Lajme flash
"Massive protests erupted against corruption and misgovernment"/ Analysis by Ditmir Bushati: Citizens' demands are also EU demands, Brussels should not turn a blind eye
2026-11-05 11:39:00 / POLITIKË
BRIDGING THE RULE OF LAW GAP
At the height of student protests in Serbia, the European Commissioner for Enlargement gave a speech at the College of Europe campus in Tirana, focusing on youth engagement and the role of civil society in democratic processes. In her speech, she drew a parallel with the youth protests against the communist regime in Czechoslovakia in 1968, emphasizing that EU membership should not be seen as a process driven exclusively by governments, but as one that involves society as a whole.
The history of Czechoslovakia, however remote in time, is significant. But it does not replace the responsibility to respond to current developments in our region. The Serbian student movement offered a powerful and current example of the kind of civic engagement, democratic commitment and demand for accountability that the Commissioner was promoting. The fact that she did not explicitly refer to this movement raises a legitimate question: why was the courage and democratic contribution of Serbian students left unmentioned, especially at a moment when their actions so clearly embodied the principles that her speech aimed to promote?
For many years, the EU has prioritized the illusion of superficial stability over genuine democratic progress, turning a blind eye to the lack of a level playing field and the ongoing erosion of democratic standards. Serbian protesters have repeatedly witnessed visits by European leaders to their country, who have given political support to the government, without addressing or publicly questioning the increasingly visible democratic regression. This approach began to change, albeit modestly, last year, when the Enlargement Commissioner stated that the EU shared the same demands as the student movement.
Five months after mass protests erupted in Albania against corruption and the way decisions about the country’s future are made, the EU appears to be taking a “split-screen” approach to Albania’s accession process. On the one hand, Albania is receiving positive headlines for less controversial negotiation chapters. On the other hand, progress on chapters related to the rule of law and the environment remains closely linked to political tensions and daily protests across the country.
Prej vitesh, debati mbi perspektivën e anëtarësimit të Shqipërisë në BE është përqendruar rreth një sërë sfidash të njohura: sundimi i ligjit, korrupsioni, kapja oligarkike e institucioneve shtetërore, krimi i organizuar dhe dobësitë kronike institucionale. Këto janë pikërisht çështjet që i kanë nxjerrë qytetarët në rrugë. Kërkesat e tyre për llogaridhënie dhe qeverisje demokratike nuk duhet të shihen si pengesa për rrugën europiane të Shqipërisë. Përkundrazi, ato përfaqësojnë një pjesë thelbësore të këtij procesi.
Duke kërkuar ndryshim dhe duke u kërkuar llogari atyre që janë në pushtet, protestuesit nuk po sfidojnë rrugën e Shqipërisë drejt BE-së. Ata po kërkojnë që ajo të ecë përpara. Ata po ushtrojnë pikërisht të drejtat dhe përgjegjësitë që përcaktojnë qytetarinë aktive dhe të përgjegjshme në një demokraci.
Qeveria është përpjekur t’i paraqesë protestat si të mbështetura nga aktorë, qëllimi i të cilëve është të minojnë procesin e anëtarësimit të Shqipërisë në BE. Protestat dhe rruga drejt anëtarësimit në BE nuk e përjashtojnë aspak njëra-tjetrën. Protestuesit po kërkojnë pikërisht ato ndryshime që procesi i anëtarësimit në BE, pavarësisht hapjes dhe mbylljes së kapitujve të negociatave, deri më tani nuk ka arritur t’i sjellë: fundin e personalizimit të tejskajshëm të pushtetit, normalizimit të korrupsionit dhe krimit të organizuar në jetën publike, pabarazive të vazhdueshme ekonomike dhe polarizimit shoqëror në rritje. Këto kërkesa meritojnë shqyrtim serioz politik, pasi janë në përputhje me parimet, vlerat dhe standardet demokratike mbi të cilat mbështeten BE-ja dhe procesi i saj i zgjerimit.
Është e rëndësishme të pranohet se pakënaqësitë që qëndrojnë në themel të protestave në Shqipëri janë të ndryshme nga ato që nxisin mobilizimin e të rinjve në vende të tjera të Europës. Në të gjithë kontinentin, lëvizjet studentore janë shfaqur gjithnjë e më shumë si reagim ndaj një klime më të gjerë pasigurie dhe pesimizmi në rritje për të ardhmen. Zhgënjimi i tyre pasqyron një Europë që po përpiqet të përcaktojë drejtimin e saj përballë një sërë sfidash strukturore në rritje: plakjes së popullsisë, rritjes së borxhit publik, presionit në rritje mbi sistemet e mirëqenies sociale ndërkohë që rriten shpenzimet për mbrojtjen, thellimit të ndasive për emigracionin dhe vështirësisë për t’u përshtatur me transformimet teknologjike që do të formësojnë dekadat e ardhshme. Përballë këtyre sfidave, qeveritë hasin vështirësi të paraqesin një vizion bindës për të ardhmen për një brez të ri gjithnjë e më të shqetësuar për perspektivat dhe mundësitë e tij.
