Lajme flash
The Times: Angela Merkel ishte ekstremistja e vërtetë e epokës sonë
21 September 2026, 18:20 / BOTA
"Angela Merkel ishte ekstremistja e vërtetë e kohës sonë. Historia do t'i gjykojë hiperliberalët si vandalët që shpërbënë kufijtë tanë dhe injoruan kërcënimin e Putinit"
Matthew Syed
Jürgen Klopp e ka gabim. Trajneri i kombëtares gjermane (dhe ish-legjenda e Liverpool-it) tha në një konferencë për shtyp të enjten se krenaria kombëtare gjermane duhej t’u merrej sërish “njerëzve të gabuar”. Ai nuk i përmendi drejtpërdrejt votuesit e AfD-së, por është një njeri jashtëzakonisht inteligjent, i cili (besoj unë) e dinte saktësisht se çfarë po bënte dhe se si do të interpretoheshin fjalët e tij. Në të vërtetë, komentet e tij dominuan titujt e lajmeve për 48 orë.
Më lejoni të them që në fillim se e konsideroj veten liberal (në kuptimin klasik). Nuk do të votoja për AfD-në apo homologët e saj nëpër botë, për arsye që do t’i shpjegoj më poshtë. Por më lejoni të them, troç, se nëse Klopp dëshiron të kuptojë ekstremizmin, nuk duhet të shohë këto parti, por figurën që u parapriu atyre dhe mandati i së cilës përfundoi pothuajse saktësisht pesë vjet më parë, mes vlerësimeve thuajse universale: Angela Merkel. Ish-kancelarja u përshkrua si “udhëheqësja më pragmatike” nga LA Times dhe si “një dritë e ndritur e projektit tonë evropian” nga Charles Michel, ish-presidenti i Këshillit Evropian. Revista Time e quajti atë “kancelarja e botës së lirë”.
Vërtet? Nëse ekstremizmi përkufizohet si të vepruarit në mënyrë joproporcionale me kontekstin, historinë ose pëlqimin e njerëzve, unë sugjeroj se mandati i Merkelit përfaqësonte pikën kulmore të ekstremizmit evropian të pasluftës. Nuk ishte vetëm fakti që në vitin 2015 ajo hapi derën për pothuajse një milion azilkërkues të pakontrolluar, kryesisht burra, por që e bëri këtë duke e ditur fare mirë se cilat do të ishin pasojat. Këtë e dimë sepse ajo përmendi shumë prej tyre në kohën e fjalimit të saj (sërish, të vlerësuar gjerësisht) “Wir schaffen das” (“ne mund t’ia dalim”). Ajo e dinte se kjo do t’i impononte popullit gjerman një kosto fiskale shkatërrimtare, por vazhdoi gjithsesi, duke i dhënë përparësi shfaqjes së virtytit të saj personal mbi interesat e votuesve të saj. Ajo e dinte se kjo do të ushtronte presion të jashtëzakonshëm mbi shkollat, me dhjetëra mijëra nxënës shtesë që kishin nevojë të mësonin gjermanishten si gjuhë të dytë, në një sistem që tashmë vuante nga mungesa e personelit, pa përmendur tensionin e madh shtesë në një treg banesash tashmë të ngushtë. Ajo e dinte se kjo do t’i vinte në pozitë të keqe fqinjët e saj ndërsa migrantët lëviznin drejt perëndimit, duke e kthyer Shengenin në një farsë dhe duke i dhënë më shumë forcë thirrjeve për Brexit. Ajo gjithashtu duhet ta ketë ditur me siguri se do të kishte një rritje të kriminalitetit; përdhunimet dhe sulmet seksuale u rritën me 13 për qind në vitin 2016 dhe azilkërkuesit ishin të mbipërfaqësuar gjashtëfish në këto shifra. Natën e Vitit të Ri 2015, në Këln u regjistruan më shumë se 500 vepra penale seksuale brenda një nate të vetme.
Pa dyshim do ta keni vënë re terminologjinë gjithnjë e më oruelliane që u aplikohet partive si AfD, Reform dhe të ngjashme. Filloi me të djathtën “e skajshme”, pastaj kaloi te e djathta “e ashpër”, më pas te e djathta “radikale”. Së shpejti ato do të etiketohen si “e djathta e tërbuar” nga politikanë që rrinë si pudingë të qullët ndërsa dhjetëra mijëra burra të rinj të tjerë hyjnë në Evropë, ndërkohë që ata hedhin miliarda nga paratë e taksapaguesve në një sistem që u jep pushtet të jashtëzakonshëm kontrabandistëve të ligj të qenieve njerëzore dhe tiranëve si Putini. Prandaj më lejoni të pyes përsëri: kush janë ekstremistët këtu? Janë njerëzit që duan të hedhin poshtë një kuadër ligjor kronikisht të vjetruar apo “të moderuarit” që ndjekin gjurmët e Mutti-t duke ua hapur dyert?
Ndoshta duhet të them se pajtohem me ata që thonë se shumë prej këtyre partive të djathta janë në mënyrë të rrezikshme pro-Putin, por ku ishin këta njerëz kur Merkeli mbështeste Nord Stream 1 dhe më pas (ndoshta vendimi më befasues i politikës së jashtme gjatë jetës sime) këmbëngulte edhe më fort për Nord Stream 2 — po, pas pushtimit të Krimesë dhe kundër dëshirës së administratave Obama, Trump dhe Biden njëra pas tjetrës, të cilat, në një gjendje acarimi, vendosën sanksione? Ku ishin ata kur Merkeli afrohej me Kinën, pikërisht ndërsa ai vend po rimilitarizohej me një ritëm marramendës dhe po kërcënonte aleatët?
