Gazeta ‘Washington Post’: Gjenerata Z po fiton ndaj Ramës, shqiptarët po protestojnë edhe kundër Partisë Demokratike

24 June 2026, 20:22 / POLITIKË ALFA PRESS
Gazeta ‘Washington Post’: Gjenerata Z po fiton ndaj Ramës,

Nga Agon Maliqi*

Kryeministri socialist i Shqipërisë, Edi Rama – i cili po përballet me një lëvizje proteste kundër qeverisjes së tij, dhe që ka marrë vëmendje globale kryesisht sepse përfshin interesa biznesi të familjes Trump – është ndoshta lideri më i orientuar nga estetika dhe imazhi në botë.
Qoftë duke veshur atlete të zakonshme në samitet e NATO-s, qoftë duke i kthyer panelet e konferencave në skena për skeçe komike që bëhen virale, Rama 61-vjeçar ka ditur të tërheqë vëmendjen mediatike shumë përpara se të ekzistonin influencerët – dhe të nxjerrë fuqi nga aftësia e tij si komunikues efektiv, megjithëse shpesh imponues.
Prandaj duket krejtësisht e përshtatshme që sfida më e madhe ndaj 13 viteve të tij në pushtet të ketë ardhur nga protestues të zgjuar dhe të sigurt të Gjeneratës Z, të cilët, duke përdorur meme të prodhuara me inteligjencë artificiale si armët e tyre estetike, kanë arritur ta përmbysin avantazhin e Ramës – duke e shtyrë atë në territorin e “OK boomer”.
Artist dhe piktor me formim profesional, Rama u ngjit në pushtet në fillim të viteve 2000 si kryetar i Bashkisë së Tiranës, duke kultivuar imazhin e një “anti-politikani” ekscentrik, që u bërtiste burokratëve dembelë para kamerave dhe rinovonte fasadat e zymta komuniste me ngjyra dhe vizatime.
Ai promovonte filozofinë se arti në hapësirat publike mund të nxisë transformimin e komunitetit.
Si kryeministër, Rama i ka kushtuar shumë energji transformimit jo vetëm të Tiranës dikur gri, por edhe të bregdetit mesdhetar shqiptar.
Rrokaqiejt modernë, resortet luksoze dhe hapësirat publike të rikonstruktuara kanë shndërruar një nga vendet më të varfra të Evropës në një destinacion turistik tërheqës, duke tërhequr gjithashtu vëmendjen e arkitektëve dhe artistëve më të njohur në botë.
Megjithatë, të rinjtë shqiptarë nuk janë impresionuar aq shumë nga politikani i kthyer nga piktor.
Përçmimi i tyre ishte më i dukshëm në statistikat e emigracionit sesa në protestat e rrugës. Deri tani.
Ashtu sikundër Pranvera Arabe u ndez nga një video virale e një shitësi ambulant tunizian që i vuri flakën vetes, një incident i vetëm bëri që frustrimet e grumbulluara prej kohësh të të rinjve shqiptarë të shpërthenin.
Kur banorët lokalë dhe ambientalistët në fshatin bregdetar Zvërnec – vendi ku planifikohet një resort i ri turistik i lidhur me Jared Kushnerin, një fond me bazë në Katar dhe oligarkë vendas – protestuan kundër rrethimit të një plazhi publik pranë një zone të mbrojtur natyrore, dy punonjës të sigurisë private tërhoqën zvarrë një banor lokal nëpër rërë, ndërsa policia lokale vetëm shikonte.
Reagimi publik ishte i menjëhershëm.
Ajo që nisi si një protestë e izoluar në një fshat të largët, u zhvendos shpejt në kryeqytet dhe u rrit aq shpejt sa mediat kryesore, zakonisht vetëcensuruese, nuk mundën më ta injoronin.
Kanë kaluar pothuajse katër javë dhe demonstratat zhvillohen çdo ditë, ndërsa flamingoja – një shpend karakteristik për Shqipërinë dhe i rrezikuar nga ndërtimi i resortit – është bërë simboli i përbashkët i lëvizjes.
Protestat janë njëkohësisht të zemëruara dhe festive.
