Lajme flash
Europa përballë dilemës amerikane: Sa larg mund të shkojë aleanca me Trumpin?
2 November 2026, 15:45 / BOTA
Afrimi i Donald Trumpit me Vladimir Putinin po thellon përçarjen mes Shteteve të Bashkuara dhe aleatëve europianë, duke vënë në pikëpyetje unitetin perëndimor përballë luftës në Ukrainë. Megjithatë, pavarësisht pakënaqësisë në rritje ndaj politikës së Shtëpisë së Bardhë, Europa nuk duket ende e gatshme të shkëputet nga Uashingtoni dhe të ndjekë një kurs tërësisht të pavarur.
Në vetëm dy javë, presidenti amerikan ka ndërmarrë disa hapa që kanë shqetësuar kryeqytetet europiane: ka arritur një marrëveshje për naftën dizel me Rusinë, ka lehtësuar disa sanksione ekonomike ndaj Moskës, ka kërkuar zgjedhje të reja në Ukrainë dhe ka vënë në pikëpyetje legjitimitetin e presidentit Volodymyr Zelensky.
Ky i fundit ka reaguar ashpër ndaj marrëveshjes për naftën dizel, duke e cilësuar atë një “gabim historik” dhe duke paralajmëruar se marrëveshje të tjera mes Uashingtonit dhe Moskës, që mund të përfshijnë gazin, sektorin bankar, industrinë kimike dhe asetet e ngrira ruse, mund të jenë në diskutim.
Ndërkohë, Kievi ka evidentuar kufizime të papritura në përdorimin e teknologjisë satelitore Starlink dhe vonesa në furnizimin me armë amerikane.
Zelensky ka paralajmëruar se veprimet e fundit të Uashingtonit mund të synojnë ta detyrojnë Ukrainën të pranojë kapitullimin. Frika në Kiev dhe në kryeqytetet europiane është se Trump dhe Putin mund të arrijnë një marrëveshje dypalëshe për përfundimin e luftës, duke lënë Ukrainën jashtë vendimmarrjes dhe duke cenuar interesat e saj territoriale dhe të sigurisë.
Shqetësimet janë shtuar edhe pas propozimit të Moskës për një takim trepalësh mes Putinit, Trumpit dhe presidentit kinez Xi Jinping. I pyetur për këtë mundësi, presidenti amerikan u shpreh se do ta mbështeste një takim të tillë, duke shtuar se Rusia, sipas tij, ka qenë e gatshme për të gjetur një zgjidhje për Ukrainën.
Europa kritikon Trumpin, por nuk është gati për shkëputje
Zhvillimet e fundit kanë kapur në befasi liderët europianë, të cilët mendonin se kishin gjetur mënyra për të menaxhuar stilin e njëanshëm diplomatik të presidentit amerikan.
Kancelari gjerman Friedrich Merz ka theksuar se Europa duhet të ruajë qartësinë në qëndrimin e saj ndaj Ukrainës, duke pranuar njëkohësisht se Shtetet e Bashkuara kanë interesa të tjera.
Presidenti francez Emmanuel Macron ka kritikuar atë që e cilëson si paqartësi në qëndrimet e disa liderëve ndërkombëtarë, duke paralajmëruar se “kapitullimi është dobësi dhe dobësia është rrezik”.
Edhe kryeministrja italiane Giorgia Meloni e ka cilësuar marrëveshjen për naftën dizel si një zgjedhje shumë të rrezikshme, që sipas saj legjitimon Moskën dhe dobëson regjimin e sanksioneve.
Ndërkohë, kryeministrja daneze Mette Frederiksen ka paralajmëruar se aleanca perëndimore ndodhet në një pozicion më të vështirë se vetëm pak ditë më parë.
Përfaqësuesja e Lartë e BE-së për Politikën e Jashtme, Kaja Kallas, ka shkuar edhe më tej, duke akuzuar Uashingtonin se po e shtyn Ukrainën drejt pranimit të kushteve të Putinit.
Megjithatë, pavarësisht kritikave, Brukseli, Berlini, Parisi dhe Londra nuk po përgatiten për një shkëputje nga Shtetet e Bashkuara. Përkundrazi, ato po përpiqen të ruajnë kanalet diplomatike me administratën Trump, me synimin për të ndikuar në vendimmarrjen amerikane dhe për të mos humbur rolin në negociatat për përfundimin e luftës.
Pjesëmarrja e vendeve europiane në raundet e fundit të bisedimeve të paqes të drejtuara nga SHBA-ja, fillimisht në Majami dhe më pas në Oslo, tregon se kontinenti vazhdon ta konsiderojë bashkëpunimin me Uashingtonin të domosdoshëm.
