Lajme flash
From the sounds of Labëria in Hollywood, Austrian newspaper: The Albanian master of the fiddle in the film "Odyssey" ended up as a cleaning worker with a ridiculous pension
2026-07-24 14:37:00 / EKONOMI&SOCIALE
By Franziska Tschinderle, PROFILE
When Vendim Kapaj talks about his fiddle, his eyes fill with tears. The instrument, he says, is worth more than anything else he owns. It is a truly magical fiddle. Only his four children are more precious, he says, but children and the fiddle are two very different things.
However, for Kapaj, the fiddle is a family heirloom. For 300 years, it has been passed down from generation to generation, from father to son, always to the one who has shown talent for music.
Kapaj, born in 1959 in a small village in southern Albania, started playing the fiddle at the age of 11. He has never abandoned it and has never lost it. Not even in the 1990s, when he crossed the border into Greece as an immigrant to look for work.
A very ancient instrument
The name of Kapaj's instrument is difficult to translate into German. In Albanian it is simply called "fyell". It is a very ancient instrument, made of wood or metal, traditionally played by shepherds in the mountainous areas of Albania and the Balkans.
Kapaj is considered one of the best fiddlers, perhaps the best in Albania. He has performed at music festivals, with symphony orchestras, on television and in music competitions abroad. According to him, he has sold about 6,000 CDs.
However, he has never been able to live off music alone. It has always been an additional source of income: sometimes playing at birthday parties, sometimes at weddings.
In July 2025, a local singer friend called him and said there was a Swedish composer in town who wanted to hear him play. Kapaj didn’t ask any questions. He went to meet him at a tekke, a religious center of a dervish order.
The tekke is almost as old as his flute. It was built in the 17th century and is located on a hill overlooking the sea.
There, Kapaj played the Swedish composer a piece on the flute for five hours straight. To say that the foreign guest was amazed is an understatement. Kapaj says that the composer, whom he had not known before, was so moved that his eyes filled with tears.
Then, according to Kapaj's memory, he said: "God has brought me to the master."
Didn't read the contract carefully
After the meeting, the Swede and his team gathered the recording equipment, went to eat together, and gave Kapaj a contract, which he signed without reading it very carefully.
After that, he heard nothing more from the Swede and over time he almost completely forgot about the event.
Derisa, një javë më parë, shpërtheu një interes i madh mediatik dhe shumë njerëz nisën ta pyesnin për fyellin e tij.
Arsyeja ishte premiera në kinema e një superproduksioni hollivudian me një buxhet prej 250 milionë dollarësh. Më 17 korrik, filmi “Odisea”, me regji të Christopher Nolan dhe i bazuar në veprën klasike të Homerit, u shfaq në kinematë e botës. Në të luajnë disa nga emrat më të mëdhenj të kinemasë, si Matt Damon, Anne Hathaway, Zendaya dhe Robert Pattinson.
Ndërsa mediat dhe kritikët shkruanin për filmin e ri të Nolanit, Kapaj u vu papritur në qendër të vëmendjes së mediave shqiptare. Televizionet publikuan një pamje të listës së artistëve që kishin kontribuar në kolonën zanore të filmit.
Mes tyre ishte James Blake, këngëtari britanik i njohur për këngën “Retrograde”, e cila ka mbi 140 milionë dëgjime. Por në atë listë të shkurtër shfaqej edhe një emër tjetër:
Fyell – Vendim Kapaj.
Vetëm atëherë 67-vjeçari kuptoi se për çfarë qëllimi kompozitori suedez kishte regjistruar interpretimin e tij.
Kapaj këmbëngul se gjatë takimit në teqenë e dervishëve nuk dinte asgjë për ndonjë film. Ai thjesht kishte bërë atë që bën gjithmonë kur dikush i kërkon me respekt të luajë: kishte marrë fyellin, e kishte vendosur në buzë dhe kishte nisur muzikën.
Dhe tani tingujt e tij ishin pjesë e kolonës zanore të një filmi hollivudian.
