Enver Hoxha's letter to the martyr's mother, who asked to visit Turkey, is revealed

2026-01-30 23:59:00 / JETË ALFA PRESS

Enver Hoxha's letter to the martyr's mother, who asked to visit

In the spring of 1964, an elderly woman, tired of years and losses, sat down to write a letter that was neither a complaint nor an official request, but a last human effort to be heard. Mediha Frashëri was 72 years old at the time. The widow of Professor Refat Frashëri and the mother of Vedat Frashëri, a martyr of the National Liberation War, she addressed Enver Hoxha, not as a political figure, but as another mother, in the hope that beyond power a particle of mercy could still be found.

Left homeless, sheltered for years in the house of the painter Sali Shijaku, she lived with her deaf-mute daughter, dividing her life between poverty, aging, and a pain that had no voice. Meanwhile, the eldest daughter had been living in Istanbul for thirty years, far from her mother and far from her country, and the desire to see her even one last time had become an existential need for her pain.

The request to travel to Turkey was not immediately rejected. On the contrary, it followed the formal institutional path of the time and, according to archival documents, was initially reviewed by the competent state bodies. The Ministry of Internal Affairs carried out the relevant verifications and, after their completion, gave a positive opinion on allowing Mediha Frashëri to travel as a tourist to Turkey. This approval was also communicated to the Ministry of Foreign Affairs, which meant that the procedure was considered closed and that the trip was officially permitted.

But the process took an immediate turn when it was discovered that Mediha Frashëri had also written a personal letter to the First Secretary of the Central Committee of the Albanian People's Party, Enver Hoxha. The fact that the ministry had notified the interested party of the approval of the permit without the First Secretary's prior comment was considered a procedural violation.

Although this error was recognized, the decision was not corrected in favor of Mediha Frashëri. On the contrary, with the direct intervention of Enver Hoxha, the previously granted travel permit was canceled, turning a completed administrative process into an act of political and personal rejection.

Thus, a request approved by state institutions was rejected not on the basis of danger, violation or legal objection, but simply because the dictator did not find it reasonable for Mediha Frashëri to travel to Istanbul to meet her daughter after 30 years of separation.

Full text of Mediha Frashëri's letter to Enver Hoxha

Our dear son Enver,

I, who am writing this letter to you, am the widow of Prof. Refat Frashëri, patriot of the Renaissance and the mother of Vedat Frashëri, martyr of the National Liberation War.

Jam plakë 72 vjeçe, quhem Mediha, jetoj me vajzën 36 vjeçe fatkeqe, se është e shurdhër dhe memece. I falënderohemi shumë dhe i jemi mirënjohëse thellësisht Partisë, që ka vlerësuar meritat patriotike të tim shoqi dhe djalit tim të vetëm dhe të dyja ne marrim pensionin e tyre; e rrojmë shumë mirë, se i gjalli i do të gjitha.

Mirëpo, ç’më shtyn mua, o bir, që të vij gjer tek Ju me këtë letër.

Neve s’kemi shtëpi. Këto 7–8 vitet e fundit na ka mbajtur për miqësi nëna e Sali Shijakut, në një dhomë në shtëpinë e tyre. Na vjen rëndë që ua kemi zënë shtëpinë të tjerëve.

Kemi bërë lutje në Komitetin Ekzekutiv Kryetarit, që të na japë edhe neve një dhomë e kuzhinë në shtëpitë e shumta që ka bërë shteti, po për fat të keq, s’po na i vënë veshin fare. Unë jam plakë me një këmbë në varr, një përmbi varr, vetëm më vjen keq për këtë çupë fatkeqe.

E dyta, kam çupën e madhe që jeton në Stamboll prej 30 vjetësh, se unë jam me prejardhje turke. Çupa na ka kërkuar mysafir në Stamboll, se na ka marrë malli. Bëra lutjen në Ministri dhe më lajmëruan që nuk mund të shkoj në Stamboll mysafire, si shumë të tjerë!

Pse të mos lejohem unë sa të shoh time bijë e të kthehem prapë në Shqipëri, në vatanin tonë, ku më kanë rënë kockat e burrit tim të mirë dhe kockat e djalit tim të vetëm, që më ka përvëluar shpirtin.

Unë, o bir, kimetli i të gjitha nënave, pres përgjigjen tënde.

Të përqafoj me dashuri të madhe.

Tiranë, më 29. III. 1964

Adresa: Lagjia “Vojo Kushi”

Rruga “Vildan Luarasi” Nr. 4

LETRA E HAXHI KROIT, SEKRETARIT PERSONAL TË ENVER HOXHËS MBI PROBLEMIN E LEJES SË DHËNË MEDIHA FRASHËRIT PËR TË SHKUAR SI TURISTE TEK E BIJA NË TURQI

Mediha Frashëri, në letrën dërguar shokut Enver kërkonte për të të ndërhyrë që të shkonte si turiste në Turqi te e bija që s’e ka parë prej 30 vjetësh. Ne ia dërguam organeve të Ministrisë së Brendshme si organ kompetent për ta parë kërkesën e saj dhe për t’i dhënë shokut Enver mendimin e vet për këtë mbi këtë kërkesë. Ministria përgjigjet se asaj iu aprovua kërkesa dhe se është njoftuar Ministria e Punëve të Jashtme.

Bisedova me shokun Kadri Hazbiu, se në rastin konkret, gjersa qytetarja i është drejtuar sekretarit të Komitetit Qendror të PPSH-së, dhe nga Komiteti Qendror kërkohej vetëm mendimi për këtë kërkesë, nuk ishte mirë që ajo mori përgjigje nga Ministria, para se të informohej dhe të vendoste vetë shoku Enver për këtë çështje.

Shokiu Kadri e gjen të drejtë vërejtjen, por tha se e interesuara u kish bërë më parë letër organeve të Brendshme. Kështu kur vajti kërkesa për të nga Komiteti Qendror, hetimet kishin përfunduar në mënyrë pozitive për të, pa e ditur se ajo i ishte drejtuar edhe shoku Enver. Ministria e ka parasysh këtë rregull, kur i dërgohen nga Komiteti Qendror.

SHËNIMI I ENVER HOXHËS KU UDHËZON QË MINISTRIA E BRENDSHME T’JA ANULOJË LEJEN QË I KA DHËNË MEDIHA FRASHËRIT PËR TË SHKUAR SI TURISTE TEK E BIJA NË TURQI

They gave it to her, but if they can, they can take it away, and I think it shouldn't be given, although I don't know what this woman is doing now?/ Memorie.al

Happening now...

ideas