Ku ishin ata kur Merkeli personalisht nënshkroi në vitin 2006 një zotim për të shpenzuar 2 për qind për mbrojtjen dhe më pas dështoi ta përmbushte këtë detyrim çdo vit; në fakt, pa iu afruar asnjëherë? Edhe pasi Obama këmbënguli për një marrëveshje më formale në vitin 2014 dhe Pentagoni iu përgjërua aleatëve që ta konsideronin 2 për qind si “dysheme, jo tavan”, Merkeli vazhdoi të bënte atë që bënte gjithmonë: të fliste me dy gjuhë, me retorikën e saj fuqishëm properëndimore dhe veprimet e saj krejtësisht të kundërta.
A nuk është koha, në këtë kontekst, që të riorganizojmë kategoritë dhe fjalorin tonë? Ekstremistët nuk janë e djathta “populiste”, pavarësisht etiketës që u vendosim. Janë njerëz si Merkeli dhe ai brez më i gjerë udhëheqësish perëndimorë që mbikëqyrën dy mëkatet e mëdha të hiperliberalizmit: kufijtë e hapur dhe tradhtinë ndaj NATO-s. Liberalizmi si ideologji është i fuqishëm dhe realist. Ai pranon se mbrojtja e lirisë kërkon ushtri të fuqishme, aleanca solide dhe kufij të fortë, përndryshe kolona të pesta do të hyjnë në kombet tona dhe do të shkatërrojnë atë që ne vlerësojmë. Siç e formuloi Karl Popper, teoricieni i madh i shoqërive të hapura: “Nëse u japim tolerancë të pakufizuar atyre që janë jotolerantë, atëherë tolerantët do të shkatërrohen dhe bashkë me ta edhe toleranca.”
Në këtë kuptim, hiperliberalët kanë qenë armiqtë e lirisë duke lejuar që ushtritë të atrofizohen dhe kufijtë të shpërbëhen. Përshtypja ime është se udhëheqësit e partive të ndryshme, që në thelb funksionojnë si një parti e vetme, besonin se trashëgimia e tyre do të përcaktohej nga parimet e “wokeizmit”, duke e parë këtë ideologji jo si një spazmë kulturore kalimtare, por si një paradigmë të re morale. Kjo është arsyeja pse morëm ideologjinë trans (a nuk ishte kjo ekstremiste?), zellin për emetime neto zero (a nuk ishte ky ekstremist, të paktën në mënyrën e zbatimit?) dhe më shumë. Kjo është gjithashtu arsyeja pse besoj se historia do t’i gjykojë njerëz si Cameron, Johnson, Trudeau, Hollande, Macron dhe von der Leyen si më katastrofikët në historinë e pasluftës, pasi ata minuan si konceptin e shtetit-komb, ashtu edhe aleancën që mbron versionin tonë të tij.
Ndoshta duhet të vë në dukje, për hir të plotësisë, se partitë e reja të djathta kanë dallime të konsiderueshme mes tyre, prandaj është përtaci intelektuale t’i fusësh të gjitha në një thes. Ndoshta nuk ka hapësirë për t’i shqyrtuar këto dallime, por më lejoni të përmend shqetësimet e mia të thella jo vetëm për qëndrimin pro-Putin të disave, por edhe për antisemitizmin e të tjerëve. Besnikëria ime sot qëndron me udhëheqësit që janë njëkohësisht të patrembur në diagnostikimin e asaj që shkoi keq dhe pragmatikë në mënyrën se si mund ta korrigjojnë atë. Në këtë drejtim, më lejoni të përmend Kemi Badenoch, gjithnjë e më mbresëlënëse në Mbretërinë e Bashkuar, dhe demokratët e “agjendës së bollëkut” në SHBA, të cilët theksojnë si kufijtë, ashtu edhe rritjen ekonomike. Figura të tilla më japin njëfarë shprese për të ardhmen e liberalizmit të fuqishëm.
Por më lejoni ta përfundoj me Merkelin, ndoshta më e keqja ndër udhëheqësit modernë perëndimorë (dhe nuk kam pasur as kohë të përshkruaj politikën e saj katastrofike bërthamore). Ajo përqafoi politika për të cilat e dinte se do t’i dëmtonin ata që ndodheshin në fund të shkallës shoqërore, por (sigurisht) jo njerëz si Klopp, të cilët jetojnë në komplekse banimi të rrethuara e të ruajtura dhe kontakti më i afërt i të cilëve me migrantët janë futbollistët milionerë. Megjithëse disa votues të AfD-së dhe partive të ngjashme janë pa dyshim racistë, unë besoj se shumica nuk janë as “të tërbuar”, as “ekstremistë” (as “të mjerueshëm”). Përkundrazi, ngritja e këtyre partive të reja të djathta u ushqye nga ekstremizmi i atyre që u paraprinë: një brez udhëheqësish hiperliberalë që harruan se çfarë përfaqësonin dhe kujt duhej t’i shërbenin./Përktheu Alfapress, marrë nga The Times
Po ndodh...
“Luli i vogël” dhe halli i madh i Ramës e Berishës!
Nga Ermal Peçi
ide
Rigels Seliman: Haga nuk mund ta burgosë historinë e Kosovës
Nga Rigels Seliman
Nuk është Trusti i Lulelakrës, është Karteli i Arubës!
Nga Gjergj Erebara
Tri krizat dhe tri zgjidhjet
Nga Përparim Gjeka
top
TRENDING 
shërbime
- POLICIA129
- POLICIA RRUGORE126
- URGJENCA112
- ZJARRFIKESJA128