Sekreti 5 mijëvjeçar i faraonëve/ 18 kafka zbulojnë gjurmë të vrasjeve rituale në Egjiptin e lashtë

Një zbulim i ri shkencor në Egjipt ka rikthyer në vëmendje një nga misteret më të errëta të historisë së faraonëve. Analizat moderne mjeko-ligjore të eshtrave 5 mijëvjeçare kanë zbuluar dëshmi të dëmtimeve potencialisht vdekjeprurëse në kafkat e njerëzve të varrosur pranë varreve mbretërore, duke përforcuar dyshimet se ata mund të jenë vrarë qëllimisht për të shoqëruar sundimtarët në jetën e përtejme.

Studimi, i publikuar më 5 tetor 2026 në revistën shkencore Frontiers in Environmental Archaeology, është realizuar nga studiuesja Roselyn Campbell, e Departamentit të Antropologjisë në Universitetin Purdue në Shtetet e Bashkuara.

Ajo rishqyrtoi 46 kafka të zbuluara në kompleksin e varrezave mbretërore Umm el-Qa'ab, në Abydos të Egjiptit të Sipërm. Rezultatet treguan se 18 prej tyre, ose rreth 39 për qind e kampionit të analizuar, kishin dëmtime të rënda në kokë, të shkaktuara në kohën e vdekjes ose shumë pranë saj.

Këto dëmtime përfshinin fraktura lineare të kafkës, si dhe plagë të shkaktuara nga mjete të mprehta. Në një rast u identifikua edhe një dëmtim depërtues në pjesën anësore të kokës, ndërsa në një tjetër një plagë e shkaktuar nga goditja me mjet prerës pranë syrit.

Sipas studiuesve, këto dëmtime mund të kenë shkaktuar humbje të menjëhershme të vetëdijes, hemorragji të brendshme dhe vdekje.

Një mister që nisi më shumë se një shekull më parë

Varret në fjalë ndodhen në Umm el-Qa'ab, një nekropol i lashtë në Abydos, ku u varrosën disa nga sundimtarët e parë të Egjiptit, gjatë Dinastisë së Parë, rreth viteve 3078–2900 para Krishtit.

Pranë varreve të mbretërve, arkeologët kishin zbuluar qindra varre më të vogla, ku preheshin zyrtarë të oborrit mbretëror, zejtarë dhe persona të tjerë që kishin shërbyer pranë sundimtarëve

A vriteshin për të shoqëruar faraonët në përjetësi?

Praktika që studiuesit po shqyrtojnë njihet si sakrificë e shoqëruesve mbretërorë. Ajo nënkuptonte vrasjen e personave që i shërbenin një sundimtari, në mënyrë që ta shoqëronin atë në botën e përtejme dhe të vazhdonin shërbimin edhe pas vdekjes.

Në disa kultura të lashta, kjo praktikë lidhej me besimin se njerëzit e afërt të mbretit do të vazhdonin të kishin të njëjtin rol në jetën pas vdekjes. Në raste të tjera, sakrifica shihej edhe si një demonstrim i pushtetit të sundimtarit.

Megjithatë, studiuesit theksojnë se nuk mund të përcaktohet nëse të gjithë personat e varrosur pranë mbretërve u vranë, nëse disa prej tyre pranuan të sakrifikoheshin apo nëse të tjerë u detyruan.

Një tjetër element interesant është se kjo praktikë duket se u zhduk gradualisht gjatë Dinastisë së Dytë, kur figurina dhe objekte simbolike mund të kenë zëvendësuar shërbëtorët e vërtetë në varret mbretërore.

Po ndodh...

16:59 FJALEKRYQI

Skemë kampionësh 10 nëntor

16:37 JETË

Dy “Qemalët” e mëdhenj që themeluan dy shtete, mbi rrënojat e një perandorie

16:25 POLITIKË

Reforma zgjedhore, ambasadorja e BE-së takon Gjiknurin dhe Bylykbashin: Afati është shumë i ngushtë, duhen rezultate konkrete

16:22 SHOWBIZ

Rrëfehet Aurela Gaçe: Për një cipë jetojmë...

16:15 SPORT

Partizani dhe Vllaznia në duelin më të pazakontë! Kryeqytetasit nuk dinë të fitojnë në shtëpi, as shkodranët në transfertë

15:57 BOTA

Katër orë bisedime mes Ukrainës, Rusisë dhe SHBA-së/ Çfarë ndodhi gjatë negociatave të paqes në Abu Dhabi

16:01 BOTA

Mesdheu në prag të një përplasjeje të re, Libia i hap rrugë marrëveshjes me Turqinë, Greqia ngre alarmin

15:57 BOTA

Italia po shkon edhe më djathtas/ A po i del Melonit një rival nga krahu ekstrem?

15:40 SPORT

Kompany drejt rikthimit në stol, trajneri i Bayernit pritet të jetë gati pas pushimit të kombëtareve

15:26 AKTUALITET

Vrasja e Ardian Nikulajt/ Nis gjyqi në Apel për portugezin Ruben Saraiva, kërkohet rrëzimi i burgimit të përjetshëm: Nuk ka prova që unë isha personi që qëlloi

15:09 POLITIKË

Veliaj kërkesë Sekretarit të Përgjithshëm të PS dhe SPAK-ut për të marrë pjesë në Asamblenë e PS-së

14:52 AKTUALITET

Viola Haxhiademi largohet nga drejtimi i KESH, ja kush emërohet

14:46 POLITIKË

“Sterilizimi”/ GJKKO rrëzon kërkesat e Beqajt për pushimin e çështjes dhe pavlefshmërinë e akteve

14:33 SPORT

Kombëtarja sfidon historinë kundër Finlandës, kuqezinjtë kanë bilancin kundër tyre në përballjet me finlandezët

Dua të lexoj më shumë lajme