Lajme flash
Prestigjiozja gjermane "Berliner Zeitung" shkrim për Protestën: Rama dhe Berisha e kanë trajtuar Shqipërinë, si pronën e tyre!
2026-08-25 11:07:00 / POLITIKË
Shqipëria e re shkëlqen në diell, ndërsa e vjetra ndryshket dalëngadalë. Mes një kompleksi të ri apartamentesh luksoze, ende nën konstruksion, dhe rrënojave që po shemben në territorin e ish-stacionit të trenit të kryeqytetit, shtrihet Bulevardi i Ri. Në trotuarin përballë ndërtesës së re qëndron një autoblindë e kohës së komunizmit. E lyer me ngjyra, ajo duket si një brumbull shumëngjyrësh.
Demonstruesit e parë mblidhen pranë autoblindës edhe përpara se të nisë protesta. Grupe shqiptarësh nga diaspora, gjatë muajit gusht dhe sezonit të pushimeve, duan të protestojnë së bashku me organizata vendase kundër një projekti ndërtimi që ka përçarë Shqipërinë dhe ka tërhequr vëmendjen e mediave amerikane. Shumë prej tyre mbajnë nën sqetull pankarta me flamingo prej kartoni. A janë ato simboli i kësaj lëvizje? Mediat flasin për “Revolucionin e Flamingove” në Shqipëri.
Dhëndri i presidentit amerikan dhe investitori Jared Kushner njoftoi në vitin 2024 planet për një resort luksoz në bregdetin shqiptar. Në ishullin e Sazanit dhe në lagunën e Nartës, përballë tij, pranë Zvërnecit në jug të Shqipërisë, parashikohet të ndërtohet një kompleks ekskluziv me vlerë më shumë se një miliard euro, i destinuar për mijëra vizitorë.
Ligatina është habitat për deri në 4 mijë flamingo dhe është zonë e mbrojtur. Në kushte normale, kjo do të mjaftonte për ta ndalur projektin e Kushnerit. Por në fillim të vitit 2025, parlamenti në Tiranë miratoi një ligj që lejonte projekte ndërtimore të investitorëve të mëdhenj, si Kushner, edhe në zona të mbrojtura.
Protesta civile, e cila që prej fundit të majit ka nxjerrë çdo ditë njerëz në rrugë, nuk lidhet vetëm me shqetësimin për mjedisin. Në qendër janë edhe dyshimet për veprimtari kriminale dhe çështja e përgjegjësisë.
Prokuroria e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) po heton biznesmenin shqiptar me banim në Miami, Artur Shehu. Ai dyshohet se ka falsifikuar dokumente pronësie për toka në Zvërnec, me qëllim që t’ua shiste ato më pas kompanive të tjera për projektin e Kushnerit.
Që prej qershorit, SPAK e dyshon atë se ka përdorur transaksione të pasurive të paluajtshme, si ato në Zvërnec, për të pastruar para të ardhura nga trafiku i kokainës. Në fillim të gushtit, Wall Street Journal publikoi një artikull që mund t’i shkaktojë probleme Kushnerit edhe në Shtetet e Bashkuara.
Sipas raportimeve, banorët e fshatit i kishin dërguar në vitin 2024 një letër kompanisë së Kushnerit, Affinity Partners. Në të, ata pretendohet se e kishin informuar investitorin për konfliktin e tyre ligjor me Shehun lidhur me tokat. Kjo nuk është ende provë se dhëndri i Trumpit e dinte për problemet e pronësisë në Zvërnec. Megjithatë, duket se ai nuk është përpjekur të hetojë më tej këto paralajmërime.
Aktivistja pas protestave
Aktivistja Sidorela Vatnikaj parkon skuterin e saj elektrik jo shumë larg ish-stacionit të trenit, i cili u mbyll në vitin 2013. Ajo ka ende kohë për një ekspres përpara se të nisë protesta. 27-vjeçarja do të mbajë një fjalim në skenë.
Ajo nuk ndalet gjatë te Jared Kushner dhe bashkëshortja e tij, Ivanka. Vajza e Trumpit e përshkroi ishullin e Sazanit në një podcast në maj si “ishull privat”. Në Shqipëri, deklarata e Ivankës u interpretua nga shumë njerëz sikur ajo e konsideronte Sazanin pronë të saj.