Kryeministri norvegjez Jonas Gahr Støre ka theksuar se Europa do të përballet drejtpërdrejt me pasojat e çdo marrëveshjeje për Ukrainën dhe, për këtë arsye, duhet të jetë më e bashkuar në tryezën e negociatave. Për Kievin, prania europiane është bërë veçanërisht e rëndësishme për të balancuar qëndrimin e Shtëpisë së Bardhë ndaj Moskës. Zelensky ka kërkuar vazhdimisht që Europa të krijojë edhe një kanal të pavarur komunikimi me Rusinë, por deri tani Moska nuk ka treguar interes për këtë mundësi.
Dy strategji të ndryshme për përfundimin e luftës
Përtej tensioneve diplomatike, dallimet mes Europës dhe SHBA-së po bëhen gjithnjë e më të dukshme edhe në mënyrën se si ato e shohin të ardhmen e marrëdhënieve me Rusinë.
Europa vazhdon të mbështetet te sanksionet ekonomike, izolimi diplomatik i Moskës dhe shkëputja graduale nga varësitë strategjike ruse, me synimin për të dobësuar kapacitetet e Kremlinit për të vijuar luftën.
Shtetet e Bashkuara, nga ana tjetër, po shqyrtojnë mundësinë e ofrimit të stimujve ekonomikë për Rusinë në këmbim të përparimit në negociatat e paqes.
Sipas raportimeve të cituara nga Euronews, këto propozime mund të përfshijnë lirimin e pjesshëm të aseteve sovrane ruse të ngrira dhe rifillimin e furnizimeve me gaz drejt Europës. Ide të tjera lidhen me kompaninë Lukoil dhe bashkëpunimin në teknologjinë bërthamore.
Këto mundësi janë kundërshtuar nga Europa, e cila argumenton se qasja amerikane nuk merr parasysh synimet territoriale të Putinit, të cilat konsiderohen një prej arsyeve kryesore të nisjes së pushtimit të Ukrainës.
Për liderët europianë, asnjë përfitim ekonomik nuk mund të zëvendësojë garancitë e sigurisë dhe respektimin e sovranitetit ukrainas.
Një tjetër tregues i dallimeve mes dy brigjeve të Atlantikut është ftesa e Uashingtonit drejtuar Putinit për të marrë pjesë në samitin e G20-s në Florida, ku pritet të jenë të pranishëm edhe rreth një duzinë liderësh europianë.
A mund ta përballojë Europa Rusinë pa SHBA-në?
Pyetja më e rëndësishme nuk është vetëm nëse Europa dëshiron të ndjekë një politikë më të pavarur ndaj Rusisë, por nëse ka kapacitetin dhe vullnetin politik për ta bërë këtë pa mbështetjen amerikane.
Maria Shagina, studiuese e lartë në Institutin Ndërkombëtar për Studime Strategjike (IISS), vlerëson se veprimet e Shtëpisë së Bardhë synojnë ta shtyjnë Europën të heqë dorë nga presioni ndaj Moskës dhe të përshtatet me qasjen amerikane.
Ajo ngre pikëpyetjen nëse Bashkimi Europian dhe Mbretëria e Bashkuar do të jenë në gjendje të ruajnë një strategji të pavarur sanksionesh dhe ta ushtrojnë presionin ekonomik ndaj Rusisë pa pjesëmarrjen e SHBA-së. Sipas Shaginës, sfida nuk lidhet vetëm me fuqinë ekonomike që zotëron Europa, por edhe me vullnetin politik, kapacitetet institucionale dhe aftësinë për të vepruar në mënyrë të koordinuar.
Kjo është një sfidë që deri tani konsiderohej pothuajse e paimagjinueshme: zhvillimi i një strategjie europiane ndaj Moskës, e pavarur nga Uashingtoni.
Në këtë kontekst, afrimi i Trumpit me Putinin mund të thellojë edhe më shumë hendekun ideologjik dhe strategjik mes dy brigjeve të Atlantikut. Europa nuk duket e gatshme të heqë dorë nga aleanca me SHBA-në, por zhvillimet e fundit po e detyrojnë të rishqyrtojë se sa mund të mbështetet te Uashingtoni për sigurinë e saj dhe të Ukrainës.
Po ndodh...
ide
Zaret me hile të Sistemit: Rama dhe Berisha, ose Edi me Saliun!
Nga Eva Idrizllari
Oligarkia e opozitës, hegjemonia e pushtetit dhe pengmarrja e ndryshimit
Nga Adri Nurellari
top
receta Alfa
TRENDING 
shërbime
- POLICIA129
- POLICIA RRUGORE126
- URGJENCA112
- ZJARRFIKESJA128