Dikush mund të mendonte se Kapaj ndihej i mashtruar ose i lënë mënjanë. Por ai nuk mban mëri dhe nuk është i zemëruar.
“Jam krenar dhe i lumtur, sepse e kam çuar vendin tim në Hollywood”, thotë ai.
Suedezi që kishte ardhur në Shqipërinë e Jugut në korrik të vitit 2025 ishte kompozitori i njohur Ludwig Göransson, fitues i tre çmimeve Oscar, gjashtë çmimeve Grammy, dy Golden Globe dhe dy Emmy.
Revista PROFIL i dërgoi atij një kërkesë për të komentuar këtë histori, por deri në mbylljen e numrit nuk mori përgjigje.
Edhe Göranssoni, ashtu si Kapaj, mori instrumentin e tij të parë muzikor që në moshë të vogël: një kitarë elektrike. Kur një orkestër simfonike interpretoi kompozimin e tij të parë, ai ishte vetëm 16 vjeç.
Më pas studioi në akademinë e muzikës, u zhvendos në Los Anxhelos dhe u bë kompozitor filmash. Së fundmi ai ka kompozuar muzikën për “Oppenheimer”, një tjetër film i regjisorit britaniko-amerikan Christopher Nolan.
Kapaj nuk dëshiron të tregojë se sa është paguar për regjistrimin e verës së kaluar. Kjo, thotë ai, është çështje private. Por duket se shuma nuk ka qenë e madhe, pasi gjatë bisedës ai pranon se në disa dasma në Shqipëri është paguar më shumë.
Kapaj merr një pension prej 100 eurosh në muaj. Dhe këtë vetëm sepse disa vite më parë u punësua për një periudhë të shkurtër në bashki.
Gjatë pjesës më të madhe të jetës së tij ai nuk kishte paguar sigurime shoqërore apo taksa, diçka që në Shqipërinë e viteve ’90 dhe 2000, pas rënies së komunizmit, ishte e zakonshme.
Për të fituar të drejtën e një pensioni minimal, ai punoi për dy vjet e gjysmë në Bashkinë e Vlorës, si punonjës i pastrimit të qytetit.
Me pensionin e tij nuk mund të jetojë, thotë ai. 100 eurot shkojnë menjëherë për faturat e energjisë elektrike dhe ujit.
“Fatmirësisht kam fëmijët e mi”, thotë ai. Ata kujdesen për të dhe ai thotë se bën një jetë të mirë.
“Media në Shqipëri më paraqet sikur jam pa para. Kjo nuk është e vërtetë. Unë jam një njeri i kënaqur”, thotë Kapaj.
15 ditë në këmbë deri në Athinë
Njëra nga vajzat e Kapajt, tregon ai me krenari, ka studiuar psikoterapi në Vjenë. Një vajzë tjetër punon në Prokurori.
Kur Kapaj shkroi në grupin familjar në WhatsApp se muzika e tij ishte pjesë e filmit të ri të Christopher Nolanit, njëra nga vajzat iu përgjigj:
“Çfarë rastësie, unë po lexoj pikërisht librin.”
Edhe Kapaj i njeh udhëtimet e vështira të Odiseut dhe, në njëfarë mënyre, edhe ai ka pasur odiseunë e tij. Udhëtimi i tij e çoi në vende të ndryshme të Mesdheut dhe, për një periudhë të jetës, ishte i mbushur me vështirësi e dhimbje.
Pas rënies së komunizmit, qindra mijëra shqiptarë u larguan nga vendi si emigrantë drejt Italisë ose, si Kapaj, drejt Greqisë.
Ndjenja e të qenit i huaj në një vend të ri, malli për fshatin, familjen dhe gjuhën e tij krijuan një traditë të veçantë muzikore, thotë Kapaj. Punëtorët emigrantë e kthyen dhimbjen e tyre në këngë dhe melodi.
Në shqip ekziston një shprehje për këtë:
“Kurbeti është më i zi se korbi.”
Edhe këto këngë të dhimbjes ia luajti Kapaj kompozitorit të famshëm suedez. Bashkë me muzikën, ai i tregoi edhe një pjesë të historisë së jetës së tij.
