Lajme flash
Fitorja e demokratëve në Kongresin amerikan: Pesë pasojat e mundshme për Evropën
4 November 2026, 10:42 / BOTA
Politika amerikane po hyn në një periudhë përballjesh të forta mes demokratëve dhe administratës së presidentit Donald Trump.
Pas fitores në Senat dhe përparimit të ndjeshëm në Dhomën e Përfaqësuesve, ligjvënësit demokratë pritet të nisin një valë hetimesh mbi veprimtarinë e administratës Trump gjatë dy viteve të fundit.
“Përgatitni avokatët”, paralajmëroi në orët e para të mëngjesit të së mërkurës kongresmeni demokrat nga Kalifornia, Robert Garcia, i cili pritet të marrë drejtimin e Komisionit të Mbikëqyrjes në Dhomën e Përfaqësuesve.
Rezultatet zgjedhore mund t'u hapin rrugën hetimeve për luftën në Iran, drejtimin e Byrosë Federale të Hetimit (FBI) dhe aktivitetet e biznesit të familjes Trump.
Përmasat e mundshme të këtyre hetimeve sjellin ndër mend disa nga përballjet më të mëdha politike në historinë moderne amerikane, përfshirë skandalin Whitewater gjatë presidencës së Bill Clintonit, procesin e parë për shkarkimin e Trumpit dhe aferën Iran-Contra.
Por çfarë nënkuptojnë këto zhvillime për Evropën?
Nga çmimet e energjisë te lufta në Ukrainë, kontinenti evropian ka interesa të rëndësishme që lidhen drejtpërdrejt me vendimet e Uashingtonit.
POLITICO analizon pesë zhvillime që mund të përcaktojnë marrëdhëniet transatlantike gjatë dy viteve të ardhshme.
1. Evropa mund të përballet me presion më të madh nga Trump
Disa vëzhgues me përvojë të politikës ndërkombëtare vlerësojnë se presidenti amerikan mund ta zhvendosë një pjesë të përballjes së tij politike drejt marrëdhënieve me aleatët evropianë.
Wolfgang Ischinger, diplomat veteran gjerman dhe drejtues për shumë vite i Konferencës së Sigurisë në Mynih, paralajmëron se rezultati i zgjedhjeve nuk do të sjellë domosdoshmërisht përmirësim të marrëdhënieve transatlantike.
“Duhet të përgatitemi jo për marrëdhënie më harmonike transatlantike, por për më shumë tensione dhe kërkesa edhe më të mëdha të Trumpit ndaj Evropës”, deklaroi Ischinger.
Me kontroll më të madh në Kongres, demokratët do të kenë mundësi të sfidojnë administratën përmes procedurave buxhetore, seancave të mbikëqyrjes parlamentare dhe hetimeve.
Ata mund të vendosin gjithashtu kushte më të rrepta për miratimin e legjislacionit që kërkon Shtëpia e Bardhë.
Megjithatë, Kushtetuta amerikane i jep presidentit kompetenca të konsiderueshme në politikën e jashtme, diplomaci, siguri kombëtare dhe tregti.
Trump i ka zgjeruar në praktikë këto kompetenca përmes urdhrave ekzekutivë dhe interpretimeve ligjore të diskutueshme, duke kërkuar të shmangë kufizimet e Kongresit.
“Trump komandon forcat ushtarake. Ai kontrollon tarifat doganore dhe marrëveshjet tregtare. Ka mundësinë të ndikojë drejtpërdrejt në debatin publik. Edhe nëse demokratët kontrollojnë të dyja dhomat e Kongresit, ai mund të vendosë veton ndaj projektligjeve”, tha Phil Gordon, ish-këshilltar për sigurinë kombëtare i ish-zëvendëspresidentes Kamala Harris, për POLITICO.
Sipas analizës, Trump mund të kërkojë të dëshmojë se vazhdon të kontrollojë drejtimin e politikës amerikane, duke u përqendruar më shumë në arenën ndërkombëtare.
Evropa ka qenë prej kohësh objekt kritikash nga presidenti amerikan dhe përfaqësuesit e lëvizjes MAGA, të cilët argumentojnë se kontinenti duhet të ndryshojë politikat e tij për të mbrojtur interesat dhe identitetin evropian.
Me dy vite të mbetura nga mandati presidencial, administrata Trump mund të përpiqet të përshpejtojë realizimin e objektivave të saj ndërkombëtare.
