Dosje/ Shqipëria e Enver Hoxhës sipas autorëve jugosllavë dhe rus

17 Mars 2023, 18:02 / AKTUALITET ALFA PRESS

Dosje/ Shqipëria e Enver Hoxhës sipas autorëve jugosllavë

Jugosllavia cilësohej fuqi e shtatë e botës, Serbia ishte më e madhja dhe më e zhvilluara e cila kishte 55.968 km2 kurse Shqipëria kishte 28.748 km2. Serbia kishte 5.618.000 banorë ndërsa Shqipëria kishte 3.138.100 ban. Serbia të punësuar kishte 1.713.428 ndërsa Shqipëria 1.457.644 të punësuar. (1988)

Harilla Goga, Komuniteti Evropian, TPE-Tiranë 1992 f.79 ... Me propozimin e përfaqësuesit gjerman në OECD, më 1988, Shqipëria me të ardhuart vjetore për frym rreth 800 dollarë u përfshi në këtë listë si vend në zhvillim. (këtë e pranojnë edhe këta autorë serbo-sllav, shih më poshtë)

Millço Balevski, Shqipëria pas Enver Hoxhës, Shkup 1988 f.179-181 ...((Militari Ballans) allmanak i Institutit Ndërkombëtar për Studime Stragjike në Londër (IISS)... jep edhe të dhëna për rritjen e të ardhurave kombetare në RPS të Shqipërise për disa vjet të fundit... Bruto prodhimi kombëtar i RPS të Shqipërisë në vitin 1982 ishte 2 miliardë e 550 milion lekë (2.580.000.000 dollarë sipas kursin zyrtar)...

Pariteti real i lekut ndaj dollarit është: në vitin 1981, 1 dollarë baras me 5,0 lekë,... Ndër mineralet më të rëndësishme: kromi (ndër prodhuesit kryesorë në Evropë, pas Afrikës Jugore, edhe prodhuesi më i madhi në botë), mangani, nafta, remi, nikeli, hekuri, thëngjilli, argjendi, ari, kripa, boksiti, bitumeni, gazi natyror etj... Prodhimi i thëngjillit në vitin 1985 ka qenë 540 herë më i madh se ai në vitin 1938, 79 herë më i madh se ai i realizuar në vitin 1960,... Në vitin 1984 prodhimi industrial në RPS të Shqipërisë është arritur 6,3 herë më shkallë mesatare vjetore 78% (prodhimi i mjeteve të prodhimit është rritur 8,3 herë, kurse prodhimi i produkteve për konsum të gjërë është rritur 4,4 herë)...

Që nga 25 tetori1975 RPS e Shqipërisë arriti t'elektrifikojë të gjitha vendbanimet dhe fshatrat... Një faktor tejet i rëndësishëm në zhvillim ishte ndihma jashtëzakonisht e madhe dhe e rëndësishme materiale-teknike, kadrovike dhe financiare e disa vendeve me BRSS-ën prej vitit1949 deri në vitin 1960 dhe me RP të Kinës prej vitit1961 deri më vitin 1978, periudhë kjo kur ndihma për nga vëllimi dhe intensiteti ishte më e madhe. f.183-188 ... Ajo paguan me të holla të gatshme gjithqka që blen...

Artikuj eksportues kryesorë të RPS të Shqipërisë janë kromi, nikli, nafta, energjia elektrike dhe lloje të ndryshme të produkteve bujqësore dhe zejtare,... Shkëmbimi i përgjithshëm i tregisë së jashtme i saj sillet diku rreth 700 milionë dollarëve... Sot në këtë vend punojnë më se 50 miniera në të cilat ekspluatohet pasuri e nduarshme mineralogjike... Vlerësohet së deri në vitin 1980 gjat një viti prodhoheshin 2,5-3 milionë tonë naftë e papërpunuar,... Nafta dhe derivatet e saj përbëjnë 27% të eksportit të saj... Kapacitetet përpunuese të industrisë metalike janë ngritur në më shumë qytete të Shqipërisë, e posaqërisht në Tiranë, Durrës, Shkodër dhe qytete te tjera.