Indinjata që shkaktoi kjo deklaratë, së bashku me përdorimin e forcave private të sigurisë në rrethimin e kantierit kundër protestuesve, ndezën protestat në fund të majit.
“Është paksa e frikshme që pas këtij projekti qëndrojnë pjesëtarë të familjes më të fuqishme në botë”, thotë Vatnikaj. “Por ne nuk kemi asgjë kundër Kushnerit apo Ivankës.”
Ajo shpjegon pse protestuesit e flamingove nisen nga zona pranë ish-stacionit të trenit, përpara se të marshojnë drejt Sheshit Skënderbej dhe më pas drejt Parlamentit.
Për projektin luksoz të ndërtimit, një lagje e tërë do të duhej të zhdukej. “Banorët praktikisht u dëbuan nga shtëpitë e tyre”, thotë Vatnikaj. Sipas saj, në Shqipëri ndërtohet për të pasurit, pa marrë parasysh popullsinë e zakonshme.
Ajo ankohet se ligji dhe rregullat kanë pak peshë kur njerëz të fuqishëm, të lidhur me kryeministrin, realizojnë projektet e tyre.
Edhe autoblinda e lyer me ngjyra ka një vlerë simbolike. “Komunistët dërguan tanke të tilla në Tiranë në vitin 1991 për të frikësuar demonstruesit”, thotë aktivistja.
Protestuesit kërkojnë dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama.
Rama ishte kryetar i Bashkisë së Tiranës nga viti 2000 deri në vitin 2011. Ai u bë i njohur ndërkombëtarisht për pikturat e tij, përpara se të bëhej politikan lokal dhe më pas kryeministër. Që prej vitit 2013, ai është në mandatin e tij të katërt qeverisës.
Një artist si drejtues shteti: Europa e shikonte me habi Shqipërinë. Pas rënies së komunizmit në vitin 1991, vendi për një kohë të gjatë konsiderohej një nga vendet më të varfra dhe më të prapambetura të Europës, në kufijtë e anarkisë.
Gjatë kohës si kryetar bashkie, Rama urdhëroi lyerjen me ngjyra të fasadave të pallateve në Tiranë. Qëllimi ishte t’i bënte ato më tërheqëse. Disa thonë se Rama e ka formësuar Tiranën si një prej vizatimeve të tij, sipas shijes personale. “Që prej vitit 2013, ai po e bën këtë me të gjithë vendin”, thotë Vatnikaj.
Me socialistët e Edi Ramës, prej vitit 2013 vendin e qeveris partia pasardhëse e Partisë Komuniste të diktatorit Enver Hoxha. Para kësaj, ajo kishte alternuar pushtetin me demokratët opozitarë të Sali Berishës.
Për aktivisten, të dyja partitë vazhdojnë traditën e aparatit të pushtetit komunist. “Ata e trajtojnë vendin sikur të ishte pronë e tyre”, thotë ajo.
Edhe Berisha ka mbështetur prej kohësh projektin e Kushnerit.
Një libër arkitekture i botuar në korrik nga një shtëpi botuese zvicerane e ka shtuar zemërimin e kundërshtarëve të qeverisë, si Vatnikaj. Libri, me një parathënie të Ramës, përshkruan punën e studiove ndërkombëtare të arkitekturës në Shqipëri dhe lavdëron bashkëpunimin e tyre me qeverinë.
Në libër përmendet se qeveria e Ramës kishte kërkuar që në vitin 2022 arkitektë për një projekt të madh hotelerie në zonën e mbrojtur pranë Zvërnecit. Projekte të tilla ndërtimore ishin të paligjshme në Shqipëri deri në ndryshimin e ligjit në vitin 2025.
“Rama me sa duket nuk e kishte problem që të bëhej publike se sa pak e respektonte ligjin. Përndryshe nuk do ta kishte shkruar parathënien”, shprehet e revoltuar Vatnikaj.
Ngjitja e Ramës dhe kritikat ndaj tij
Vatnikaj ishte pjesë e një lëvizjeje kundër gentrifikimit të Tiranës shumë kohë përpara protestave të flamingove. Ajo kritikon lidhjet e socialistëve dhe akuzon Ramën se po përpiqet t’i bëjë qejfin presidentit amerikan.
