El Dorado, the truth behind the myth

2024-10-28 19:07:54 / MISTERE&KURIOZITETE ALFA PRESS

El Dorado, the truth behind the myth

The dream of El Dorado, a lost city filled with gold, drove many conquistadors on a fruitless journey through the rainforests and mountains of South America. But it was more of a dream. "I Florinjti" was not actually a place, but a person, reveals a recent archaeological research.

Columbus' arrival in America in 1492 was the first chapter in a world that changed and cultures clashed. It was a brutal confrontation of completely opposite ways of life and belief systems.

The European myth that was created about El Dorado, a lost city of gold, brought about the adventurous desire for discovery and conquest. The myth sent Europeans on an endless quest for gold and their wild urge to exploit the new lands for their monetary value.

Meanwhile, the South American myth of El Dorado, on the other hand, reveals the true nature of the territory and the people who lived there. To them, El Dorado was never a place, but a leader so rich that he is said to have covered himself from head to toe in gold every morning and washed the gold in a sacred lake every evening.

The real story behind the myth is slowly being pieced together over many years, using a combination of early historical texts and new archaeological research.

At the heart of the myth is the true story of a funeral rite performed by the Muisca people, who have lived in central Colombia from AD 800 to the present day.

Various Spanish chroniclers who reached this alien continent in the early sixteenth century began to write about this Eldorado ceremony, and one of the best reports comes from Juan Rodriguez Freyle.

In Freyle's book, "The Conquest and Discovery of the New Kingdom of Granada", published in 1636, he tells us that when a leader died in the Muiska society, the process of succession began for the chosen one, the "golden one". The newly elected leader of the community, usually the grandson of the previous leader, had to go through a long ceremonial process culminating in the final acts with his immersion in the sacred lake, such as Guatavita in Central Colombia.

Surrounded by four high priests adorned with feathers, gold crowns and other body ornaments, the leader, naked but covered with gold dust, would jump on a raft into the lake to be presented with objects of gold, emeralds and other precious stones to the gods, throwing them into the lake.

The shores of the circular lake were crowded with spectators richly decorated with musical instruments and keeping fires so large that the sunlight hardly reached the beautiful lake.

Vetë trapi kishte katër zjarre që digjeshin duke nxjerrë shtëllunga të mëdha tymi aromatik në qiell. Kur mbërrinin në qendër të liqenit prifti ngrinte një flamur për të shkaktuar heshtjen e turmës. Ky moment shënonte pikën në të cilën turma premtonte besnikëri ndaj udhëheqësit të tyre të ri duke bërtitur nga brigjet e liqenit.

Magjepsëse, shumë aspekte të këtij interpretimi të ngjarjeve janë vërtetuar nga kërkime të lodhshme arkeologjike – kërkime që kanë zbuluar gjithashtu aftësi të jashtëzakonshme dhe përmasa të mëdha në prodhimin e arit në Kolumbi në kohën e mbërritjes së europianëve në vitin 1537.

Në shoqërinë Muiska, floriri, ose më saktë, një përzierje floriri me argjendin dhe bakrin e quajtur tumbaga, ishte shumë e vlerësuar, jo për vlerën materiale, por për fuqinë e saj shpirtërore, në lidhje me zotat dhe me aftësinë për të sjellë balancë dhe harmoni brenda shoqërisë. Siç shpjegon një pasardhës i Muiskave Enrique Gonzalez, floriri nuk simbolizon mirëqenie për njerëzit e këtij populli.

“Për Muiskët sot, njësoj si për paraardhësit tanë, floriri nuk është asgjë më shumë sesa një dhuratë… floriri nuk nënkupton pasuri për ne.”

Kërkime të kohëve të fundit nga Maria Alicia Uribe Villegas nga Muzeu i Floririt në Bogota dhe Marcos Martinon-Torres nga Instituti i Arkeologjisë UCL, kanë treguar se brenda shoqërisë Muiska këto objekte “ari” bëheshin specifikisht për përdorim të menjëhershëm si dhurata për zotat për t’i nxitur ato të balancojnë ekuilibrin e kozmosit dhe për të siguruar një marrëdhënie të qëndrueshme me mjedisin e tyre.

Sipas arkeologut Roberto Lleras Perez, një ekspert në veprat e arta dhe sistemeve të besimit të Muiskëve, krijimi dhe përdorimi i objekteve metalike mes tyre është shumë i veçantë në Amerikën e Jugut.

“Për aq sa di unë, asnjë shoqëri tjetër nuk i kushtonte mbi 50 për qind të prodhimit të vet dhuratave për zotat. Mendoj se kjo është me të vërtetë unike”, thotë ai.

Objektet e arit si koleksioni i ‘tunjos’ (dhurata për zonat, më së shumti të sheshta me figurina antropomorfe), të cilat prezantohen në mënyrë dixhitale në Muzeun e Britanisë, bëheshin duke përdorur procesin e dyllit të humbur – duke krijuar forma argjile mbi modele dylli para se të shkrinin dyllin dhe të bënin derdhjen në flori.

