Lajme flash
Innocence for the liberators, so that history is not judged!
2026-09-15 11:05:17 / IDE
A legal decision cannot be turned into a condemnation of history. A people cannot be punished for its struggle for freedom.
The history of the Balkans has often been marked by struggles for control of territory, identity and memory.
Troy has been shrouded for centuries in misinterpretations and distortions of Greek historiography: Kosovo has been transformed by the Serbs into a political and national myth; while Albanians in the areas of Montenegro have faced long processes of denial, alienation and deformation of their historical identity.
Even in Montenegro, Albanians have faced political, administrative and demographic pressures that have weakened their historical presence and identity.
This is related to a wider Balkan problem, where demography and identities have been used as political instruments.
Both the Treaty of Lausanne and the 1923 Convention on the Exchange of Greek-Turkish Populations were developed on a strong logic of ethnic and religious homogenization of the region.
In this context, the Muslim Cham population remained exposed to discrimination, expulsion and cleansing, a process that would culminate tragically in 1944–1945.
Presheva is another chapter where history, demography and politics are intertwined.
The Albanians of the Presheva Valley have faced political, administrative and demographic pressures and attempts to weaken their historical presence.
These are not isolated episodes.
They show that the struggle for control of history often precedes or accompanies the struggle for control of territories and identities.
FROM NACERTANIJA AND MEGALI IDEA TO ORTHODOX HEGEMONY AND THE “SERB WORLD”!
This story doesn't start today.
In the 19th century, two major nationalist projects were articulated that would strongly influence Balkan developments:
Ilija Garašanin's Načertanija and Jani Kiletis' Megali Idea.
Different in origin and in their objectives, they transformed into doctrines that fueled territorial claims and expansionist projects over Albanian spaces.
The Naçertanija, drafted by Ilija Garašanini in 1844, and the Megali Idea, politically articulated in Greece in the 19th century, represented two of the projects that would influence the way the region's nationalist elites conceived of the territory, borders, and future of nations.
Në vijim, fryma e këtyre projekteve do të shfaqej, në forma dhe dokumente të ndryshme, në memorandume, platforma politike, konferenca, traktate dhe protokolle diplomatike, ku hapësirat shqiptare u trajtuan vazhdimisht si objekt rishpërndarjeje territoriale.
Kjo është një nga fijet historike që duhet parë për të kuptuar pse çështja shqiptare u shndërrua kaq shpesh në objekt të projekteve të huaja për copëtimin dhe riformatimin e Ballkanit.
Rrënjët e një pjese tjetër të kësaj historie gjenden edhe në politikën perandorake ruse të Pjetrit të Madh dhe, sidomos, të Katerinës së Madhe, kur mbrojtja e ortodoksisë në Ballkan u ndërthur me ambicien ruse për ndikim dhe rol gjeopolitik në hapësirën jugore.
Nën Katerinën e Madhe, Rusia e zgjeroi pretendimin për të qenë mbrojtëse e ortodoksëve në Perandorinë Osmane, ndërsa ambiciet e saj ballkanike u shoqëruan edhe me projekte të mëdha gjeopolitike.
Më pas, kjo traditë u ndërthur me pansllavizmin dhe me projektet nacionaliste serbe, duke krijuar një vijimësi politike e ideologjike që, në forma të reja, shfaqet sot edhe përmes konceptit të “Botës Serbe”.
Por “Bota Serbe” nuk kufizohet vetëm te pretendimi për territore.
Ajo shoqërohet edhe me përpjekjen për të përcaktuar identitetin e popujve të tjerë nga jashtë:
Malazezët paraqiten si “serbë të Malit të Zi”;
shqiptarët myslimanë të Kosovës paraqiten në narrativa nacionaliste serbe si “serbë të myslimanizuar”:
Ndërsa në Bosnjë dhe Hercegovinë synohet zbehja e identitetit të saj të veçantë shtetëror e kombëtar dhe futja e saj në një kornizë serbe.
Kjo është më shumë se një betejë për kufijtë.
Është betejë për të drejtën e një populli për të përcaktuar vetë se kush është.
Prandaj, nga Naçertanija dhe Megali Idea, nga hegjemonia ortodokse te pansllavizmi, nga mitet historike te projektet politike, e deri te “Bota Serbe”, shfaqet një përpjekje e vazhdueshme për të ndërtuar ndikim mbi territorin, identitetin dhe kujtesën e Ballkanit.
BOSNJA — PLAGA QË NUK MUND TË HARROHET!
Dhe këtu Bosnja dhe Hercegovina nuk mund të lihet jashtë.
Në zemër të Evropës, në fundin e shekullit XX, u zhvillua një nga kapitujt më tragjikë të luftërave të shpërbërjes së Jugosllavisë.
Masakrat, dëbimet, kampet, rrethimet dhe krimet kundër civilëve lanë pas një plagë që ende nuk është mbyllur.
