Lajme flash
From "Reflections" to repression: Rama faces the new generation that is no longer afraid
2026-10-16 00:12:00 / POLITIKË
In the second half of 1991, together with Ardian Klosi, Edi Rama published the book Reflections, a collection of writings and public interventions that addressed the experience of democratic changes.
In the book, the authors expressed concern that the overthrow of the communist system did not automatically guarantee liberation from authoritarian mindsets and that pluralism could turn into a new competition for control of power.
One of the most significant parallels with today's crisis is found when Rama recalls how, in December 1990, Ramiz Alia, by appearing on television and condemning students as hooligans and vandals, finally cut the Gordian knot of the clash between students and the government.
In the chapter "In the days when the party was born", Rama wrote: "The confrontation with the police made it impossible from now on to forgetfulness that could return things to the half-century status quo. They dared and saw that on the other side there was no untouchable God, but people without ideals. Fear was killed and the war began."
This psychological mechanism also helps to understand today's clash between protesters and Rama. A clash with the police could radically change the protesters' relationship with authority, transforming fear into anger and making it increasingly difficult to return to the previous state.
This is precisely where the historical paradox lies.
The politician who once understood that the use of force could destroy fear and accelerate revolt, today leads a government that faces the same dilemma of managing youthful discontent.
In responding to the protests, Rama seems to be trying to shift the political battle from Tirana to Brussels. It is not without significance that he chose the destroyed office of the College of Europe as the backdrop for his public appearance. The symbolism was strong and the intended audience seemed clearly European.
Following international criticism, the images of the destruction of the premises where the offices of an institution related to European integration were located gave him the opportunity to revive the old formula of stabilocracy, according to which Europe must choose between a government that promises stability and an alternative that presents itself as chaos.
The paradox is that Rama seeks to convince Europeans that his governance is the guarantee against destabilization, while the protesters are holding him accountable precisely for his way of governing.
This claim to stability is called into question by the spread of protests and violence beyond Tirana on the third day, undermining the very premise on which this narrative is based.
Mekanizmi që kryeministri ka zgjedhur njihet si sekuritizim i krizës: shndërrimi i një problemi politik në kërcënim për rendin dhe sigurinë publike.
Në vend që të diskutohen shkaqet dhe përgjegjësitë e qeverisë, vëmendja përqendrohet te vandalizmi, arrestimet dhe ndërhyrjet policore. Në këtë mënyrë, qeveria përpiqet të fitojë mbështetje për masa shtrënguese duke e paraqitur veten si garantuese të rendit përballë kaosit.
Por kjo përpjekje ndërlikohet kur ndërhyrja policore perceptohet si disproporcionale dhe si përshkallëzim i panevojshëm i tensioneve. Në këto kushte, ndërhyrja policore rrezikon të marrë karakter ndëshkues.
Në vend që të parandalojë incidentet, të shtensionojë situatën dhe të garantojë sigurinë e të gjithëve, policia rrezikon të sillet si palë në konflikt, duke i trajtuar protestuesit si kundërshtarë dhe jo si qytetarë me të drejta kushtetuese.
Dhe nëse konflikti bëhet mes policisë dhe qytetarëve, arrihet ajo pikë nga e cila gjërat nuk kthehen dot më atje ku ishin, siç thoshte Rama në vitin 1991.
Kjo lloj përplasjeje mes studentëve dhe policisë nxjerr në pah dallimin që bën filozofja politike Hannah Arendt mes pushtetit politik dhe dhunës. Sipas saj, pushteti buron nga aftësia e njerëzve për të vepruar së bashku dhe nga mbështetja kolektive që i jep autoritet institucioneve.
Dhuna, përkundrazi, është një mjet shtrëngimi që mund të imponojë bindjen, por nuk mund të krijojë legjitimitet politik. Madje, përdorimi gjithnjë e më i madh i forcës mund të tregojë se pushteti po humbet mbështetjen që e mban në këmbë.
Një qeveri mund të përdorë policinë, gazin lotsjellës dhe arrestimet për të rivendosur rendin publik, por këto mjete nuk mund të zgjidhin pakënaqësitë që i kanë nxjerrë qytetarët në protestë.
Përdorimi i forcës mund ta dekurajojë pjesëmarrjen përmes frikës, por mund të krijojë edhe solidaritet të ri e të shtojë zemërimin. Ky është efekti i kundërt i represionit: ndërhyrjet policore, në vend që ta shuajnë revoltën, e përshkallëzojnë atë, sepse dhuna e perceptuar si e padrejtë revolton edhe të tjerët.
Në protestën e studentëve, përdorimi i forcës mund të vërë në lëvizje një zinxhir reagimesh që e zgjeron protestën përtej radhëve të tyre. Dhuna ndaj të rinjve mund të revoltojë prindërit, pedagogët dhe qytetarë që deri atëherë kanë qëndruar indiferentë.
Pakënaqësia mund të përhapet përtej universiteteve e shkollave të mesme, ndërsa vetë sjellja e policisë mund të shndërrohet në një arsye të re proteste. Kështu, zemërimi i një grupi të rinjsh mund të kthehet në solidaritet të një brezi të tërë dhe, më pas, të shoqërisë.
Në një demokraci, qeveria ka përgjegjësinë kryesore për zgjidhjen politike të krizave që lindin gjatë qeverisjes së saj. Kjo kërkon dëgjimin e qytetarëve, pranimin e gabimeve, korrigjimin e politikave dhe, kur kriza e besimit thellohet, gatishmërinë për të marrë përgjegjësi deri në dorëheqje. Përgjegjësia politike është më e gjerë se ajo penale.
A prime minister does not need to be convicted by a court to be held accountable for governance failures or loss of public trust.
Today's protests place Edi Rama face to face with the biggest contradiction of his political history.
He once warned that regime change was not enough to eradicate authoritarian mindsets. Today, after more than a decade at the helm of government, he faces a generation that no longer sees power as an institution that listens to them, but as an authority that must be challenged in order to be taken seriously.
The decisive test of his stance on protest is how willing he is to respect it when his power is challenged.
The reflections of 1991 sound like a warning that the author had unknowingly given to himself.
Perhaps the bitterest irony of this story is that the man who once challenged the inviolability of power, today risks being remembered for trying to make his own power inviolable./exit
Po ndodh...
Albanians cannot forgive Rama for mocking Besa and "magic" with Berisha!
Nga Indrit Gjyzeli
ide
The youth imprisoned between the SP and the DP is exploding!
Nga Sidi Hasanaj
Flamingos, in 137 days, turned into eagles
Nga Taulanda Jupi
top
TRENDING 
shërbime
- POLICIA129
- POLICIA RRUGORE126
- URGJENCA112
- ZJARRFIKESJA128