Lajme flash
TV publik zviceran: Shqiptarët kanë frikë të flasin kundër qeverisë, kjo tregon shumë për Shqipërinë e Ramës
30 July 2026, 20:40 / POLITIKË
Turizmi në Shqipëri: Mallkim apo bekim? Lëvizja protestuese në Shqipëri, e nxitur nga një projekt luksoz, ka vazhduar prej rreth dy muajsh. Pyetja themelore është: Çfarë lloj turizmi dëshiron vendi?
Nga Janis Fahrlaender, SRF
Askush nuk i kishte informuar për planet, ankohet pronari i restorantit, Iliri. Ai jeton në fshatin Zvërnec. Restoranti i tij ndodhet pikërisht pranë rrugës që të çon në plazh, ku Jared Kushner dhe Ivanka Trump planifikojnë resortin e tyre luksoz. Pikërisht ai resort që qëndron në fillim të lëvizjes së vazhdueshme të protestave në Shqipëri.
Edhe Iliri është kundër projektit. Për shkak të qëndrimit të tij kritik ndaj qeverisë, ai dëshiron të mbetet anonim. Ai ka frikë nga pasoja negative për biznesin e tij.
Arsye të ndryshme kundër projektit
Ashtu si shumë kritikë, edhe Iliri shqetësohet për mjedisin. Sepse pjesë të projektit do të ndërtoheshin në një zonë të mbrojtur natyrore, në mes të një delte lumi, një vend i rëndësishëm për shumimin dhe pushimin e shumë llojeve të shpendëve, si flamingot. Kjo kafshë është bërë simbol i protestave, të cilat tashmë quhen "Revolucioni i Flamingos".
Vetëm në vitin 2024 parlamenti bëri të mundur një projekt të tillë, duke futur në ligjin për mbrojtjen e natyrës një përjashtim për resortet luksoze. Për Ilirin ky është një skandal: "Natyra nuk u intereson fare." Edhe mendimi i popullsisë vendase nuk i intereson politikës. Përveç kësaj, ekziston mungesa e infrastrukturës.
Pothuajse asnjë përfitim për banorët e fshatit
Iliri tregon se si siguron furnizimin me ujë për shtëpinë dhe restorantin e tij: nga dhjetë metra thellësi, një pompë elektrike nxjerr ujë nga toka. "Kjo më kushton një mijë euro çdo vit." Kësaj i shtohen edhe shpenzimet për ujë të pijshëm të ambalazhuar, sepse nga toka del vetëm ujë i kripur. Nuk ka as sistem kanalizimesh. E megjithatë, pikërisht këtu duhet të ndërtohet një nga projektet më të mëdha turistike të Shqipërisë.
Projekte si ky i sjellin vendit zhvillim dhe përparim, argumenton qeveria. Prandaj projekti duhet të realizohet pavarësisht protestave, ka theksuar vazhdimisht kryeministri Edi Rama. Iliri, i cili vetë jeton nga turizmi, nuk beson se do të përfitonte nga projekti. Përkundrazi: "Komplekset ekzistuese tregojnë se popullsia vendase përfiton shumë pak."
Turistët gjejnë gjithçka që u nevojitet brenda komplekseve turistike dhe pothuajse nuk shkojnë në fshatrat përreth. Kështu ndodh, për shembull, edhe me "Green Coast Resort". Ai ndodhet pak më në jug, në fillim të Rivierës Shqiptare, segmenti bregdetar në jug që njihet si veçanërisht i bukur.
"Bumi do të vazhdojë"
Çdo vit Shqipëria regjistron rekorde të reja vizitorësh. Në rrjetet sociale vendi reklamohet herë si sekreti i fundit i Evropës, herë si Maldive të Adriatikut. Në vitin 2025 erdhën mbi dymbëdhjetë milionë vizitorë, ndërkohë që vendi ka më pak se tre milionë banorë. "Green Coast" është si pak projekte të tjera simbol i këtij bumi.
Në vitin 2019 këtu kishte vetëm 20 vila; tani janë më shumë se 500, tregon Alberta Zani. Ajo drejton një bar plazhi brenda resortit. Përveç tyre, janë planifikuar shtatë hotele luksoze, njëri prej të cilëve tashmë është hapur.
Brenda kompleksit ka bare, dyqane, disa restorante dhe mundësi argëtimi. Por kjo është vetëm fillimi: "Vitin tjetër do të hapet 'Green Coast 2', ndërsa do të fillojnë punimet për 'Green Coast 3'", thotë Alberta Zani. Rritja e fortë e viteve të fundit do të vazhdojë, në të mirë të të gjithëve, sipas saj.