2. Mundësi të reja për mbështetjen e Ukrainës
Shumica e drejtuesve demokratë kanë mbështetur vazhdimisht ndihmën ushtarake dhe financiare për Ukrainën.
Ata e konsiderojnë këtë mbështetje si pjesë të mbrojtjes së demokracisë, së drejtës ndërkombëtare dhe interesave të sigurisë kombëtare të Shteteve të Bashkuara.
Kontrolli më i madh i demokratëve në Kongres mund të krijojë kushte më të favorshme për miratimin e paketave të reja të ndihmës për Kievin.
Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se ndryshimi i ekuilibrave politikë nuk do të sjellë rezultate të menjëhershme.
Bronwen Maddox, drejtoreshë e institutit britanik të politikës së jashtme Chatham House, kërkon që pritshmëritë të mbeten realiste.
“Nuk duhet të presim një shpëtim të menjëhershëm për Zelenskyn. Edhe nëse demokratët vendosin të dërgojnë më shumë pajisje dhe fonde në Kiev, realizimi i kësaj mbështetjeje do të kërkojë muaj dhe ndoshta vite”, tha Maddox.
Ndërkohë, Ukraina ka nevojë për ndihmë urgjente, veçanërisht për raketa të sistemit të mbrojtjes ajrore Patriot.
Këto sisteme kanë rëndësi të veçantë për përballimin e sulmeve të vazhdueshme ruse gjatë dimrit.
Për këtë arsye, edhe nëse Kongresi miraton fonde të reja, koha e dorëzimit të ndihmës do të mbetet një faktor vendimtar për aftësinë mbrojtëse të Ukrainës.
3. Trump mund të kërkojë një marrëveshje me Rusinë, edhe pa mbështetjen e Kievit
Presidenti amerikan e ka paraqitur vazhdimisht veten si një udhëheqës që synon përfundimin e konflikteve ndërkombëtare.
Ai pretendon se ka ndihmuar në përfundimin e tetë konflikteve dhe ka deklaruar se arritja e paqes në Ukrainë duhej të ishte një nga marrëveshjet më të lehta.
Trump ka shtuar gjithashtu kritikat ndaj presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky, të cilin e konsideron pjesërisht përgjegjës për mungesën e një marrëveshjeje.
Ish-diplomati amerikan Kurt Volker vlerëson se Trump mund të veprojë në mënyrë të njëanshme, duke shpërfillur kundërshtimet e Kievit dhe aleatëve evropianë.
Sipas tij, presidenti amerikan mund të fillojë heqjen e sanksioneve ndaj Rusisë dhe të kërkojë marrëveshje të reja ekonomike me Moskën.
“Mund ta imagjinoj fare mirë që ai ta bëjë këtë në mënyrë të njëanshme, duke udhëzuar Departamentin amerikan të Thesarit të mos zbatojë sanksionet dhe duke kërkuar më shumë marrëveshje energjetike me Rusinë. Ai ka diskutuar me Putinin mundësinë e rikthimit të kompanive të mëdha amerikane në tregun rus”, deklaroi Volker.
Megjithatë, ish-diplomati nuk pret ndryshime të mëdha në angazhimin amerikan ndaj NATO-s.
Sipas tij, kërcënimet e Trumpit për tërheqjen nga Aleanca ose reduktimin e trupave amerikane në Evropë nuk kanë mbështetje të mjaftueshme politike brenda Shteteve të Bashkuara.
“Sa i përket NATO-s, nuk besoj se do të ndryshojë shumë në lidhje me tërheqjen nga Aleanca apo reduktimin e pranisë ushtarake. Trump është pothuajse i vetëm në këtë qëndrim në SHBA. Ai nuk ka mbështetjen e demokratëve, republikanëve, Kongresit apo medias”, tha Volker.
Kjo do të thotë se, sipas vlerësimit të tij, marrëdhëniet ekonomike me Rusinë mund të ndryshojnë më shpejt sesa angazhimet ushtarake amerikane në Evropë.
4. Kriza energjetike mund të vazhdojë të rëndojë mbi Evropën
Ndryshimet politike në Uashington nuk garantojnë ulje të menjëhershme të çmimeve të energjisë.
Të hënën, çmimet e naftës regjistruan rënien më të shpejtë që nga gushti, por nafta Brent, një nga treguesit kryesorë të tregut ndërkombëtar, vazhdonte të tregtohej rreth 108 dollarë për fuçi.
Sipas analizës së POLITICO-s, zgjidhja e krizës energjetike varet në masë të konsiderueshme nga mundësia e një marrëveshjeje mes Uashingtonit dhe Teheranit për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit.
