"Shqipëria sheh me 'sy rozë'", media hebrenje jehonë protestës: Revolucioni kundë Kastave në Shqipëri nuk mund të ndalet

1 July 2026, 10:01 / AKTUALITET NGA MARKUS SCHöNHERR

Flamingo kudo dhe nuk duket fundi: Shqipëria, kandidate për anëtarësim në BE, është përfshirë fort nga një valë protestash. A do të bjerë qeveria nën ndikimin e revolucionit rozë?

Syzet rozë që Kryeministri Edi Rama i paraqiste popullsisë në lidhje me prosperitetin dhe zhvillimin janë hequr prej kohësh në Shqipëri. Megjithatë, i gjithë vendi po sheh rozë: i ashtuquajturi Revolucioni Flamingo ka një kontroll të fortë mbi shtetin e Ballkanit Perëndimor. Një muaj pas shpërthimit të protestave, ekspertët nuk shohin kthim pas.

“Asnjëherë më parë në Shqipëri një protestë nuk ka bashkuar kaq shumë qytetarë për një kohë kaq të gjatë”, thotë Ardian Hackaj. Ai është drejtor i Institutit për Bashkëpunim dhe Zhvillim, një organizatë kërkimore në kryeqytetin e vendit, Tirana, e cila po këshillon Shqipërinë për anëtarësimin e saj në BE.

Kombi Adriatik synon të bëhet pjesë e Unionit deri në vitin 2030, një qëllim realist deri më tani, pasi Shqipëria, së bashku me Malin e Zi, ka qenë në rrugën e shpejtë drejt anëtarësimit në BE vitet e fundit. Megjithatë, kohët e fundit këto ambicie kanë pësuar një pengesë të papritur.

Dhëndri i Trump dhe ishulli i ëndrrave

Zemërimi u rrit kur buldozerët hynë në bregdetin jugor të Shqipërisë në maj. Shkurre dhe duna u rrafshuan, dhe laguna pranë fshatit Zvërnec u rrethua me tela me gjemba. Një vendpushim i ri luksoz është planifikuar për këtë zonë dhe ishullin përballë të Sazanit. Investitori është dhëndri i Trump, Jared Kushner. Ai dhe gruaja e tij, Ivanka Trump, folën me entuziazëm për zbulimin e ishullit gjatë një udhëtimi me not në jahtin e një miku. Qeveria i dha projektit të ndërtimit në rezervatin natyror statusin e investitorit special, duke hequr dorë nga kërkesa për një vlerësim të ndikimit në mjedis.

Shpërthimi kolektiv i zemërimit u shkaktua më në fund nga një skenë e filmuar në të cilën rojet private të sigurisë zvarritën dhe plagosën një kundërshtar të projektit. Që atëherë, mijëra shqiptarë kanë dalë në rrugë çdo ditë. Flamingoja, e kërcënuar nga projekti i ndërtimit dhe që ka ngritur fole në lagunë, është bërë simbol i luftës së tyre. Figura të prera prej kartoni të shpendit valëviten së bashku me slogane si "Larg duart nga Shqipëria, Ivanka!" gjatë marshimeve protestuese të mbrëmjes.

Mbështetje nga kreu i qeverisë

Edi Rama, kryeministër i vendit ish-komunist që po rritet me shpejtësi për 13 vitet e fundit, mbetet i vendosur: "Nëse nuk do të ishte për Jared Kushner, askush nuk do të interesohej për flamingot, Shqipërinë apo ndonjë gjë tjetër". Politikani dyshon se fuqitë e huaja fshihen pas protestave që paralizojnë bulevardin jashtë zyrës së tij çdo mbrëmje: Irani, për shembull, ose diaspora nga Kosova dhe Maqedonia e Veriut. Ai i përshkroi demonstruesit e rinj si një "proletariat algoritmik" të kontrolluar nëpërmjet mediave sociale. Ata, pretendoi ai, janë indiferentë ndaj zhvillimit të Shqipërisë.

"Protestat e Flamingove" prej kohësh janë bërë më shumë sesa thjesht kafshë dhe bimë të rrezikuara, siç shpjegon Florian Bieber, studiues i lartë i Evropës Juglindore në Universitetin e Grazit: "Brezi Z nuk e pranon më korrupsionin dhe abuzimin me pushtetin me të cilin janë mësuar brezat e vjetër". Për Shqipërinë, protestat janë historike në shkallën dhe kohëzgjatjen e tyre. Përveç kërkesës për ndalimin e Projektit Kushner dhe rregulloreve më të rrepta mjedisore, demonstruesit po kërkojnë kryesisht dorëheqjen e Ramës.

"Rama në burg!"

A ka ardhur më në fund momenti i opozitës? Sipas ekspertit të Ballkanit, kjo nuk ka gjasa. Bieber argumenton se këto protesta janë demonstrimi i parë i pakënaqësisë me të dyja partitë që kanë qeverisur vendin që nga viti 1991. Kjo përfshin jo vetëm socialistët e Ramës, por edhe demokratët e ish-kreut të shtetit dhe qeverisë, Sali Berishës. Emri i tij është gjithashtu i lidhur ngushtë në Shqipëri me akuzat për favorizim dhe abuzim me pushtetin. Ose, siç e thonë tabelat e protestave në Tiranë: "Rama në burg, Berisha në burg!"

Si mund të vazhdojnë gjërat në dritën e protestave të vazhdueshme? "Mendoj se është realiste që investitorët të tërhiqen nga projekti i ndërtimit", thotë Bieber - duke iu referuar hetimeve të nisura nga zyra e prokurorit publik të Shqipërisë për dhënien e pjesëve të zonës së mbrojtur pronarëve privatë. "Rreziku do të ishte shumë i madh për ta." Dhe Rama, gjithashtu, do të duhej të kishte frikë për pozicionin e tij brenda partisë.

Eksperti i çështjeve të Europës, Hackaj, shkon një hap më tej: "Për momentin, skenari më realist duket të jetë formimi i një qeverie teknokratike." Objektivi i saj i vetëm do të ishte përfundimi i 33 kapitujve negociues të BE-së deri në fund të vitit 2027 - dhe organizimi i samitit të NATO-s vitin e ardhshëm./ Përkthyer nga Jüdische Allgemeine

Po ndodh...

ide