Për shkak se të gjitha objektet e arit në secilën prej dhuratave kanë të njëjtën firmë kimike, si dhe tipare unike të prodhimit, është e qartë se këto objekte bëheshin posaçërisht për këtë ceremoni dhurate dhe qëndronin si objekte ekzistuese për popullatën për pak orë apo ditë para se të humbeshin në fund të liqenit.

Në mënyrë pothuajse të pabesueshme, një skenë që paraqiste pikërisht atë që përshkonte me fjalë Juan Rodriguez Freyle, u zbulua nga tri fshatarë në një shpellë në jug të Bogotas më 1969-n. Skena e pikturuar paraqet një njeri të mbuluar me ar që po hyn në një liqen të shenjtë, si liqeni Guatavita. Ajo përbën historinë e vërtetë të El Dorados.

Mënyra se si kjo histori u rrit në një mit për një qytet legjendar floriri zbulon në fakt këndvështrimet e ndryshme nga banorët vendas te konkuistadorët europianë, të cilët e shihnin floririn thjesht si një burim pasurie materiale. Ata nuk qenë në gjendje të kuptonin vlerën e vërtetë të floririt brenda shoqërisë Muiske. Mendjet europiane thjesht tronditeshin nga fakti sesa shumë flori hidhej poshtë në ujëra të thella të liqeneve apo groposej nëpër vende të tjera të shenjta nëpër Kolumbi.

Më 1537-n qenë pikërisht tregimet mbi El Doradon ato që tërhoqën konkuistadorin spanjoll Jimenez de Quesada dhe ushtrinë e tij prej 800 vetash nga misioni i tyre për të gjetur një rrugë tokësore për në Peru në drejtim të atdheut të Muiskëve në Ande. Ky ishte kontakti i parë i këtij populli me europianët.

Quesada dhe burrat e tij u tërhoqën gjithnjë e më thellë në territore të huaja dhe jo mikpritëse, ku shumë prej tyre humbën jetën. Por ajo çfarë zbuluan Quesada dhe burrat e tij i tronditi ata. Veprat e arit të popullit Muisk ishin si asgjë tjetër që ata kishin parë ndonjëherë. Ata qenë në gjendje të prodhonin objekte ari duke përdorur teknika që europianët nuk i kishin parë kurrë me sy.

Në mënyrë tragjike, gjuetia e dëshpëruar për flori është ende shumë e gjallë edhe sot. Arkeologët, të cilët po punojnë nëpër institucione kërkimore fantastike si Museo del Oro në Bogota, po luftojnë kundër një dallge në rritje vjedhjesh. Njësoj si konkuistadorët europianë të shekullit të gjashtëmbëdhjetë, edhe homologët e tyre modernë vijojnë të shkatërrojnë të shkuarën e Amerikës së Jugut.

Sasia e arit që u zbulua nga grabitësit modernë mbetet marramendëse. Në vitet 1979, kur vende të reja ritualesh u zbuluan nga grabitësit në Kolumbinë e veriut, tregu botëror i floririt pësoi rrëzim.

Kjo vjedhje e floririt e frymëzuar nga El Dorado nënkupton se një shumicë dërrmuese e objekteve të arit të epokës para Kolombit janë shkrirë dhe vlera e vërtetë e këtyre arkifakteve si elemente informuese mbi funksionimin e kësaj kulture të lashtë janë zhdukur përgjithmonë.

Për fat të mirë, koleksionet e mbijetuara të objekteve mbahen me kujdes në Muzeun e Arit në Bogota dhe në Muzeun Britanik në Londër dhe mund të ofrojnë një informacion të vlefshëm mbi këndvështrimet e ndryshme të vlerës materiale dhe perceptimit njerëzor dhe më e rëndësishmja, na tregojnë ne historinë e vërtetë pas mitit të El Dorados.

Ceremonia

Trashëgimtari nxirrej lakuriq dhe mbulohej me baltë e me flori pluhur.

“Pushtimi dhe zbulimi i mbretërisë së re të Granadës”, Juan Rodriguez Freyle

Kërkimi i ëndrrës për tokën e floririt

Rreth viteve 800 pas Krishtit, kultura Muiska fillon të lulëzojë në atë që sot është Kolumbia qendrore, një nga shumë kulturat që zhvilloi një traditë të jashtëzakonshme në përpunimin e floririt në Amerikën e Jugut.

Më 1532, Francisco Pizarro mbërrin në Peru për të filluar të parën nga tri përpjekjet për të pushtuar Inkasit dhe kolonizuar Amerikën e Jugut duke kapur gjatë rrugës sasi të mëdha floriri.

In 1537, Jimenez de Quesada explores the Muisk territory for the first time.

In 1541, Francisco de Orellana becomes the first European to travel along the Amazon River and is said to have been prompted for this journey by the search for El Dorado.

In 1594, Sir Walter Raleigh made the first of two expeditions in search of El Dorado, the second accompanied by his son Watt, who was killed during the adventure in 1717.

In 1772, scientist Alexander von Humboldt and botanist Aimé Bonpland traveled to South America with the aim of proving or disproving the legend of El Dorado. They return to Europe and repeatedly state that, according to their conviction, El Dorado was nothing but a dream for the early conquistadors./ Bota.al

 

Happening now...

ideas