Lajme flash
TELEGRAPH Analysis: Vladimir Putin's Last Friend in Europe is Fighting for Survival
2026-10-25 11:07:00 / POLITIKË
By Nick Squires, TELEGRAPH
Aleksandar Vučić was Vladimir Putin's last reliable friend in Europe.
But the Serbian president now faces the possibility of being ousted by a popular revolt after more than a decade in power, as his country heads towards elections considered the most important for a generation.
In this election, the once seemingly invincible president faces a fledgling student movement, born of anger after the collapse of a train station roof two years ago, which killed 16 people.
Not since 2000, when Slobodan Milosevic was overthrown, has there been such a decisive vote for this key Balkan power.
If Mr. Vucic loses on Sunday, the geopolitical consequences will be profound, not just for the region but also for Russia. And if his supporters choose to vent their anger and frustration, violence could erupt in the streets.
Moscow fears a repeat of what happened in April in Hungary, when its longtime ally, Viktor Orban, was ousted after 16 years at the helm of an increasingly authoritarian, pro-Russian regime.
Under the new Hungarian government, Russian diplomats have been expelled for national security reasons, while a process of "de-Orbanization" has already begun, that is, the dismantling of Orban's political legacy.
The loss of Mr. Vučić, after 12 years in power, first as prime minister and then as president, would be another blow to the Putin regime.
Serbia is an important country for Russia – there are deep cultural and religious ties between them – and Moscow exerts considerable soft influence through RT Balkan, an affiliate of the broadcaster Russia Today, as well as through the Russian House, a cultural institute.
“The Russians, of course, would prefer Vucic to remain in power,” said Denis Cenusa, an expert on Russia and the Balkans.
"Vučić has been tested over time and during various crises. For example, when major fires broke out in Serbia this summer, he first turned to Russia and only then asked for help from the EU:.
"Everything would change dramatically if Vučić were to lose – Russia would be left with only Republika Srpska [the small Serb-dominated part of Bosnia and Herzegovina] as its main point of interest in the Balkans. But that would leave them with only a tiny fraction of the influence they currently have through Serbia."
Dr. Helena Ivanov, eksperte për Serbinë dhe Ballkanin në institutin e studimeve politike Henry Jackson Society, shtoi: “Këto janë zgjedhjet më të rëndësishme që nga viti 2000 dhe, pa dyshim, sfida më e madhe me të cilën është përballur Vuçiç që kur erdhi në pushtet”.
Moska po bën gjithçka që ka në dorë për ta mbështetur zotin Vuçiç dhe për të siguruar fitoren e tij në zgjedhje.
Ajo ka përdorur dy taktika kryesore: përhapjen e dezinformimit dhe nxitjen e frikës për pasojat e një humbjeje të zotit Vuçiç; si dhe ushtrimin e presionit përmes energjisë së lirë që i furnizon Beogradit.
Rusia së fundmi rinovoi kontratën me Serbinë për furnizimin me gaz natyror me një çmim sa një e treta e atij që ofrohet në tregun e lirë, por vetëm deri në fund të vitit.
“Mesazhi është: Po presim të shohim si do të votoni”, tha zoti Cenusa, analist strategjik në Qendrën për Studime të Sigurisë Gjeopolitike në Lituani.
“Rusia ia shet gazin Serbisë me një çmim prej 318 eurosh për një mijë metra kub, krahasuar me çmimet e tregut evropian, që arrijnë në 1.000 euro për një mijë metra kub”.
Për serbët e zakonshëm, të cilët, ashtu si shumica e evropianëve, po përballen me vështirësitë e kostos së jetesës, nuk është e nevojshme të jenë militantisht pro-rusë apo pro-Vuçiçit për t’i vlerësuar përfitimet e kësaj marrëveshjeje.
Zoti Vuçiç, i cili nuk mund të zgjidhet më president, por shpreson të zgjidhet kryeministër, do të përballet me të ashtuquajturën Lista Studentore, një lëvizje protestuese pa strukturë të qartë, e cila lindi pas tragjedisë së shembjes së një strehe në një stacion hekurudhor në qytetin e Novi Sadit, në vitin 2024.
Mes 250 kandidatëve të Listës Studentore në zgjedhje ka mësues, profesorë universiteti, fermerë, artistë, një kardiolog dhe një reper.
Moska e ka paraqitur Listën Studentore si një vegël të Perëndimit, duke e krahasuar me “revolucionet me ngjyra” që kanë rrëzuar regjime të ndryshme autoritare në të kaluarën, nga Revolucioni i Trëndafilave në Gjeorgji në vitin 2003, te Revolucioni Portokalli në Ukrainë në vitet 2004-2005 dhe Revolucioni i Tulipanëve në Kirgistan në vitin 2005.
Në qershor, Sergei Shoigu, sekretari i Këshillit të Sigurisë së Rusisë, e krahasoi lëvizjen rinore në Serbi me Revolucionin e Majdanit të vitit 2014 në Ukrainë, i cili rrëzoi presidentin pro-Moskës të vendit.
Një vit më parë, Shërbimi i Inteligjencës së Jashtme të Rusisë akuzoi BE-në se po financonte organizata joqeveritare (OJQ) dhe media në Beograd, në përpjekje për të nxitur një “Majdan serb”.
“Moska përhap narrativën se pas të gjitha këtyre lëvizjeve, përfshirë edhe atë në Serbi, qëndron ndërhyrja perëndimore”, tha zoti Cenusa, ekspertiza kërkimore e të cilit përfshin luftën hibride dhe ndikimin e Rusisë në Evropë dhe Kaukaz.
“Për shembull, ata kanë pretenduar se Lista Studentore ka marrë para nga Perëndimi, veçanërisht nga Gjermania”.
The Russians have also tried to remind Serbs of their past solidarity: for example, condemning NATO's bombing of Serbia in 1999 during the breakup of Yugoslavia, as well as supporting Serbia's claims over Kosovo.
A problem for Moscow, but also for the EU, the US and Serbia's other key partners, is that no one knows how Serbia's foreign relations would change if the Student List were to win the elections.
The campaign has focused almost exclusively on domestic politics, while the Student List has pledged to fight corruption, restore press freedom, and turn Serbia into a fully functioning democracy.
“A student-led government would undertake broad reforms to fight corruption, reorganize key public institutions and enterprises, and dismantle networks of political patronage,” political risk consultancy Teneo wrote in an analysis note this week. “However, strong bureaucratic resistance could cause short-term institutional instability.”
Moscow may find some solace in one of the Student List's few foreign policy positions to which it has committed itself: the movement opposes imposing sanctions on Russia for its invasion of Ukraine.
There is great uncertainty about who will win Sunday's election. Polls in Serbia are not considered particularly fair or reliable, but they show the student movement with a very narrow lead over Mr. Vucic's Serbian Progressive Party.
“I am sure that we will win and I am sure that on the 26th [Monday] we will wake up to a free Serbia,” said student activist Masa Perepeliuc, 21, a political science student in Belgrade.
To outside observers, the allegations of corruption and oppression during Mr. Vučić’s rule would seem enough to justify the ouster of this powerful Balkan leader. But after 12 years in power, he is a politician with an extraordinary experience in political maneuvering. It would be naive to consider him a winner. Even if he is defeated, he may not admit defeat.
“For the first time in 14 years [the period during which the Serbian Progressive Party has been in power], when people ask me who will win, I honestly cannot give them an answer,” said Dr. Ivanov.
Po ndodh...
ide
TRENDING 
shërbime
- POLICIA129
- POLICIA RRUGORE126
- URGJENCA112
- ZJARRFIKESJA128