings, debates, concerts, and theater workshops take place, all focused on processing the country's shared past and reflecting on the history of dictatorship.
It should also be mentioned that protest movements took place in Albanian universities in 2018–19, and a significant mobilization was made in an attempt to save the National Theater in Tirana, which was demolished in 2020.
The association currently has a lease on a villa surrounded by taller buildings. The activists don’t know how long they will be able to stay. “Our lease expires in two years,” says Sula, “and we don’t know if it will be renewed, because the owner wants to build something taller. We invested a lot in this place, it was all mud when we arrived.” The only hope, he says with bitter irony, is “that the prime minister goes to prison for at least five years, that the construction stops and we can survive here.”
In this context, membership in the European Union is, for many Albanians, “the only way out,” according to Nebi Bardhoshi, an anthropologist and director of the Institute for Anthropological Studies, whom we met in Kamëz, a town seven kilometers from the capital. Of course, Albanians have no illusions that EU membership is the solution to every problem. “We know the weakness of the European Union, we are not naive,” Bardhoshi continues.
“We want to become part of the European Union,” Sula reiterated. “We were promised that we would do it in 2030. But I don’t think it’s possible for us as a society – we’re not ready. Even at the institutional level.” Sula sees two main obstacles: the unresolved issue of transitional justice, which is related to the way the communist regime is remembered and treated; and corruption, which is “extremely massive.”
Dorina Pllumbi shares this view: “The EU could be another imposition of power, but it could also be different. It could be an opportunity for, let’s say, another level of political engagement. However, in practice, we see that the EU often seems to have lost its compass with its own principles, so I don’t know if you can put that much hope in the European Union. If Albania ends up as a colony of these great powers, which often seems to be the case, as with the construction of detention centers for immigrants in Gjadra, then we are doomed. But if we, beyond politicians, pay serious attention to democracy, and our voice and position are taken seriously, then I would say it is an opportunity for Albania.” /BOLDNEWS
Happening now...
ideas
Rama's game with Belinda's three revocable resignations!
Nga Irena Beqiraj
The food mafia in Albania, more dangerous than drug traffickers….
Nga Kreshnik Spahiu
top
Alfa recipes
services
- POLICE129
- STREET POLICE126
- AMBULANCE112
- FIREFIGHTER128