“Ne jemi i vetmi vend në Europë që i kemi dhënë Kanye West një skenë dhe qeveria jonë madje ka paguar edhe për këtë”, thotë Vatnikaj.
Këngëtari amerikan Ye, i cili është përballur me polemika për deklaratat e tij antisemitike dhe për afërsinë me lëvizjen MAGA të Trumpit, dha një koncert në Tiranë në korrik.
Qeveria shqiptare vendosi më shumë se katër milionë euro nga fondi rezervë, i parashikuar për zjarret në pyje dhe fatkeqësi të tjera, si garanci financiare për koncertin. Rama e cilësoi këtë shpenzim si “investim”.
A po flet Vatnikaj për të njëjtin Edi Rama që paraqitet mirë në samitet e NATO-s dhe BE-së? Atlete të bardha të veshura me kostum janë një nga shenjat dalluese të kryeministrit energjik.
Ekonomia e vendit është rritur ndjeshëm vitet e fundit. Sidomos falë industrisë së ndërtimit, Shqipëria nuk është më një nga vendet më të varfra të Europës. Vendi ka arritur një nivel modest mirëqenieje. Procesi i anëtarësimit në BE po ecën përpara.
Mijëra shqiptarë u larguan në vitet ’90 me anije të mbipopulluara drejt Italisë. Pamjet e varfërisë së tyre u përhapën në të gjithë botën. 36 vjet më vonë, Shqipëria është e panjohur.
Protestuesit marshojnë përmes fasadave të ndriçuara dhe reklamave dixhitale drejt Sheshit Skënderbej. Shqiptarët nga diaspora mbajnë në pankarta emrat e qyteteve ku jetojnë në Zvicër dhe në vendet e BE-së.
Inxhinieri Ledjamo Cela, nga Berlini, mban një kapele bejsbolli për t’u mbrojtur nga dielli i fortë i gushtit.
Kur pyetet për ndryshimet në vend, kullat prej xhami dhe zinxhirët ndërkombëtarë që janë shfaqur në Tiranë, ai përgjigjet me sarkazëm: “Po, këtu gjithçka është bukur. Por jo për të gjithë.”
Sipas tij, një shtresë e vogël po pasurohet gjithnjë e më shumë. Të rinjtë shqiptarë me arsim të mirë, si ai, vazhdojnë të largohen jashtë vendit sepse mungojnë vendet e punës.
“Kryeministri ynë po e shet vendin, në vend që ta zhvillojë”, thotë shqiptari nga Berlini.
A nuk ka të drejtë qeveria kur nuk u vendos pengesa investitorëve të mëdhenj si Jared Kushner? Investime të tilla mund të krijojnë vende pune.
“Askush nuk është kundër investimeve. Por të gjithë duhet t’u përmbahen rregullave”, thotë ai. Sipas tij, është detyrë e qeverisë të sigurojë që edhe një marrëveshje me një pjesëtar të familjes Trump të jetë e drejtë.
Një vend mes zhvillimit dhe pabarazisë
Mijëra demonstrues marshojnë si një turmë e gëzuar drejt Parlamentit. Ndërsa Sidorela Vatnikaj dhe të tjerë bërtasin në podium deri sa u ngjirret zëri, një flamingo i madh plastik kalon dorë më dorë mbi kokat e protestuesve.
Një shqiptare që jeton në Gjenevë bën shaka. Vetëm 30 vjet më parë, njerëzit do të kishin nxjerrë armët, si në trazirat e vitit 1997.
“Ky është Shqipëria e re”, thotë ajo.
Afrim Krasniqi ulet në zyrën e tij disa ditë pas protestës dhe mendon për vendin e tij. Drejtori i Institutit të Studimeve Politike e sheh padurimin e popullsisë si një pritje të gjatë përpara asaj që ai e quan “normaliteti europian”.
Të rinjtë shqiptarë krahasohen me bashkëmoshatarët e tyre në vendet e BE-së. Vështirësitë e viteve ’90 po zbehen në kujtesën e tyre.
“Njerëzit janë të paduruar”, thotë ai.