Në Elbasan, me ndihmën e konsiderueshme teknike-teknologjike, kadrovike dhe financiare të RP të Kinës, është ndërtuar kombinati i madh metalurgjik "Çeliku i partisë" për prodhimin e 800 mijë tonëve,... Industria kimike mbështetet kryesisht në rezervat e naftës, gazit natyror, thëngjillit, kripës, drurit etj. Kapacitetet më të mëdha përpunuese të kësaj industrie gjenden në Tiranë, Durrës, Fier, Vlore, Laçi dhe në qytete të tjera, ndërsa kapacitetet kryesore të industrisë së drurit gjenden në Elbasan, TIranë, Shkodër, Laçi, Kavajë, Lushnjë etj. ...

Në shumë qendra të Shqipërisë zhvillohej industria e përpunimit të ushqimit. Qendrat më të rëndësishme të kësaj industrie gjenden në Tiranë, Korçë, Shkodër, Durrës, Vlorë, Sarandë dhe në disa vende të tjera. Industria e tekstilit është mjaft e zhvilluar. Kapacitetet më të mëdha gjenden në Tiranë, Shkodër, Berat, Gjirokastër, Korçë dhe në shumë vende të tjera. Shtresat e remit shtrihen në një brez të gjërë të Shqipërisë Veriore e veçanërisht në rajonet e Kuksit, Rubikut, Shkodrës dhe të disa vendeve të tjera. Në këto qytete janë ndërtuar edhe kapacitetet përpunuese (në Rubik shkrietorja me rafinerinë e remit, kurse në Shkodër fabrika e kabllove dhe e prodhimeve të tjera të remit...) ...

Në vitet e pasluftës janë ndërtuar shumë rrugë të reja urbane,... ka më se 3.000 km. rrugë të përshtatshme për qarkullim të automjeteve. Hekurudha e parë në Shqipëri është ndërtuar në vitin 1947, ndërmjet Durrësit dhe Peçinit 43km.
Më vonë u ndërtuan edhe vija të tjera hekurudhore: Durrës-Elbasan, Rogozin-Fier, Tiranë-Laçi-Shkodër, Elbasan-Librazhd-Prenjas dhe Fier-Vlorë, lidhjet hekurudhore me Pogradecin, me rafinerinë e naftës në Balshë, Shkodër-Hani i Hotit etj, Në një gjatësi prej 450 km...

Me 3 dhjetor 1985 Shqipëria u bë anëtare e Shoqatës Ndërkombëtare Hekurudhore dhe nënshkruese e konventës ndërkombëtare për transportimin hekurudhor të mallrave... f.191 ... Në shumë vise të Shqipërisë Jugore, Lindore dhe Çëndrore janë ngritur shumë plantacione pemësh, vreshtash, agrumesh dhe kulturash të tjera industriale... f.193 Drejtori i përgjithshëm i OKB-së për Bujqësi dhe Ushqim (FAO) Eduard Sauma dhe funksionar të tjerë të shquar të kësaj organizate gjat majit të vitit 1986 qëndruan në Shqipëri, më çrast u takuan me kryetarin e Presidiumit, Ramiz Alinë dhe me udhëheqës të tjerë shqiptarë dhe vizituan disa kooperativa më të zhvilluara bujqësore dhe organizata shkencore-hulumtuese nga sfera e bujqësisë ne rrethet e Lushnjës, Beratit, Fierit etj., ku patën mundësi të njihen me rezultatet në zhvillimin dhe përparimin e bujqësisë dhe të blegtorisë.

Në fund të vizitës, drejtori i përgjithshëm i FAO tha: Jam i entuziazmuar nga niveli i lartë i bujqësisë në Shqipëri. Të kulturat bujqësore shënoni rendimente shumë të larta për një hektar... f.206 Që në vitin 1976 RPS e Shqipërisë i plotësoi krejtësisht nëvojat e veta për grurë dhe produkte të tjera bujqësore për ushqimin e popullsisë së vet... f.208-9 ... Shkëmbimi i përgjithshëm tregtar në vitin 1982 kapte shumën prej 812 milionë dollarë në të dy drejtimet... Në vitin 1984-5 RPS e Shqipërisë me mallëra të specializuara morri pjesë në panairet ndërkombëtare të Barcelonës, Selanikut, Izmirit, Geteborgut, Hanoverit, Parisit, Milanos, Izmirit, Selanikut, Lisbonës, Mallmës, Kairos, Kazabllankës dhe të Lajpcigut...