Në mungesë të një marrëveshjeje, ndërprerjet e furnizimit dhe çmimet e larta të energjisë mund të vazhdojnë të ndikojnë ekonomitë evropiane.
Kjo situatë po rrit kostot e energjisë elektrike dhe po rëndon krizën e kostos së jetesës, me pasoja edhe për zhvillimet politike në vendet evropiane.
Industria e transportit ajror përballet gjithashtu me rreziqe të konsiderueshme.
Drejtori ekzekutiv i Ryanair, Michael O’Leary, paralajmëroi se, nëse nuk arrihet një marrëveshje, sektori mund të përballet me një krizë serioze në mars ose prill të vitit të ardhshëm.
Administrata Trump përballet me disa alternativa të vështira lidhur me Iranin.
Ajo mund të rifillojë operacionet ushtarake, me shpresën se autoritetet iraniane do të tërhiqen ose se regjimi do të rrëzohet. Një mundësi tjetër është të ndryshojë qëndrim dhe të pranojë një kompromis.
Trump mund të zgjedhë gjithashtu të tërhiqet nga përpjekjet për zgjidhjen e krizës, duke kërkuar që vendet evropiane dhe aziatike të marrin më shumë përgjegjësi.
Rifillimi i operacioneve ushtarake, nëse shoqërohet me rritje të mëtejshme të çmimeve të energjisë, mund të shkaktojë pakënaqësi të konsiderueshme në opinionin publik amerikan.
Megjithatë, sipas analizës, pasojat elektorale të krizës tashmë janë reflektuar në rezultatin e zgjedhjeve të mesmandatit.
5. Përplasjet e brendshme politike mund të kufizojnë angazhimin ndërkombëtar të SHBA-së
Një tjetër skenar është që përballjet politike në Uashington të marrin aq shumë vëmendje, sa administrata Trump dhe demokratët të kenë më pak kohë për çështjet ndërkombëtare.
Hetimet parlamentare, konfliktet institucionale dhe debatet mbi përgjegjësinë politike të presidentit mund të dominojnë agjendën amerikane gjatë dy viteve të ardhshme.
Ish-zëvendëspresidentja Kamala Harris paralajmëroi muajin e kaluar, gjatë një interviste në një podcast, se demokratët nuk duhet të përpiqen të nisin një tjetër proces për shkarkimin e Trumpit.
Ajo e cilësoi një nismë të tillë si “jo një ide të mirë”.
Edhe Rahm Emanuel, ish-kryebashkiak i Çikagos, u ka kërkuar demokratëve të shmangin përplasjet politike që nuk prodhojnë rezultate konkrete.
Sipas tij, partia duhet të përqendrohet te përballueshmëria e kostos së jetesës, rritja e pagës minimale federale dhe hartimi i rregullave të reja etike për të tri degët e pushtetit amerikan.
Megjithatë, historia politike e Uashingtonit tregon se përballjet e ashpra mes institucioneve dhe partive shpesh kanë dominuar agjendën kombëtare.
John F. Harris, analist i POLITICO-s, parashikon se tensionet mund të shtrihen edhe brenda vetë dy partive kryesore.
Sipas tij, demokratët dhe republikanët do të përballen me debate të rëndësishme mbi identitetin politik dhe mënyrën se si do t'u drejtohen votuesve në periudhën pas përfundimit të presidencës Trump.
“Të dyja partitë kryesore përballen me zgjedhje të rëndësishme lidhur me mënyrën se si do të paraqiten përpara votuesve në epokën politike pas Trumpit”, argumenton Harris.
Për Evropën, një Uashington i përfshirë në konflikte të brendshme mund të nënkuptojë më pak vëmendje amerikane ndaj sigurisë evropiane, luftës në Ukrainë dhe sfidave ekonomike ndërkombëtare.
Në këtë kontekst, qeveritë evropiane mund të përballen me nevojën për të marrë më shumë përgjegjësi në fushën e mbrojtjes, energjisë dhe diplomacisë./Politico
Po ndodh...
ide
Mussolini, Rama dhe bashkëpunëtorët që dinë shumë!
Nga Irena Beqiraj
Zaret me hile të Sistemit: Rama dhe Berisha, ose Edi me Saliun!
Nga Eva Idrizllari
top
receta Alfa
TRENDING 
shërbime
- POLICIA129
- POLICIA RRUGORE126
- URGJENCA112
- ZJARRFIKESJA128