Norvegjia ka një mbret të ri, kush është Haakon VIII dhe polemikat për bashkëshorten e tij

28 August 2026, 23:04 / BOTA ALFA PRESS
Norvegjia ka një mbret të ri, kush është Haakon VIII dhe

Mbreti Haakon VIII ka marrë fronin e Norvegjisë pas vdekjes së babait të tij, Harald V, duke nisur një kapitull të ri për monarkinë norvegjeze. Ai është mbreti i katërt që drejton monarkinë moderne norvegjeze, e rikthyer në vitin 1905 pas pavarësisë të vendit nga Suedia.

Në detyrat e tij të para si monark, Haakon drejtoi një mbledhje të jashtëzakonshme të kabinetit, ku shpalli titullin e tij mbretëror dhe vendosi të vazhdojë me moton e babait të tij: “Gjithçka për Norvegjinë”.

Haakon trashëgon një kurorë që gëzon ende mbështetje të gjerë në shoqërinë norvegjeze, por edhe një familje mbretërore që vitet e fundit është përballur me polemika dhe skandale. Mbreti Harald V ishte jashtëzakonisht i dashur nga norvegjezët dhe popullariteti i tij u dëshmua edhe nga reagimet e forta emocionale të qytetarëve para dhe pas vdekjes së tij.

Për Haakonin, sfida kryesore do të jetë ruajtja e këtij besimi.

Si princ i kurorës, Haakon kishte punuar për vite me të atin dhe në periudhën e fundit kishte marrë gjithnjë e më shumë përgjegjësi, duke shërbyer shpesh si regjent kur Harald ishte i sëmurë ose nuk mund të ushtronte detyrat mbretërore. Vetë Harald V e kishte vlerësuar djalin si personin e duhur për të vazhduar punën e tij.

Historiani norvegjez Trond Noren Isaksen e përshkruan Haakonin si një figurë më të rezervuar se babai i tij. Harald njihej për karizmën dhe sensin e humorit, ndërsa Haakon është më i qetë dhe më analitik. Megjithatë, vitet e fundit ai është shfaqur më i çlirët dhe ka treguar më shumë nga personaliteti i tij.

Haakon lindi në vitin 1973 dhe është fëmija më i vogël i mbretit Harald V dhe mbretëreshës Sonja. Ai u bë princ i kurorës në moshën vetëm 17-vjeçare, pas vdekjes së gjyshit të tij, mbretit Olav V, në vitin 1991.

Ndryshe nga shumë anëtarë të familjeve mbretërore evropiane, Haakon u arsimua fillimisht në shkolla publike në Norvegji. Më pas shërbeu për katër vjet në marinën norvegjeze dhe në vitin 1995 u diplomua në Akademinë Detare Norvegjeze. Në vend që të ndiqte gjurmët e babait dhe gjyshit të tij dhe të studionte në Oksford, ai shkoi në Kaliforni, ku studioi shkenca politike në Universitetin e Berkeley-t.

Jeta e tij personale u bë veçanërisht e rëndësishme për imazhin modern të monarkisë norvegjeze. Në vitin 1999, Haakon takoi Mette-Marit Tjessem Hoiby në një festival muzikor në Kristiansand. Marrëdhënia e tyre shkaktoi debat të madh në Norvegji, pasi Mette-Marit ishte një nënë beqare dhe kishte një të kaluar që u konsiderua e pazakontë për bashkëshorten e ardhshme të mbretit.

Çifti u përball me kritika të forta edhe për faktin se bashkëjetuan para martesës. Disa kritikë madje paralajmëruan se lidhja mund të dëmtonte rëndë monarkinë. Por Mette-Marit fitoi gradualisht simpatinë e publikut dhe martesa e tyre në vitin 2001 u shndërrua në një simbol të ndryshimit të monarkisë norvegjeze dhe përshtatjes së saj me shoqërinë moderne.

Haakon dhe Mette-Marit kanë dy fëmijë së bashku, princeshën Ingrid Alexandra dhe princin Sverre Magnus. Ingrid Alexandra, 22 vjeçe, bëhet tashmë princeshë e kurorës dhe trashëgimtare e fronit.

Megjithatë, fillimi i mbretërimit të Haakon VIII vjen në një moment të vështirë për familjen mbretërore. Bashkëshortja e tij, Mette-Marit, është përballur me kritika për lidhjet e saj të së kaluarës me Jeffrey Epstein, ndërsa djali i saj nga një marrëdhënie e mëparshme, Marius Borg Hoiby, është dënuar për përdhunim në një proces të ndjekur publikisht. Høiby e ka apeluar vendimin.

Çështja është bërë edhe më e ndjeshme sepse një prej grave në çështjen gjyqësore u përdhunua në pronën e Haakonit në Skaugum, pranë Oslos. Familja mbretërore ka theksuar vazhdimisht se Hoiby nuk është anëtar i familjes mbretërore dhe nuk ka status mbretëror.

Pak para nisjes së gjyqit të Hoiby-t, u publikuan dokumente që tregonin kontaktet e shpeshta të Mette-Marit me Jeffrey Epstein. Ajo më pas kërkoi falje dhe pranoi se kishte treguar gjykim të dobët, duke thënë se do të kishte dashur të mos e kishte takuar kurrë.

Situata u rëndua më tej nga gjendja shëndetësore e Mette-Marit. Ajo ishte diagnostikuar me fibrozë pulmonare në vitin 2018 dhe, vetëm dy ditë pas përfundimit të gjyqit të djalit të saj, iu nënshtrua një transplanti të mushkërive. Mjekët kanë bërë të ditur se stabiliteti i plotë i gjendjes së saj nuk mund të vlerësohet deri pas një viti nga transplanti.

Për Haakonin, kjo do të jetë një periudhë veçanërisht e vështirë. Ai duhet të mbështesë bashkëshorten e tij ndërsa njëkohësisht merr përgjegjësinë e plotë për monarkinë dhe përpiqet të ruajë besimin e publikut.

Ekspertët mbretërorë në Norvegji besojnë se mënyra se si Haakon dhe familja e tij do t’i trajtojnë këto çështje do të jetë vendimtare. Transparenca dhe komunikimi i drejtpërdrejtë me publikun mund të jenë veçanërisht të rëndësishme për të shmangur spekulimet.

Megjithatë, mbështetja për monarkinë norvegjeze mbetet përgjithësisht e fortë. Haakon ka kaluar pjesën më të madhe të jetës së tij duke u përgatitur për këtë moment dhe ka ushtruar gradualisht më shumë përgjegjësi gjatë viteve të fundit.

Po ndodh...