Përgjegjësitë për krimet u shqyrtuan nga drejtësia ndërkombëtare dhe individë të shumtë u dënuan për veprat e tyre.
Por Bosnja na mëson një parim themelor:
Krimi gjykohet si krim.
Individi gjykohet për përgjegjësinë e tij.
Por historia nuk mund të rishkruhet për shkak të një aktgjykimi.
Drejtësia mund të gjykojë autorët e krimeve, ndërsa historia duhet të ruajë të vërtetën për viktimat.
Krimi nuk bëhet më i vogël sepse koha kalon.
Viktima nuk bëhet më pak viktimë sepse autori vdes.
Dhe historia nuk mund të rishkruhet sipas interesave të propagandës.
Bosnja dëshmon gjithashtu se, pas përfundimit të luftës, beteja nuk mbaron domosdoshmërisht me armë.
Ajo mund të vazhdojë me kujtesën, propagandën, interpretimin e historisë dhe luftën për të përcaktuar se kush ishte viktima, kush ishte agresori dhe çfarë përfaqësonte lufta.
Prandaj edhe në rastin e Kosovës duhet të ruhet kjo ndarje themelore:
INDIVIDI GJYKOHET PËR VEPRËN E TIJ.
POPULLI NUK GJYKOHET PËR KAUZËN E TIJ.
HISTORIA GJYKOHET NGA FAKTET.
PAS VENDIMIT MUND TË MOS MBYLLET BETEJA
MUND TË FILLOJË BETEJA E PROPAGANDËS.
Dhe pikërisht këtu qëndron rreziku i sotëm.
Nëse çlirimtarët dënohen, propaganda serbe mund ta përdorë vendimin si “provë” për të rishkruar të gjithë historinë e luftës së Kosovës.
Nëse lirohen, do të kërkohen menjëherë shpjegime të tjera politike.
Në çdo skenar, objektivi mund të jetë i njëjtë: zhvendosja e vëmendjes nga represioni, spastrimi etnik dhe lufta për çlirimin e Kosovës, drejt një narrative ku Serbia paraqitet si viktimë dhe NATO e SHBA si agresorë.
Kjo është arsyeja pse çështja nuk është vetëm juridike.
Është juridike, politike, diplomatike dhe historike.
Platforma e hegjemonisë pansllaviste nuk lufton vetëm me armë.
Ajo lufton edhe me kujtesën, propagandën, mitin dhe manipulimin e së vërtetës historike.
Dhe kur kjo ndërthuret me projektin e “Botës Serbe”, beteja për historinë bëhet pjesë e një përpjekjeje më të gjerë për ndikim mbi të ardhmen e rajonit.
Bosnja na paralajmëron.
Kosova na kujton.
Historia na detyron të jemi vigjilentë.
PRANDAJ KËRKESA ËSHTË E QARTË:
PAFAJËSI PËR ÇLIRIMTARËT!
Jo për t’i dhënë imunitet askujt nga drejtësia.
Por që përgjegjësia individuale të mos përdoret si mekanizëm për të dënuar një kauzë historike dhe një popull që luftoi për çlirimin e Kosovës.
Individi gjykohet për veprën e tij.
Historia gjykohet nga faktet.
Një popull nuk gjykohet bashkë me çlirimtarët e tij.
Sepse një gjykatë mund të vendosë për përgjegjësinë e individëve.
Por nuk mund të vendosë se cila është e vërteta historike e një populli.
MOS LEJOJMË QË HAGA TË BËHET TRIBUNAL I HISTORISË!
Nëse drejtësia nuk ndahet nga propaganda, një vendim juridik mund të shndërrohet në armë politike në duart e atyre që prej kohësh përpiqen ta rishkruajnë historinë e Kosovës.
Because the issue of the liberators cannot be separated from the historical context of the Kosovo war, from repression, ethnic cleansing, and the fight for freedom.
A decision for individuals should not become a verdict against a people.
And this is precisely where the responsibility of our national memory lies:
Not to allow the victim to be placed in the dock.
Not to allow liberation to be equated with aggression.
Not to allow propaganda to replace facts.
Not to allow a judicial process to be used to judge a historical cause.
LIBERATORS EXPECT JUSTICE.
THE PEOPLE EXPECT THE TRUTH.
HISTORY EXPECTS FACTS.
AND HISTORICAL TRUTH CANNOT BE CONDEMNED!
Po ndodh...
Basha, Berisha and a meeting with parents in the USA!
Nga Ermal Peçi
ide
Innocence for the liberators, so that history is not judged!
Nga Azgan Haklaj
Edi Rama, kujt i ankohesh? Ti ke qenë problemi!
Nga Gjergji Nika
top
TRENDING 
shërbime
- POLICIA129
- POLICIA RRUGORE126
- URGJENCA112
- ZJARRFIKESJA128