Lajme flash
Ben Blushi: Why are new Albanian films so ugly?
2026-09-06 11:02:00 / JETË
In the new films, there is no adventurer you can follow for two hours straight. No script is dystopian, that is, shocking, but a tearful realism that believes that the change of the world will come from the village.
I also loved Kinostudio for personal reasons.
The first Albanian film festival was won by a film that my father made for me.
Perhaps because of this weakness, Kinostudio's films made me laugh even when they were weak.
Despite its ideological limitations, Kinostudio played its role: it entertained us for 50 years.
But even when they made slanderous films, the directors of that time had an excuse: communism did not allow them to create more daring works.
Degenerates, speculators, merchants, divorcees, the rich, immigrants, maniacs, delirious people and the mentally ill could not be characters of Kinostudio. Hoping to see a new cinema, I went to the beautiful Film Festival these days and was amazed.
Just like in the days of Kinostudio, most films in recent years are shot in the countryside.
But at that time, more than 50 percent of the population lived in the countryside. Everything we ate was produced there, and with this food surplus, young people worked in the fields and factories.
Of course, the cinema of that time was weighed down by ideological grammar: less countryside, less city, and a lot of war that took place in the countryside. That's why most old films were not shot in cities.
But while I can guess the reasons of the directors of those years, I don't understand why today's directors love the countryside so much.
The decor of their films resembles a photograph hanging on the walls of a cooperative. Crooked streets, beat-up vans, motorcycles without engines, a straw mill, a café that doubles as a bus stop, classrooms with toothless students, brandy, cigarettes, cironka, pickles, ugly people, vulgar language, geese, roosters, and underfed donkeys that seem to carry all the troubles of our capricious nation on their backs.
The film is a supermarket filled with village products. And since nothing happens in the village at night, the events of the new films take place only during the day.
But by the time you realize what's happening, more than half of the film has passed, filled with meaningless dialogue, with canals, wells, agricultural tools, and cows appearing on screen when you least expect it.
The window of the peasant's house does not open so that we can see his beautiful wife drying her hair, but the head of a mule with scythes. I myself love the countryside very much, but I don't understand why Albanian filmmakers love it so much.
Maybe they think that destruction, ugliness, brandy, tobacco, calloused hands, and a zootechnical landscape sell better in the West.
E kanë gabim. Filmat më të mëdhenj të botës nuk janë xhiruar në fshat. Marlon Brando dhe Robert De Niro nuk kanë luajtur kurrë rolin e një fshatari dhe nëse do e bënin nuk do ishin ata që janë.
Fshatar ka qenë vetëm Zapata por edhe ai e bëri revolucionin meksikan që të shkonte në qytet.
Kinemaja është produkt i qytetit.
Në kohën kur fshati vendoste për punët e botës nuk kishte kinema. Goodfellas nuk ka asnjë fshatar, Taxi Driver i jep taksisë në Neë Jork, Pulp Fiction i përbuz fshatarët, kurse neorealistët italianë ndryshuan kinemanë kur e nxorrën kameran nga fshati dhe filluan të xhirojnë dramat e qytetit.
Edhe mafiozët e bukur të Godfather ishin qytetarë amerikanë që i përdornin fshatarët sicilianë për të vrarë njëri- tjetrin në ditëlindjen e mamit. Netflix sot nuk bën filma për jetën në fshat me përjashtim të rasteve kur kriminelët fshihen aty për t’ju mbrojtur policisë që edhe ajo vjen nga qyteti duke i rënë borive të civilizimit.
Filmat e rinj shqiptarë duket sikur kanë urrejtje për qytetin. Tirana ku jetojnë një milion banorë shfaqet vetëm si karburant furgonash që nisen me një urgjencë të ngadaltë në drejtim të fshatit, në kafenetë ku kalojmë kohën çdo ditë nuk hyn asnjë fshatar, që natyrisht nuk shkon as në plazhet ku ka gjallëri, stil, lluks, rini dhe zhveshje.
Më shumë femra me rrobabanjo ka pasur në filmat e Kinostudios sesa në filmat e sotshëm.
Të merr malli të shohësh një trotuar, një hotel modern, xhama, pasqyra, vitrina, monopatina, banka, burra me kostum, gra mbi taka, kërcim, jetë nate, djem dhe vajza që harbojnë dhe krijojnë aksion, pra vrapojnë pas jetës së përditshme më shumë se fshatarët tanë të dashur.
Për fat të keq asnjë film i ri nuk ka as aksion, as shpejtësi dhe as aventurë.
Kinemaja plotëson nevojën e njerëzve të zakonshëm për t’u frymëzuar nga njerëz të jashtëzakonshëm.
Sipas kutit të vet ideologjik edhe Kinostudio prodhoi një kategori heronjsh të jashtëzakonshëm.
Ata ishin partizanët. Ata vrisnin, vidhnin armë, vinin bomba, hidhnin në erë makina, i përdornin uniformat gjermane si kostume dasme dhe nganjëherë bënin edhe dashuri.
Në një kuptim ata janë kaubojsat e kinemasë tonë. Në krahasim me fshatarët e filmave të sotshëm partizanët ishin shumë aventurierë dhe pa diskutim shumë më të bukur.
