English
Luaj me Fjalëkryq
Lajme flash

Njihuni me fshatin e jetëgjatësisë: Sekreti i grave që jetojnë 100 vjeç

8 October 2026, 15:09 / MISTERE&KURIOZITETE ALFA PRESS

Njihuni me fshatin e jetëgjatësisë: Sekreti i grave që

Një fshat i vogël në zemër të Sardenjës, me pak më shumë se 2 mijë banorë, mund të jetë zona e re e rekordeve për jetëgjatësinë e grave.

Bëhet fjalë për Bolotana, ku gratë që arrijnë moshën 70-vjeçare kanë një probabilitet dukshëm më të lartë për të jetuar deri në 100 vjeç, krahasuar me pjesën tjetër të Italisë.

Këtë e tregon një studim ndërkombëtar, ku kanë marrë pjesë edhe Universiteti i Sassarit dhe University of Illinois Chicago, i publikuar në revistën shkencore Frontiers in Aging.

Sardenja prej të paktën dy dekadash është në qendër të vëmendjes së studiuesve që merren me jetëgjatësinë. Rreth 15 bashki në zonat e Barbagias dhe Ogliastrës janë përfshirë në të ashtuquajturat “Blue Zones”, territore ku regjistrohen nivele veçanërisht të larta të jetëgjatësisë.

Tani, sipas studiuesve, edhe Bolotana mund t’i bashkohet kësaj harte.

Një përqendrim i pazakontë i 100-vjeçarëve

Studiuesit kishin vënë prej kohësh re numrin e pazakontë të personave që arrinin moshën 100 vjeç në këtë komunitet. Në vitin 2024, në Bolotana jetonin gjashtë njëqindvjeçarë.
Për të kuptuar nëse bëhej fjalë për një rast të veçantë, ekipi kërkimor analizoi të dhënat e regjistrave të gjendjes civile dhe të regjistrave të famullive. Studiuesit rikonstruktuan historinë demografike të komunitetit për më shumë se një shekull.

Rezultatet treguan se jetëgjatësia mesatare në Bolotana është më e lartë se në pjesën tjetër të Italisë. Por ajo që bie veçanërisht në sy është jetëgjatësia e grave.

Gratë që arrijnë moshën 70-vjeçare në Bolotana kanë një jetëgjatësi të pritshme prej pothuajse 21 vitesh të tjera, rreth dy vite më shumë se gratë në pjesën tjetër të Italisë.
Por diferenca bëhet edhe më e madhe kur shikohet mundësia për të arritur moshën 100 vjeç.

Sipas studimit, një grua 70-vjeçare në Bolotana ka një probabilitet prej 13.8% për të mbushur 100 vjeç. Në pjesën tjetër të Italisë kjo përqindje është rreth 3.5%.

Kjo do të thotë se probabiliteti është pothuajse katër herë më i lartë, ndërsa studiuesit e përshkruajnë në terma të përgjithshëm si rreth tre herë më të lartë, në varësi të krahasimit statistikor të përdorur.

Vlerat janë gjithashtu pak më të larta se ato të regjistruara në komunat e tjera të Sardenjës që tashmë konsiderohen pjesë e “Blue Zone”.

Pas Hong Kongut në renditjen e jetëgjatësisë?

Sipas vlerësimeve të studiuesve, këto të dhëna do t’i vendosnin gratë e Bolotanas në nivelet më të larta të jetëgjatësisë femërore në botë, menjëherë pas grave në Hong Kong.

“Mendojmë se kjo është popullsia femërore më jetëgjatë në botë, ose pothuajse”, deklaroi në një shënim një prej autorëve të studimit, S. Jay Olshansky.

Megjithatë, studiuesit mbeten të kujdesshëm. Ata duan të verifikojnë nëse fenomeni është një karakteristikë e qëndrueshme e popullsisë apo mund të jetë rezultat i një luhatjeje statistikore të viteve të fundit.

Cili është sekreti i jetëgjatësisë?

Studiuesit po përpiqen tashmë të identifikojnë faktorët që mund të shpjegojnë këtë avantazh të grave të Bolotanas.

Një prej faktorëve kryesorë mund të jetë gjenetika, por ajo nuk duket të jetë e vetmja arsye.

Në listë përfshihet edhe aktiviteti fizik, veçanërisht ecja e përditshme në rrugët e fshatit.

Një tjetër element është dieta tradicionale, relativisht e thjeshtë dhe e bazuar kryesisht në produkte bimore të kultivuara në zonë.

Një rol të rëndësishëm mund të luajë edhe struktura sociale e komunitetit. Në Bolotana, lidhjet mes banorëve mbeten të forta dhe izolimi social është shumë më pak i pranishëm, një faktor që është lidhur edhe në studime të tjera me shëndetin dhe jetëgjatësinë.

Sipas studiuesve, pikërisht kombinimi i gjenetikës, aktivitetit fizik, ushqyerjes tradicionale dhe një komuniteti të fortë mund të jetë pjesë e shpjegimit.

Nëse këto karakteristika konfirmohen nga kërkime të mëtejshme, ato mund të ofrojnë edhe mësime për komunitete të tjera në botë.

“Nëse mund të identifikojmë karakteristikat që qëndrojnë pas kësaj jetëgjatësie dhe t’i ndihmojmë njerëzit t’i përvetësojnë, edhe pjesa tjetër e botës mund të përfitojë nga kuptimi i vlerave që praktikohen nga këto komunitete”, përfundon Olshansky.

Po ndodh...

Dua të lexoj më shumë lajme

ide

top

receta Alfa

TRENDING

shërbime

  • POLICIA129
  • POLICIA RRUGORE126
  • URGJENCA112
  • ZJARRFIKESJA128