Grenlanda dhe Antarktida kanë humbur 12.5 trilionë tonë akull që nga viti 1979

Grenlanda dhe Antarktida kanë humbur gjithsej rreth 12.5 trilionë tonë akull që nga viti 1979, duke kontribuar në rritjen e nivelit global të detit me rreth 3.2 centimetra, sipas një studimi të ri.

Analiza, e cila bashkon të dhëna satelitore të mbledhura për më shumë se 40 vjet, tregon se humbja e akullit është përshpejtuar ndjeshëm gjatë dekadave të fundit, veçanërisht që nga vitet 1990.

Sipas studiuesve, një nga faktorët kryesorë është ngrohja e oqeaneve, e cila shkakton shkrirjen e akullit nga poshtë dhe në skajet e akullnajave, duke përshpejtuar derdhjen e tyre drejt detit.

Të dhënat për Antarktidën janë mbledhur që nga viti 1979, ndërsa për Grenlandën që nga viti 1972. Sipas analizës, shtresat e akullit ishin relativisht të qëndrueshme gjatë viteve 1970, 1980 dhe fillimit të viteve 1990, përpara se humbja të fillonte të përshpejtohej. Rritja më e theksuar është regjistruar pas vitit 2010.

Studimi vlerëson se rreth 84 për qind e humbjes së akullit lidhet me rritjen e derdhjes së akullit në oqeane, ndërsa 16 për qind vjen nga proceset që ndodhin në sipërfaqen e shtresave të akullit.

Ujërat më të ngrohta të detit ndikojnë në shkrirjen e akullit në pjesët e poshtme dhe në skajet e akullnajave. Në Grenlandë, për shembull, akullnaja Jakobshavn po tërhiqet me një shpejtësi që, sipas studimit, mund të arrijë deri në 50 metra në ditë.

Humbja e akullit që nga viti 1979 ka ndikuar në rritjen e nivelit global të detit me rreth 3.2 centimetra. Shkencëtarët paralajmërojnë se edhe rritje relativisht të vogla të nivelit të detit mund të kenë pasoja të konsiderueshme për zonat bregdetare.

Humbja e akullit u ngadalësua gjatë periudhës 2020–2023, por studiuesit theksojnë se kjo lidhej me kushte afatshkurtra atmosferike dhe nuk përbënte domosdoshmërisht një ndryshim të trendit afatgjatë. Reshjet e larta të borës në Antarktidën Lindore kompensuan një pjesë të humbjeve, ndërsa verat më të buta në Grenlandë reduktuan shkrirjen në sipërfaqe.

Studimi, i publikuar në revistën shkencore Scientific Data, thekson se shtresat e akullit reagojnë ndaj ndryshimeve klimatike me një vonesë prej disa dekadash. Për këtë arsye, studiuesit vlerësojnë se humbja e akullit mund të vazhdojë edhe nëse ngrohja globale vihet nën kontroll.

Po ndodh...

18:43 SONDAZH

Sondazh

18:38 POLITIKË

Erion Veliaj del nga qelia, shtrohet në një spital privat sepse ka thyer këmbën

18:36 POLITIKË

BE-ja i përgjigjet Albin Kurtit dhe Edi Ramës për vendimin e Hagës: Tregoni përmbajtje!

18:29 KOSOVA

Kurti udhëton drejt New Yorkut, zbulohet axhenda

18:15 TRENDING

Kompania “Anthropic” zgjeron përdorimin e inteligjencës artificiale në shkencat e jetës

17:59 POLITIKË

“SPAK bëj gati prangat!”/ 111 ditë revoltë, protestuesit sot sërish në shesh

17:34 BOTA

“Kërcënimet janë shtuar”/ Macron: Sulmet hibride ruse nuk do të mbeten pa përgjigje

17:04 BOTA

Kaos, përleshje dhe të shtëna në ajër në Ceuta, policia spanjolle nis zhvendosjen e mijëra emigrantëve

16:56 FJALEKRYQI

Skemë kampionësh 18 shtator

16:50 BOTA

Presidentja e KE tur në Ballkan, Von der Leyen shmang Serbinë dhe Bosnjen nga axhenda

16:11 SPORT

Ishte opsion për Shqipërinë, por Mehmeti i “rreh” zemra për SHBA: Emocion t’i shikoja në Botëror

16:03 FJALEKRYQI

Skemë kinofjalëkryq 18 shtator

16:01 AKTUALITET

Beteja për Aeroportin e Vlorës, Behgjet Pacolli: Më vjen keq që dëmi do rëndojë në xhepat e shqiptarëve, jo atyre që e shkaktuan

15:44 KOSOVA

"Nuk të takon ta paragjykosh çështjen ndaj tij", avokati i Thaçit i përgjigjet Marta Kos

Dua të lexoj më shumë lajme