Kurse në filmat e rinj nuk ka asnjë aventurier që mund ta ndjekësh nga pas dy orë rresht. Asnjë skenar nuk është distopik, pra shokues, por një realizëm qaraman që beson se ndryshimi i botës do vijë nga fshati.
Edhe vetë fshatarët, kremi i kosit të kinemasë sonë, po të kishin mundësi të zgjidhnin do thoshin aman nuk duam më filma me fshat.
Kjo lloj kinemaje pa aventura luan vetëm një funksion: ju kursen fshatarëve ilacet e gjumit.
Por për fat të keq ajo nuk merr në qafë vetëm fshatarët e shkretë por në rradhë të parë aktorët.
Aktorët janë një histori më vete.
Edhe kur janë të bukur, rregjisorët i rrudhin, i plakin, i kërrusin, i veshin keq, i mbulojnë me thinja dhe i bëjnë të hanë domate, të pinë raki dhe të qelben nga cigaret pa filtër.
Kinemaja i përdor shëmtirat më pak se çdo sektor tjetër i shoqërisë. Ajo është pasarela e njerëzve të këqinj që duhet të jenë patjetër të bukur. Nuk njoh ndonjë aktor të madh që të jetë i shëmtuar, por edhe kur qëllon ai është një talent i madh. Kurse kinemaja jonë i ka shumë qejf njerëzit e shëmtuar. I shëmtuari kalon vetingun, i bukuri pret ndryshimin e horoskopit artistik.
Megjithatë aktoret femra janë viktimat më të mëdha të manisë së rregjisorëve për të shëmtuar personazhet e tyre.
Rregjisorët nuk lejojnë asnjë femër të pispilloset, të lyhet, të veshë një fustan seksi, t’i japë një makine të re, të shkojë në punë dhe të bëjë jetë nate.
Gratë nëpër filmat e rinj kanë vetëm një rol: të duken si burra. Ato janë të ngrysura, me zë të trashë, mallkojnë pa pushim, qajnë para dreke, pinë raki dhe nuk dinë të puthin. Edhe kur bëjnë seks kjo ndodh nëpër stane, në sedilje të grisura ose në furgona të ndyrë.
Dashuria e filmave të rinj është një akt fizik i pështirë që nuk ngrihet dot as në nivelin e filmave jugosllavë që ishin të mbushur me seks të dhunshëm, zakonisht pas drekës.
Nuk e di për cfarë arsyesh, shumica aktorëve që zhubrosen në shkurret e fshatrave tona janë nga Kosova. Kosovarët luajnë rolin e fshatarëve nga Librazhdi, nga Miloti apo nga Berati.
Kjo është një mesele më vete që i zbon njerëzit nga kinematë, prandaj filmat e rinj nuk shesin asnjë biletë. Kush do rrinte një orë e gjysëm në kinema për të mos kuptuar asnjë fjalë.
Unë vetë i kuptoj kosovarët kur flasin, i pëlqej shumë kur këndojnë, por nuk i kuptoj fare në film.
Kosovarët kanë një kinema eklektike e cila duket sikur ka dalë nga librat e Anton Pashkut, një shkrimtari të talentuar që shpjegon në tre faqe si punon galexhanti i banjos.
Kinemaja e Kosovës është një zymtësi pa mbarim. Njëlloj si vaji dhe kripa, kësaj gjelle i mungojnë dy elementë të domosdoshëm: madhështia dhe humori. Megjithëse e vogël, kinemaja jonë e vjetër ka pasur pak filma madhështorë dhe shumë filma me humor.
Historia i bënte madhështore, skenarët shpërndanin erëzat e humorit, kurse mjeshtëria e aktorëve i jepte dritë.
Kosovarët nuk kanë bërë dot filma madhështorë se kanë jetuar në një shtet represiv që i lejonte të bënin shaka në rrugë, por jo në art.
Kështu është edhe letërsia e tyre, një natë pa mëngjes. Prandaj aktorët e Kosovës nuk qeshin asnjëherë dhe kur dashurojnë duket sikur do vrasin veten.
Filmat e rinj kanë marrë fizionominë e shkollës kosovare : një dëshpërim që kalohet duke pirë, duke sharë dhe duke folur me malin para se të flesh.
Por filmi nuk është si kënga. Kosovarizimi i këngëve tona ka qenë sukses, kosovarizimi i filmave është dështim.
Për fat të keq kosovarët po i marrin në qafë rregjisorët e rinj.
The directors believe that by securing a modest budget, a ragged village, and a Kosovar actor, they have finished the film. Therefore, they are not competing for cinema tickets, but only for public funds.
Success is when it convinces the Film Center and not the viewer. Directors think like budgeters before they think like artists.
Since most of the authors of these films are my friends, I hope they won't be bored.
They have the power to dispel my suspicion that Albanians don't know how to do three things: football, wine, and cinema.
I like all three, so I'll write again.
Po ndodh...
The "small flower" and the big problem of Rama and Berisha!
Nga Ermal Peçi
ide
It's not the Cauliflower Trust, it's the Aruba Cartel!
Nga Gjergj Erebara
Tri krizat dhe tri zgjidhjet
Nga Përparim Gjeka
Innocence for the liberators, so that history is not judged!
Nga Azgan Haklaj
top
receta Alfa
TRENDING 
shërbime
- POLICIA129
- POLICIA RRUGORE126
- URGJENCA112
- ZJARRFIKESJA128