Ato kërkojnë rrëzimin e të gjithë establishmentit politik dhe mediatik.
Ashtu si në shumë revolta të tjera të Gjeneratës Z, solidariteti politik është përhapur përmes humorit dhe memeve.
Një brez shqiptarësh që më parë ishte pasiv po përjeton tani një ndjenjë të re dinjiteti dhe fuqie politike.
Mediat perëndimore i kanë paraqitur ngushtësisht këto protesta si protesta kundër projektit të Kushnerit – një histori më e lehtë për publikun e tyre.
Edhe fermat e botëve propagandistikë autoritarë në rrjetet sociale janë aktivizuar, duke e paraqitur rebelimin si një lëvizje kundër kolonializmit amerikan dhe izraelit.
Por ankesat e vërteta lidhen tërësisht me qeverisjen e brendshme.
Dhjetëra mijëra shqiptarë të të gjitha bindjeve ideologjike – liberalë, nacionalistë, ambientalistë, marksistë, influencerë mode dhe madje teoricienë të margjinalizuar të konspiracionit – mblidhen çdo mbrëmje sepse ndihen të përjashtuar dhe të braktisur nga një elitë që i shërben vetes.
Kjo elitë përfshin edhe opozitën zyrtare parlamentare, Partinë Demokratike, e cila ka shitur për vite me radhë asetet publike përmes marrëveshjeve të errëta me interesa të veçanta.
Miratimi i resortit të Kushnerit ishte thjesht shembulli më i fundit dhe më i dukshëm.
Rama është përpjekur të argumentojë se projektet e turizmit luksoz si ai i Kushnerit janë e ardhmja e ekonomisë.
Demonstruesit nuk e pranojnë këtë.
Shqipëria mbetet ende një vend i varfër dhe modeli ekonomik i mbështetur kryesisht në ndërtim dhe turizëm ka pasuruar vetëm njerëzit e lidhur me pushtetin, ndërsa qytetarët e zakonshëm nuk përballojnë më as pushime të thjeshta verore në bregdet.
Më keq akoma, sektori i turizmit po përdor punëtorë emigrantë me paga të ulëta për të ulur kostot, ndërkohë që vetë shqiptarët emigrojnë drejt Perëndimit në kërkim të punës.
Korrupsioni i përhapur në qeverinë e Ramës është bërë gjithashtu tepër i rëndë për qytetarët.
Refuzimi i fundit i Ramës për t’i hequr imunitetin parlamentar ish-zëvendëskryeministres së tij, e cila po përballet me një aktakuzë, po krijon një pengesë serioze në negociatat e Shqipërisë për anëtarësim në Bashkimin Evropian.
Kjo shihet gjithashtu si një kërcënim më i gjerë ndaj reformave për sundimin e ligjit, të kërkuara nga BE-ja dhe SHBA-ja, të cilat Rama deri vonë i kishte përqafuar si projekte të tijat.
Historia e protestave të Gjeneratës Z në botë ka pasur rezultate të përziera dhe Shqipëria nuk ka zgjedhje deri në vitin 2029.
Por këto protesta kanë arritur një gjë të rëndësishme: Ato kanë dëmtuar reputacionin e kryeministrit karizmatik si njeri që gjithmonë arrin të dalë nga situatat e vështira përmes fjalëve.
Përpjekjet e tij për të tallur protestuesit si influencerë të shkëputur nga realiteti dhe për të përvetësuar simbolin e tyre duke veshur me ironi një bluzë me flamingo, në rastin më të mirë, nuk kanë pasur efekt.
Një brez i ri po mëson se si ta shndërrojë pakënaqësinë publike në forcë elektorale.
Dhe për herë të parë në karrierën e tij të gjatë, Edi Rama duket se nuk është në gjendje të ketë fjalën e fundit.
Kjo mund t'i kushtojë shtrenjtë.

*Agon Maliqi është politolog nga Kosova dhe bashkëpunëtor i lartë në Këshillin e Atlantikut. Ai jeton në Tiranë, Shqipëri./Përktheu Alfapress.al, marrë nga Washington Post

Po ndodh...