Sipas tij, mënyra postkomuniste e Edi Ramës për të qeverisur me dorë të fortë nuk i përshtatet më kohës.
“Përballë partnerëve të tij perëndimorë ai paraqitet si një njeri i kulturuar. Në Shqipëri fyen këdo që e kundërshton”, thotë Krasniqi.
Edhe ai vetë është përballur me sulmet publike të Ramës.
“Ai është tallur publikisht me mua”, thotë ai.
Shumë shqiptarë, sipas tij, janë lodhur nga “shpëtimtari me atletet e bardha”. “Ata duan një kryeministër normal, që respekton ligjin”, thotë ai. Por, sipas politologut, Rama nuk mund t’ua ofrojë këtë.
Sipas tij, kryeministri ka krijuar një sistem patronazhi. Njerëzit me ndikim dhe pasuri marrin akses në toka dhe poste dhe kanë dorë të lirë për projektet e tyre. Në këmbim, mediat e tyre raportojnë në mënyrë pozitive dhe sigurojnë mbështetje elektorale për socialistët.
Tani, sipas Krasniqit, Rama po përdor të njëjtat metoda për të fituar favorin e familjes Trump.
“Besoj se, nëse ai nuk do të ishte më në detyrë, do të duhej të përballej me një proces gjyqësor për korrupsion”, thotë ai.
Rama, megjithatë, nuk mendon për dorëheqjen dhe vazhdon ta mbështesë projektin e diskutueshëm në Zvërnec.
Pas përfundimit të sezonit të pushimeve mund të ketë protesta të reja masive në vjeshtë.
“Kjo krizë nuk do të përfundojë për tre apo katër muaj”, parashikon analisti.
Në zonën e mbrojtur rritet rezistenca
Disa ditë pas protestës në Tiranë, ambientalisti Kosta Xhaho drejton makinën e tij fuoristradë në zonën pranë Zvërnecit, rreth 100 kilometra në jug të kryeqytetit.
“Këtu fillon toka e Kushnerit”, thotë ai.
Rruga e asfaltuar përfundon te pishat e para. Më tej nis një rrugë e vështirë. Që prej fillimit të punimeve në maj, ajo është futur rreth shtatë kilometra brenda zonës së mbrojtur dhe gjarpëron si një shirit gri rreth lagunës së Nartës.
Aktivisti i organizatës mjedisore PPNEA ndalon vazhdimisht makinën dhe ngjitet në kodrat e mbuluara me hala pishe. Nga aty mund të shohë lagunën.
Përmes dylbive, ai sheh flamingot me këmbët e tyre të gjata duke ecur në baltën e lagunës. Çafkat e bardha fluturojnë drejt vendeve të tyre të folezimit. Në një moment, ai duhet të frenojë. Një breshkë e vogël kalon ngadalë mbi gurë.
Xhaho tregon se ka marrë qindra kërkesa nga gazetarë në të gjithë botën. Të gjithë duan të shohin “tokën e Kushnerit”.
Xhaho është rritur në Zvërnec. Si fëmijë, ai shkonte me të atin për të peshkuar në lagunë. “Sigurisht që peshqit e vegjël i lija gjithmonë të lirë”, tregon ai.
Më vonë, si vullnetar, ai u angazhua për mbrojtjen e foleve të breshkave gjatë sezonit të shumimit.
Parajsa e fëmijërisë së tij tashmë është dëmtuar nga punimet e para për projektin hotelier. Pisha shumëvjeçare janë prerë për t’i hapur rrugë mjeteve të ndërtimit.
Një kanal që lidh lagunën me detin e hapur është mbushur pjesërisht me rërë. Tani niveli i ujit në lagunë po ulet.
Sipas informacioneve të Xhajos, në vjeshtë pritet të rikthehen buldozerët.
Ose toka e vendlindjes së tij do të zhduket nën një pallat gjigant, ose flamingot do ta ndryshojnë fatin e saj./ Përshtati në shqip Alfapress.al
Po ndodh...
The power of vanity! The protest broke the "magic" of Rama and Berisha
Nga Indrit Gjyzeli
ide
top
receta Alfa
TRENDING 
shërbime
- POLICIA129
- POLICIA RRUGORE126
- URGJENCA112
- ZJARRFIKESJA128