Nina Smirnova, Historia e Shqipërisë përgjatë shekullit XX, Tiranë 2004 f.325-6 …Gjatë vizitës së parë zyrtare në Moskë të delegacionit qeveritar të RPSH-së , të kryesuar nga E. Hoxha, në korrik të vitit 1947… Shqiptarët u larguan me një marrëvshje me kushte fort të pëlqyeshme për një kredi prej 6 milion dollarësh amerikanë, që për kohën ishte e përmasave kolosale… f.357-9 …Shqipëria morri pjësë aktive në veprimtarinë e KNER-it dhe të Komitetit Politik Këshillimor të vendeve pjesëmarrës të Traktatit të Varshavës.

Faktori i jashtëm kryesor politik, që ndihmoi zhvillimin e ekonomisë shqiptare ishte Bashkimi Sovjetik dhe kreditë e tij. Si rregull, furnizimi i mallrave dhe pajisjeve realizohej mbi bazën e kredive afatgjata me kushte lehtësuese… Paketa më e madhe e marrëveshjeve ekonomiko-tregtare midis BRSS-së dhe Shqipërisë u nënshkrua në Moskë, në prill të vitit 1957 gjatë vizitës së delegacionit partiako-qeveritar të kryesuar nga E.Hoxha. Qeveria sovjetike e çliroi Shqipërinë nga detyrimet për të shlyer kreditë, shuma e të cilave, në atë kohë, ishte 422 milion rubla.

Sipas kërkesës së delegacionit shqiptarë, qeveria sovjetike dha kredi shtesë për nevojat e zhvillimit të ekonomisë shqiptare në vitet 1958-9 e po ashtu, mjete financiare shtesë e mallra ushqimore, ... BRSS-ja e ndihmoi Shqipërinë për të krijuar ngrehinën e industrisë, duke dhënë 93% të të gjitha pajisjeve për industrinë ë naftës dhe degëve të industrisë minerare, rreth 90% të kamioneve më shumë se 80% të traktorëve dhe 65% të makinerive të tjera bujqësore. Nga BRSS-ja erdhën bagëti race, fara të zgjedhura drithërash dhe kulturash teknike, plehra etj... Shqipëria i zgjeroi në mënyre të dukshme lidhjet e jashtme politike.

Ajo eksportonte kryesisht në vendet e bashkësisë socialiste mineral kromi dhe hekuri, naftë, bitum, bakër, komposto, duhan e prodhime duhani, lëkurë, ullinj, konserva frutash e peshku. Vendin kryesor në importet e zinin pajisjet për industrinë e naftës, e atë minerare, materialet elektrike, automobilat, traktorët, makinat bujqësore, kimikatet dhe prodhime të tjera industriale... Në vitin 1960 Shqipëria kishte marrëdhënie diplomatike me të gjitha vendet e kampit socialist me 10 vende kapitaliste dhe qe anëtare e 18 organizatave ndërkombëtare, nga të cilat më të rëndësishme qenë Komisioni Ekonomik Europian i OKB-së, Organozata Ndërkombëtare e Punës, Organizata Botërore e Shëndetësisë, UNESKO etj.... f.399 ... Ishin mbresëlënëse shumat e kredive, prej të cilave ekonomia shqiptare deri në vitin 1978 kishte thithur 75%. Ndërsa, ndihma ushtarake kishte qenë dy herë më e madhe nga ajo ekonmike. Numri i ''kallashnikovëve'' të prodhimit kinez kishte qenë kaq i madh, sa mjaftoi që në vitin 1997 të armatoseshin të gjith bandat brenda vendit dhe pjesërisht ushria çlirimtare e Kosovës... f.409 ... Në fund të viteve 80-të, Shqipëria kishte marrëdhënie me më shumë se 100 shtete dhe merrte pjesë aktive në punimet e një sërë organizatash...

Grup aut. (12) serbosllav, Shqipëria e Enver Hoxhës, Beograd 1981 f.24-5 ... ''Në Shqipëri askush nuk paguan tatim, e qeveria jonë komuniste ka mjaft para''... Prej revolucionit deri më sot, Shqipëria përparoi bukur shumë, ... Analfabetizmi është çrrënjosur plotësisht, të gjithë qytetarët janë të siguruar në pikëpamje shëndetësore dhe sociale, prodhimtaria industriale, e cila startoi gati nga zeroja, u shtua rreth 80 herë... Raporti i lekut ndaj dinarit tonë është 1;4,5, që do të thotë se rrogat sillen prej 2.250 deri në 5.625 dinarë. Çmimet e bukës, qumështit dhe perimeve janë të ulta, ... f.167-174 ...