Kapaj lindi në vitin 1959 në një fshat të quajtur Kërkovë. Nga kodrat e fshatit shihet deti dhe Sazani, ishulli më i madh i Shqipërisë. Ky është vendi ku Jared Kushner, dhëndri i presidentit amerikan Donald Trump, planifikon të ndërtojë një resort luksoz.
Në fëmijërinë e Kapajt një gjë e tillë do të ishte e paimagjinueshme. Shqipëria ishte një vend i izoluar dhe shërbimi sekret kontrollonte me kujdes lëvizjet e njerëzve. Ata që tentonin të arratiseshin përballeshin me rrezikun e vrasjes në kufi.
Gjatë diktaturës, Kapaj punonte në industrinë e naftës. Pas rënies së regjimit ai bëri atë që bënë shumë burra në Shqipërinë e Jugut: u largua për të kërkuar punë jashtë vendit.
Në vitin 1991, ai përshkoi në këmbë rrugën nga fshati i tij deri në Athinë. Udhëtimi zgjati 15 ditë. Kur mbërriti, këmbët i ishin mbushur me plagë.
Në çantë kishte bukë, sheqer dhe fyellin 300-vjeçar të familjes.
Gjatë rrugës ai luante herë pas here në rrugë dhe fitonte pak para, por sapo mbërriti në Athinë ndaloi së luajturi.
Një mik shqiptar e pyeti pse nuk luante në metro për të fituar para.
Kapaj iu përgjigj:
“Unë jam artist.”
Për të, të luante muzikë vetëm për të marrë para nga kalimtarët ishte diçka që cenonte dinjitetin e tij.
Në vend të kësaj, ai gjeti punë në një kamping në gadishullin e Peloponezit, “Camping Paradise”, ku kujdesej për pastrimin e plazhit me rërë.
Pronarët e trajtuan mirë, por përveç kësaj ai u përball shpesh me racizëm, sepse ishte mysliman dhe sepse emri i tij ishte i vështirë për grekët për t’u shqiptuar.
For this reason, he began to use the name "Christos," which means "the sanctified one," and was baptized not so much out of religious conviction, but to fit in with the society in which he lived.
Odysseus returned home after a ten-year journey. For Cappadocia, the return occurred after five years.
But then came the biggest drama of his life.
For decades, capitalism had been banned in Albania. For this reason, many people had little knowledge about investments and how the financial market worked.
In 1997, thousands of Albanian families lost their savings after investing in fraudulent pyramid schemes.
Kapaj lost all the money he had earned so hard in Greece.
“It was painful,” he says today, “but I wasn’t the only one.”
At the height of the pyramid scheme crisis, it is estimated that up to 75 percent of Albanian families had invested money in them, with a total value of more than 1 billion US dollars.
Last job: cleaning worker
After losing money, Kapaj was forced to start everything from scratch.
He worked on construction sites, in bakeries, as a fishmonger and, towards the end of his professional life, as a city cleaner.
He doesn't like that these very images of him are now circulating in the media. And it's understandable.
He, the talented fiddler who has done many different jobs throughout his life, is today being reduced to just his last profession.
On Monday, July 20, Kapaj went with his family to a Cineplexx cinema in Tirana.
For the first time he saw the film that he knew nothing about before and that had now brought so much attention.
In one of the scenes he immediately recognized the sound of his fiddle.
Odysseus is tied to the mast of the ship to withstand the enchanting song of the Sirens.
Overcome by the desire to get closer to their song, he asks his friends to remove their handcuffs. But they don't listen to him.
Odysseus experiences great pain and cries out in despair.
At that moment, almost drowned out by the noise and screams of the stage, a soft melody is heard, like a distant echo: the magical flute of Vendim Kapaj.
Po ndodh...
Rama's government no longer has enough Berisha!
Nga Indrit Gjyzeli
ide
top
TRENDING 
shërbime
- POLICIA129
- POLICIA RRUGORE126
- URGJENCA112
- ZJARRFIKESJA128