Marrëveshja me Arabinë Saudite, a do të përfshihen Turqia dhe Pakistani në konfliktin e Lindjes së Mesme?

19 September 2026, 21:41 / BOTA ALFA PRESS

Përshkallëzimi i luftimeve mes Arabisë Saudite dhe rebelëve Houthi në Jemen po vendos Pakistanin përballë një dileme të vështirë. Marrëveshja e mbrojtjes së përbashkët me Riadin dhe Turqinë parashikon që një sulm ndaj njërit prej vendeve të konsiderohet sulm ndaj të gjithëve, duke ngritur shqetësimet se Islamabad mund të tërhiqet në një tjetër konflikt rajonal.

Pakistani dhe Arabia Saudite nënshkruan fillimisht një marrëveshje të rëndësishme mbrojtjeje, e cila në gusht 2026 u zgjerua me përfshirjen e Turqisë dhe mori emrin Marrëveshja e Përbashkët e Mbrojtjes së Mekës.

Sipas marrëveshjes, një sulm i armatosur ndaj njërit prej tre vendeve do të trajtohet si sulm ndaj të trejave. Megjithatë, mbetet e paqartë se në çfarë rrethanash konkrete aktivizohet detyrimi për ndërhyrje ushtarake.

Situata është komplikuar ndjeshëm pas avancimit të forcave Houthi në pjesë të bregdetit të Detit të Kuq në Jemen dhe sulmeve ndaj objektivave në territorin saudit.

Në fillim të shtatorit, Houthit morën kontrollin e portit të rëndësishëm të Mokhës dhe avancuan përgjatë bregdetit të Detit të Kuq, duke rritur shqetësimet për sigurinë e rrugëve të transportit dhe eksporteve saudite të naftës. Arabia Saudite iu përgjigj me një fushatë të intensifikuar sulmesh ajrore.

Më 16 shtator, Arabia Saudite deklaroi se kishte interceptuar një dron Houthi pranë Mekës dhe e cilësoi sigurinë e qytetit të shenjtë si një “vijë të kuqe”. Houthit mohuan se kishin synuar Mekën.

Pakistani: Jemi të angazhuar, por pa ndërhyrje ushtarake të vendosur

Ndërsa presioni ndaj Pakistanit është rritur, qeveria në Islamabad ka deklaruar se mbetet e angazhuar ndaj marrëveshjes, por deri tani nuk ka diskutuar ndonjë përgjigje ushtarake ndaj sulmeve Houthi.

Ministria e Jashtme pakistaneze deklaroi më 10 shtator se nuk ishte diskutuar asnjë masë ushtarake në kuadër të marrëveshjes së Mekës, pavarësisht sulmeve të fundit ndaj Arabisë Saudite.

Kjo e vendos Pakistanin në një pozicion delikat. Nga njëra anë, marrëdhëniet me Arabinë Saudite kanë rëndësi të madhe ekonomike dhe strategjike për Islamabadin. Nga ana tjetër, përfshirja direkte në luftimet në Jemen mund të krijojë pasoja të rëndësishme të sigurisë brenda Pakistanit dhe në marrëdhëniet me Iranin.

Houthit mbështeten nga Irani dhe çdo ndërhyrje ushtarake e Pakistanit në krah të Arabisë Saudite mund të perceptohet në Teheran si një pozicionim më i qartë kundër tij.

Analistë të cituar nga The Guardian argumentojnë se një përfshirje e Pakistanit do të kishte pasoja të rëndësishme, veçanërisht për shkak të marrëdhënieve të komplikuara të Islamabadit me Iranin, situatës së brendshme të sigurisë dhe tensioneve përgjatë kufirit me Afganistanin.

Shqetësimi lidhet edhe me faktin se Pakistani po përballet paralelisht me probleme ekonomike dhe kërcënime të armatosura në kufijtë e tij.

Edhe Turqia nuk dëshiron të përfshihet në luftë

Pakistani nuk është i vetmi anëtar i marrëveshjes që përballet me këtë dilemë. Edhe Turqia ka sinjalizuar se nuk dëshiron të përfshihet drejtpërdrejt në luftimet në Jemen.

Ndërkohë, Shtetet e Bashkuara kanë zgjedhur të mos mbështesin ushtarakisht një ofensivë saudite kundër Houthive, pas kontakteve të zhvilluara me përfaqësues të grupit në Oman. Sipas raportimeve, Uashingtoni është përqendruar në ruajtjen e sigurisë së lundrimit në Detin e Kuq dhe shmangien e hapjes së një fronti të ri.

Një marrëveshje që po përballet me testin e parë

Marrëveshja e Mekës u krijua në një moment të rritjes së tensioneve rajonale dhe synonte forcimin e mbrojtjes kolektive mes Arabisë Saudite, Pakistanit dhe Turqisë. Por përshkallëzimi në Jemen po e vendos atë përballë testit të parë real.

Pyetja kryesore mbetet se çfarë do të konsiderohej një sulm që aktivizon mekanizmin e mbrojtjes së përbashkët dhe nëse operacionet saudite brenda Jemenit do të sillnin detyrim për ndërhyrje nga aleatët.

Deri tani, Pakistani ka mbështetur Arabinë Saudite në deklarata dhe ka dënuar sulmet Houthi, por nuk ka njoftuar dërgimin e trupave në Jemen. Nëse luftimet do të përshkallëzoheshin më tej, Islamabad do të përballej me një zgjedhje të ndërlikuar mes detyrimeve të marrëveshjes së mbrojtjes, interesave të tij ekonomike dhe nevojës për të shmangur përhapjen e konfliktit në territorin dhe hapësirën e tij të sigurisë.

Po ndodh...

ide