Shqipëria ekonomikisht është sot vend me zhvillim në Evropë... Enver Hoxha pohon se Shqipëria nuk pranon kredi, e çdo miqesi në 36 vjetët e kaluara e shfrytëzoi pikërisht për marrjen e kredive... deri në vitin 1960, u ndërtuan objekte të rëndëshishme industriale, ... U hapën miniera të reja të hekurit, kromit, nikelit, bakrit dhe thengjillit. U ndërtuan disa hidrocentrale, u montuan rreth 400 km. largpërçues, e prodhimi i naftës së papërpunuar u shtua në më se një milionë tonë. Në atë kohë vendet socialiste i dhanë ndihmë bukur te madhe Shqipërisë dhe i akorduan kredi bukur të mëdha. Ju dhanë gjithsejt 226 milionë rubla në formë të kredive të volitshme, e prej këtyre BRSS dha 89 milionë, Çekosllovakia 34.4 milionë, Hungaria 24, RD Gjermane 22.9 milionë, Rumania 22.5 milionë, Polonia 18.9 milionë dhe Bullgaria 15 milionë rubla. Këto kredi filluan të kthehen vetëm në vitet e vona të 60-ta... Qysh në vitin 1971 pjesëmarrja e industrisë dhe xehtarisë në 40,8%... Sa u përket të ardhurave kombëtare për krye banori në vit, tani vlerësohen në afro 750 dollarë...

Me ndihmën e Kinës, gjatë atyre e disa viteve u ndërtuan... nja njëqind objekte ekonomike... sigurisht më të mëdhatë, ... Ndihma e përgjithshme kineze vlerësohet në afro 3 miliardë dollarë ose 150 në vitë për një banorë... Prej vitit 1951 deri më 1980 prodhimtaria industriale shënoi shtimin prej 12% në vit... Rezultate e arritura në bujqësi do të thotë shumë për vendin që zhvillimin e vet e filloi mu prej zeros... Gjatë disa viteve të fundit Shqipërinë e vizitojnë në vit rreth 6000 turistë të huaj, ...

Vitin e kaluar vlera e tregtisë së jashtme të Shqipërisë ishte 662 milion dollarë, prej të cilave vetëm Jugosllavisë i përkisnin 16.3%, vendeve të KNER-it 41,9 dhe vendeve të tjera 41,30%. Përveq Jugosllavisë, partnerët më të rëndësishëm në tregtinë e jashtme të Shqipërisë janë Çekosllovakia, Italia, Hungaria, Greqia, Franca, Austria, Rumania, Polonia, Libia dhe disa vende arabe. Prodhimet kryesore eksportuese janë xehet, bitumeni, nafta e papërpunuar, prodhimet e tekstilit, çimentoja, prodhimet bujqësore etj. Shqipëria importon më së shumti makina, prodhime kimike, mjete transporti. Ajo sot mban marrëdhënie të tregtisë së jashtme me afro 50 vende. Shqipëria zhvillon tregti edhe me vende me të cilat nuk ka marrëdhënie diplomatike (SHBA, Britania e Madhe, Pakistani)...

Eksportimi i prodhimeve finale sot përbën 70% të eksportit të përgjithshëm. Shqipëria në pikëpamje energjetike është e pavarur. Brenda një viti prodhon më se 2 milion ton naftë, ... afro 2 milion kilovatorë rrymë,... prodhon më se 550.000 tonë grur dhe 450.000 tonë misër. f.182-3 ... U pranua edhe kërkesa e Tiranës që me kontrartën mbi lidhjen e sistemit elektroenergjetik të dy vendeve të lidhej me anë të KSA të Kosovës. Megjithëse me ligjin tonë është rregulluar se vetëm JUGEL-i mund t'i nënshkruaj kontratat e këtilla, elektroekonomia e Kosovës është bartëse e këtij bashkëpunimi me Shqipërinë... kështu që shkëmbimi i mallrave midis dy vendeve, në vitin 1980 arriti vleften prej 115 milion dollarësh. Këtu RSFJ ndër partnerët kryesor me tregtinë e jashtme të Shqipërisë e zuri vendin e parë... /Shkrim i Alfapress.al dhe hulumtuar nga 13 autorë ish-jugosllavë dhe një autore ruse.

 

Po ndodh...