Lajme flash
2026-08-22 16:24:00 / POLITIKË
Over 80 days of protests in Albania have not only had an impact on Tirana's boulevard, which was flooded by over 100,000 citizens on the most massive days.
They have killed fear and have also encouraged professionals, representatives of the middle class, people with knowledge who have understood that in an authoritarian state their opinion has no value. “Many of us have been silent, so it was time to stop being silent,” 212 architects, urban planners, planners, engineers, teachers, researchers and territorial development professionals have recently written in a petition to draw attention to the way in which the future of Albania is being built. At the heart of their concern lies the way in which Rama and a small handful of people close to him make decisions on architecture, urban planning and the development model.
"Our fundamental common issue is not only what is built, but who decides, on the basis of which planning instrument, through which legal procedure and in whose interest the decision is made"
says the statement, which calls for territorial planning to be returned to a public, scientific and democratic process that guides development, coordinates policies and manages conflicts over land use, while protecting the environment, cultural heritage, property rights and the long-term public interest.
But what is the difference with the period before the protests?
Në shkurt të këtij viti me një letër të hapur botuar në Lapsi.al, akritekti i njohur Astrit Nixha, me karrierë 30 vjeçare, i vlerësuar me disa çmime ndërkombëtare, drejtues mbi 20 vjet i studios Anarch në Prishtinë e Tiranë, ndërmorri një akt të rrallë për një shoqëri si kjo e jona. Karshi fenomenit poshtërues për arkitektët shqiptarë, të cilët janë përjashtuar de facto nga e drejta për të konkurruar për projekte të të rëndësishme arkitekturore, në një realitet ku në 10 vitet e fundit gati 100 përqind e ndërtesave publike e atyre private (me një ligj të pashkruar asnjë investitor nuk merr dot leje ndërtimi nëse për projektin arkitekturor nuk ka paguar një studio të përcaktuar nga Edi Rama personalisht), Astrit Nixha vendosi të dorëzojë licensën e tij të arkitektit si një akt dinjiteti dhe përgjegjësie profesionale e shoqërore. “Është refuzim i rolit të rremë brenda një shfaqjeje që vazhdon prej vitesh: shfaqja ku politika luan rolin e arkitektit, ekonomia luan rolin e urbanistit, kurse arkitekti shtyhet në fund si “vizatues”… Unë nuk e kam luksin të ndryshoj shoqërinë vetëm; askush nuk e ka. Por kam detyrimin të mos e mashtroj veten, të mos bëj sikur jam arkitekt në një sistem ku arkitekti trajtohet vetëm si dorë teknike”. shkruante atëherë Nixha.
Por ndonëse një masë e madhe profesionistësh ishin krejtësisht dakord me aktin e tij dhe shumë prej tyre i shkruan redaksisë sonë se solidarizoheshin me këto shqetësime, askush nuk doli ta bëjë këtë publikisht.
Ndërsa sot, revolucioni i flamingove duket se e ka vrarë përfundimisht frikën. 212 profesionistët e ndërtimit dhe urbanistikës kanë dalë hapur me emrër dhe mbiemër për të denoncuar drejtimin autokratik të këtij sektori nga Edi Rama.
“Vendimmarrja e cila është centralizuar dhe ka shkuar drejt Këshillit Kombëtar të Territorit (…) ka sjellë edhe përjashtimin e ekspertizës vendase dhe futjen e arkitektëve të huaj pa konkurs” ka shpjeguar për Citizens një nga firmëtaret e këtij peticioni Dorina Musai. Po për të njëjtën media arkitekti Fjoralb Shehi, gjithashtu firmëtar ka deklaruar se një prej shkaqeve që i ka afruar profesionistët është ndjenja e pafuqisë përballë mënyrës së marrjes së vendimeve. “Jemi ndjerë të pafuqishëm përballë të gjithë kësaj vendimmarrjeje dhe e kemi parë shumë alarmuese mënyrën sesi po merren të gjitha këto vendime”, ka theksuar ai Shehi. Target i reagimit të tyre ka qenë edhe libri “Albanian Files” ku Edi Rama u mundua të grupojë të gjitha punët e star arkitektëve ndorkombëtarë përmes të cilëvë ai u përcakton kullat dhe resortet klientëve të tij ndërtues.
“Prestigji i autorit të projektit nuk mund të zëvendësojë ligjshmërinë, transparencën dhe cilësinë e tij. Çdo projekt me ndikim territorial duhet të vlerësohet nga procesi që e prodhon, ndikimi që krijon dhe interesi që përfaqëson”
thuhet në deklaratë.
Urban planner Greta Disha considers the debate created after "The Albanian Files" an opportunity to bring attention back to the way the territory is developed.
"I'm not surprised that in 'The Albanian Files', the government proudly presents them," says Disha, adding that local architects have been positioned increasingly weakly.
So this intellectual reaction, very valuable for one of the most centralized sectors where autocratic tendencies are clearly visible, goes beyond architecture and urban planning. It is a clear act of awakening that has protested Albanian society. One of its undeniable benefits is that professionals have started to speak out. The government has lost the power to punish them with silence. The fruit of this new situation is the petition of 212 of them./ Citizens
Po ndodh...
The power of vanity! The protest broke the "magic" of Rama and Berisha
Nga Indrit Gjyzeli
ide
receta Alfa
TRENDING 
shërbime
- POLICIA129
- POLICIA RRUGORE126
- URGJENCA112
- ZJARRFIKESJA128