Në Shqipëri arsyet e zemërimit janë të ndryshme. Zemërimi i ka rrënjët në përvojën e një brezi që është rritur mes skandaleve të përsëritura politike, vështirësive të vazhdueshme sociale dhe ekonomike dhe dominimit të tejzgjatur të të njëjtëve udhëheqës politikë. Të rinjtë kanë parë të njëjtat probleme të rishfaqen vazhdimisht, me pak llogaridhënie dhe me pak zgjidhje të besueshme. Prandaj, zhgënjimi i tyre nuk është thjesht pasqyrim i pasigurisë për atë që rezervon e ardhmja, por refuzim i një realiteti politik që ka mbetur i pandryshuar prej vitesh. Ajo që ata kërkojnë është një shkëputje vendimtare nga e kaluara dhe mundësia për të formësuar një të ardhme ndryshe për vendin e tyre.
Kapërcimi i ngërçit aktual politik në Shqipëri kërkon angazhim dhe mbështetje domethënëse nga BE-ja. Shembujt e mëparshëm të përfshirjes së BE-së në situatat politike në rajon, në kontrast me reagimin e saj ndaj zhvillimeve në Serbi, tregojnë se sa vendimtar mund të jetë një angazhim i tillë për të çuar përpara integrimin europian të një vendi. Kjo nuk duhet kuptuar si ndërhyrje e jashtme në punët e brendshme. Përkundrazi, BE-ja ka si autoritetin politik, ashtu edhe instrumentet për të vepruar si lehtësuese, duke ndihmuar në kapërcimin e hendekut të vazhdueshëm midis sundimit të ligjit si kërkesë formale e anëtarësimit dhe zbatimit të tij real në shoqëri. Roli i saj duhet të jetë nxitja e llogaridhënies, forcimi i institucioneve demokratike dhe ndihma për krijimin e kushteve për dialog dhe reforma të mirëfillta politike.
Megjithëse Komisionerja për Zgjerimin theksoi së fundmi se mbrojtja e mjedisit dhe trajtimi demokratik i protestave janë pjesë përbërëse e angazhimeve të Shqipërisë për anëtarësimin në BE, këto deklarata ende nuk janë shoqëruar me veprime konkrete. Duke vepruar kështu, Komisioni Europian rrezikon të humbasë një mundësi të rëndësishme për të forcuar lidhjen mes aspiratave demokratike të qytetarëve dhe procesit të anëtarësimit në BE. Në fund të fundit, sundimi i ligjit nuk mund të garantohet në mënyrë kuptimplotë kur zëri i qytetarëve nuk dëgjohet realisht dhe kërkesat e tyre për llogaridhënie demokratike mbeten pa përgjigje. Respektimi i sundimit të ligjit duhet të shkojë përtej angazhimeve formale dhe kritereve të negociatave. Ai duhet të pasqyrohet në mënyrën se si ushtrohet pushteti dhe se si respektohen në praktikë të drejtat e qytetarëve.
The credibility of the enlargement process requires the EU to stand firmly with citizens who demand the same democratic standards that it demands of candidate countries. In Albania, where support for EU membership remains strong, protesters continue to see the EU as a source of democratic principles and accountability. The prospect of EU membership remains, perhaps more than ever, the only political vision capable of securing broad and sustained support across Albanian society. However, maintaining this support requires the EU to demonstrate that its commitment to democratic standards is reflected not only in the conditions it sets for membership, but also in its response to the political situation Albania is facing.
The recently published enlargement policy review aims to make the EU capable of dealing with enlargement with weaker and poorer countries. The rule of law and geopolitical alignment are prerequisites for this. With Albania now among the frontrunners in the accession process, the EU’s influence and power to exert influence on the country have reached a critical point. This gives the EU an opportunity to help bridge the rule of law gap and demonstrate a stronger commitment to Albania’s democratic future. This will ensure that reforms go beyond formal commitments and legal changes, become irreversible and translate into tangible improvements in the lives of Albanian citizens.
Po ndodh...
Berisha, Rama's "Trojan Horse" for Albanians who don't love him
Nga Indrit Gjyzeli
ide
receta Alfa
TRENDING 
shërbime
- POLICIA129
- POLICIA RRUGORE126
- URGJENCA112
- ZJARRFIKESJA128