Grenlanda dhe Antarktida kanë humbur 12.5 trilionë tonë akull që nga viti 1979

Grenlanda dhe Antarktida kanë humbur gjithsej rreth 12.5 trilionë tonë akull që nga viti 1979, duke kontribuar në rritjen e nivelit global të detit me rreth 3.2 centimetra, sipas një studimi të ri.

Analiza, e cila bashkon të dhëna satelitore të mbledhura për më shumë se 40 vjet, tregon se humbja e akullit është përshpejtuar ndjeshëm gjatë dekadave të fundit, veçanërisht që nga vitet 1990.

Sipas studiuesve, një nga faktorët kryesorë është ngrohja e oqeaneve, e cila shkakton shkrirjen e akullit nga poshtë dhe në skajet e akullnajave, duke përshpejtuar derdhjen e tyre drejt detit.

Të dhënat për Antarktidën janë mbledhur që nga viti 1979, ndërsa për Grenlandën që nga viti 1972. Sipas analizës, shtresat e akullit ishin relativisht të qëndrueshme gjatë viteve 1970, 1980 dhe fillimit të viteve 1990, përpara se humbja të fillonte të përshpejtohej. Rritja më e theksuar është regjistruar pas vitit 2010.

Studimi vlerëson se rreth 84 për qind e humbjes së akullit lidhet me rritjen e derdhjes së akullit në oqeane, ndërsa 16 për qind vjen nga proceset që ndodhin në sipërfaqen e shtresave të akullit.

Ujërat më të ngrohta të detit ndikojnë në shkrirjen e akullit në pjesët e poshtme dhe në skajet e akullnajave. Në Grenlandë, për shembull, akullnaja Jakobshavn po tërhiqet me një shpejtësi që, sipas studimit, mund të arrijë deri në 50 metra në ditë.

Humbja e akullit që nga viti 1979 ka ndikuar në rritjen e nivelit global të detit me rreth 3.2 centimetra. Shkencëtarët paralajmërojnë se edhe rritje relativisht të vogla të nivelit të detit mund të kenë pasoja të konsiderueshme për zonat bregdetare.

Humbja e akullit u ngadalësua gjatë periudhës 2020–2023, por studiuesit theksojnë se kjo lidhej me kushte afatshkurtra atmosferike dhe nuk përbënte domosdoshmërisht një ndryshim të trendit afatgjatë. Reshjet e larta të borës në Antarktidën Lindore kompensuan një pjesë të humbjeve, ndërsa verat më të buta në Grenlandë reduktuan shkrirjen në sipërfaqe.

Studimi, i publikuar në revistën shkencore Scientific Data, thekson se shtresat e akullit reagojnë ndaj ndryshimeve klimatike me një vonesë prej disa dekadash. Për këtë arsye, studiuesit vlerësojnë se humbja e akullit mund të vazhdojë edhe nëse ngrohja globale vihet nën kontroll.

Po ndodh...

16:35 SONDAZH

A mendoni se dënimi i krerëve të UÇK në Hagë ishte politik dhe pro Serbisë?

16:03 FJALEKRYQI

Skemë kinofjalëkryq 18 shtator

13:56 AKTUALITET

Largoi 950 mijë euro verë nga vila e kushëririt, Gjykata e Tiranës lë në burg Eno Agasin! Dosja kalon për kompetencë në SPAK

13:48 EKONOMI&SOCIALE

VËZHGIM/ Shqipëria e Edi Ramës, vendi më i varfër i Europës që e shet naftën 2.8 dollarë për litër

13:38 POLITIKË

SPAK po e heton/ Pasi e miratoi në parlament pas mesnate dhe e dekretoi formulën e re të pagave, Rama u lutet magjistratëve: Hajde të bisedojmë!

13:40 AKTUALITET

Humbje e madhe në familjen e deputetit socialist, rrëqeth me dedikimin për bashkëshorten: Nëna e fëmijëve të mi, dashuria ime sot na la

13:38 AKTUALITET

Ndryshime në Autoritetin e Sigurisë së Informacionit të Klasifikuar! Largohet Altin Jani, emërohet drejtori i ri

13:32 AKTUALITET

Tender me klientët e AKSHI-t, KQZ dyshohet se skualifikoi një kompani me shkak të sajuar, APP i bllokon procedurën dhe i kërkon prova zyrtare

13:23 BOTA

Polonia mbyll hapësirën ajrore, kryeministri Donald Tusk alarmon NATO-n

13:10 AKTUALITET

25-vjeçari rrëshqet aksidentalisht në lokal, transportohet me helikopter drejt Traumës

13:00 KOSOVA

Dënimi i ish-krerëve të UÇK-së nga Gjykata Speciale, protestuesit zbulojnë katër kërkesat: Shfuqizoni ligjin për Dhomat e Specializuara

12:44 AKTUALITET

Takimi sekret në Buenos Aires, mediat urugaiane: DEA paralajmëron përparimin e mafies shqiptare në rajon

12:32 AKTUALITET

‘Më ka dhunuar, përdhunuar’/ Rrëfimi dramatik i ish-bashkëshortes së dajës të Zegjine Çaushit në ‘Me zemër të hapur’: Nuk më ka lënë ta shoh djalin prej 2 vitesh

12:18 BOTA

E rëndë në një shkollë në Romë! Nxënësi sulmon mësuesen me sprej piper dhe thikë

Dua të lexoj më shumë lajme