Gjatë sezonit veror gjashtëmujor ajo punëson tridhjetë punonjës. Por po bëhet gjithnjë e më e vështirë të gjenden punonjës të mirë. Tashmë duhet të rekrutojë jashtë vendit, për shembull në Filipine ose Egjipt. Shumë shqiptarë largohen jashtë vendit për shkak të mungesës së perspektivës.
Uji kërkohet me urgjencë
Rritja e shpejtë po e çon infrastrukturën në kufijtë e saj në shumë vende. Kjo shihet edhe këtu, në Rivierë. Rrugët bregdetare janë kronikisht të bllokuara gjatë sezonit turistik. Furnizimi me ujë është një sfidë. "Green Coast Resort" furnizohet me ujë përmes kamionëve cisternë. Kjo është e kushtueshme dhe e ndërlikuar. Prandaj autoritetet po kërkojnë burime të reja uji për komplekset bregdetare dhe kanë gjetur fshatin Tragjas.
Ky fshat i qetë ndodhet rreth gjysmë ore me makinë në veri, pak më në brendësi të vendit. Nga disa burime, uji del natyrshëm nga toka. Tani ky ujë duhet të furnizojë komplekset turistike në jug.
Në hijen e pemëve, pranë ujit, është këndshëm freskët. Këtu takojmë Arben Shytajn. Agronomi në pension shpjegon se çfarë do të nënkuptonte projekti i planifikuar. "Projekti rrezikon të gjithë rajonin."
Në fund të fundit, këtu në Tragjas bëhet fjalë për një pyetje themelore: “A duhet Shqipëria të mbulohet me beton dhe çadra plazhi?”, pyet Arben Shytaj. “Apo duam një ekonomi ku turizmi dhe bujqësia të jenë në harmoni dhe t'u sigurojnë njerëzve një të ardhur të qëndrueshme?”
Bizneset familjare po shtyhen në skaj
Ndalesa e fundit është qyteti portual i Vlorës. Edhe këtu, brenda një kohe shumë të shkurtër, janë ndërtuar hotele të reja dhe apartamente pushimi. Kudo ofrohen ture turistike, përfshirë edhe drejt ishullit të Sazanit në hyrje të gjirit, ku në të ardhmen pritet të ndërtohet një pjesë e resortit luksoz.
Adi drejton së bashku me familjen e tij një hotel të vogël, vetëm pak minuta në këmbë nga plazhi i gjatë. Ashtu si Iliri, edhe ai nuk dëshiron të publikojë emrin e tij të plotë, pasi ka frikë nga pasoja negative. Kjo tregon shumë për Shqipërinë nën drejtimin e Edi Ramës, i cili, pavarësisht kritikave për mangësi demokratike, vazhdon të synojë anëtarësimin në Bashkimin Evropian deri në vitin 2030.
Adi thekson se nuk është kundër turizmit dhe as kundër zhvillimit. Në fund të fundit, ai dhe familja e tij kanë përfituar prej tij. Por, sipas tij, qeveria duhet të veprojë me më shumë transparencë dhe të respektojë standardet e Bashkimit Evropian. Në fakt, Bashkimi Evropian e ka kritikuar së fundmi Edi Ramën në lidhje me projektin e planifikuar të resortit luksoz.
Megjithatë, për pronarin e hotelit çështja është edhe më e thellë: “Ishin bizneset familjare ato që e ndërtuan turizmin në Shqipëri.” Hotelet dhe restorantet e vogla, sipas tij, janë ato që i japin vendit hijeshinë e veçantë. Por pikërisht këto biznese të vogla po shtyhen gjithnjë e më shumë në periferi. Për këtë arsye ai mbështet lëvizjen aktuale të protestave.
Nuk janë vetëm Adi në Vlorë apo Iliri në Zvërnec që shtrojnë pyetjen se kush po përfiton nga bumi turistik i viteve të fundit dhe kur zhvillimi bëhet i tepërt. Janë pikërisht këto pyetje që ushqejnë protestat e vazhdueshme. Megjithatë, deri më tani qeveria është treguar e pandikuar nga zërat kritikë.
Po ndodh...
ide
Protesta si furra ku po farkëtohet sistemi i ri politik
Nga Red Varaku
Një Parlament kllounësh!
Nga Sidi Hasanaj
top
TRENDING 
shërbime
- POLICIA129
- POLICIA RRUGORE126
- URGJENCA112
- ZJARRFIKESJA128